فرهنگی

توصیۀ پیامبر اکرم«ص» در آخرین جمعۀ ماه شعبان

🔸پیامبر اکرم«ص» در خطبه‌ای دربارۀ ماه مبارک رمضان، ضمن توصیه‌های مفصّلی که به مسلمانان داشتند، فرمودند:

«إِنَّ الشَّقِی حَقَّ الشَّقِی مَنْ خَرَجَ عَنْهُ هَذَا الشَّهْرُ وَ لَمْ یغْفَرْ ذُنُوبُهُ»

شقی‌ترین مردم کسی است که ماه مبارک رمضان بر او بگذرد و او سعادتمند و آمرزیده نشود. 

🔸پیامبر اکرم«ص» با این بیان نورانی، از یک سو مژده و بشارت امکان دستیابی به رستگاری و حسن عاقبت در ماه مبارک رمضان را به مسلمین می‌دهند و از سوی دیگر، جملۀ ایشان یک تهدید جدّی برای افراد بی‌تفاوت نسبت به برکات ماه مبارک رمضان محسوب می‌شود. 

🔸در واقع، افرادی که ماه مبارک رمضان را درک کنند و نتوانند از این فرصت معنوی گرانبها بهره‌مند شوند و غفران حق تعالی شامل حال آنان نشود و نیز کسانی که نتوانند در این فرصت بی‌نظیر، رشد معنوی بیابند و قدمی به سوی کمال و پیشرفت بردارند، در بیان پیامبر گرامی«ص» شقی‌ترین و بدبخت‌ترین مردم هستند.

📚 1. عیون اخبار الرض«ع»، ج 1، ص 293.

و اینک، ای عاشقانِ سحر! فانوسِ انتظار را بر فرازِ ایوانِ دل بیاویزید. رمضان کم‌کم از راه می‌رسد؛ ماهی که در آن، نفس‌های سحرگاهان، بال‌های فرشتگان را می‌شکند و اشکهای نیمه‌شب، بارانِ رحمت را فرامی‌خواند.

بیایید تا در این بهارِ بندگی، گلشنِ وجودمان را از عطرِ استغفار معطر سازیم و زمزمه‌های «یا کریم» را بر جریدهٔ دل حک کنیم. رمضان، نویدِ آشنایی دوباره است با خویشتنِ فراموش‌شده، با خدایی که هر شب، نزدیکتر از رگِ جان است

✨منتظر بودن یه آداب و تعریفی داره!

✨منتظر بودن به معنای یکجا نشستن 

 و انتظار کشیدن نیست…

 صبوری و منتظری حین تلاش معنی میده

 تو تلاشتو می‌کنی اما

 بابت نیامدن مهدی عجل‌الله خودتو و دینت را نمی‌بازی…

 پای دین و انتظار فرج می‌ایستی هرجور که بود

 گاهی حتی بیشتر می‌جنگی

 اینه آداب منتظر فرج بودن…

از منظر روانشناسی اجتماعی، تحقیقات نشان میدهند که مغز انسان به شکل ناخودآگاه از طریق «نورونهای آینه‌ای » رفتارها، باورها و حتی الگوهای فکری اطرافیان را تقلید میکند. نظریهٔ «یادگیری اجتماعی» آلبرت بندورا تأکید دارد که انسانها با مشاهده و تعامل با دیگران، هویت خود را شکل می‌دهند. بر این اساس، قانون «۵ نفر» جیم روهن تنها یک توصیهٔ انگیزشی نیست، بلکه یک واقعیت عصب‌شناختی است: مغز شما به‌تدریج میانگین فرکانس فکری کسانی می‌شود که بیشترین وقت را با آنها می‌گذرانید. اگر این حلقهٔ اجتماعی از افرادی تشکیل شده باشد که به رشد معنوی، اخلاقی و عملی متعهدند، مغز شما «مسیرهای عصبی» جدیدی می‌سازد که رفتارهای هدفمند، امیدواری و مسئولیت‌پذیری را تقویت میکند. در آموزه‌های دینی نیز تأکید شده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌فرماید «المرءُ مع مَن أحبَّ» (انسان با محبوبش محشور میشود). بنابراین، انتخاب همراهانِ موفق، نه یک تاکتیک، که یک ضرورت زیست‌شناختی و شرعی برای تکامل فردی است.  

اما موفقیتِ حقیقی – از نگاه الهی – فراتر از دستاوردهای مادی است. روانشناسی مثبت‌نگر (سلیگمن) ثابت کرده که احساس رضایت پایدار، تنها زمانی ایجاد می‌شود که زندگی فرد «معنادار» باشد؛ یعنی دیگران از وجود او بهرهای واقعی ببرند. پژوهشهای عصب‌شناسی نیز نشان می‌دهند که رفتارهای نوع دوستانه، ترشح «سروتونین» و «اکسیتوسین» را افزایش میدهد که به‌شکل مستقیم بر کاهش استرس و افزایش سلامت روان تأثیر می‌گذارند. در منطق قرآن، این حقیقت در آیاتِ «خیرُکم أنفعُکم للناس» تجلی یافته است. زندگی بهتر، نه در انباشتن ثروت، که در تبدیل شدن به «مؤثرترین نسخهٔ خود» است؛ نسخهای که درد دیگران را التیام میدهد، مسیرهای تاریک را روشن میکند و یادگاری از نیکیها در زمین بر جای میگذارد. اگر میخواهید زندگی شما معجزه شود، معجزه گر زندگی دیگران شوید. این همان «قانون کاشت و برداشت الهی» است: هر چه بکاری، در دنیا و آخرت، همان را درو خواهی کرد.  

راه‌های تقویت تفکر انتزاعی در نوجوانان

⭕️ تشویق به حل مسائل پیچیده: از نوجوان بخواهید مسائل واقعی یا فرضی را تحلیل کند و راه‌حل‌های مختلفی ارائه دهد. مثلاً “اگر یک شهر بدون آب شود، چه باید کرد؟”

⭕️ مطالعه و تحلیل متون مفهومی: تشویق به خواندن داستان‌ها، اشعار یا مقاله‌هایی که نیاز به تفسیر و درک عمیق دارند.

⭕️ بحث درباره مفاهیم انتزاعی: درباره موضوعاتی مثل عدالت، آزادی یا معنای موفقیت با او گفت‌وگو کنید.

⭕️ تشویق به خلاقیت: فعالیت‌هایی مثل نوشتن داستان، طراحی، یا بازی‌هایی که به خلاقیت نیاز دارند، کمک می‌کنند.

⭕️ آموزش استدلال منطقی: به او بیاموزید که چگونه استدلال کند و روابط بین مسائل مختلف را پیدا کند.

⭕️ طرح مسائل باز و خلاقانه:

از نوجوان بخواهید درباره مسائلی فکر کند که جواب مشخصی ندارند و او را به کاوش و تفکر عمیق وادار می‌کنند. مثلاً: 

➖"اگر می‌توانستی یک تغییر در جهان ایجاد کنی، آن تغییر چه بود و چرا؟”

➖"چطور می‌توان یک شهر را بدون اتومبیل مدیریت کرد؟”

این سوالات باعث می‌شوند نوجوان تخیل، منطق و تفکر خلاق خود را به کار بگیرد.