دعای اول صحیفه سجادیه – بند ۷
متن دعا:
وَ لَوْ کانُوا کذَلِک لَخَرَجُوا مِنْ حُدُودِ الْإِنْسَانِیةِ إِلَی حَدِّ الْبَهِیمِیةِ فَکانُوا کمَا وَصَفَ فِی مُحْکمِ کتَابِهِ: «إِنْ هُمْ إِلَّا کالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِیلًا».
ترجمه:
و اگر چنین بودند، از حدود انسانیّت بیرون شده، به مرز حیوانیّت می‌رسیدند و چنان بودند که در کتاب محکم خود وصف نمود: «ایشان جز به چارپایان نمی‌مانند، بلکه گمراه‌ترند».
شرح کامل:
این بند، ادامه‌ی همان فرض است. اگر انسان شکر را نمی‌شناخت، نه‌تنها کفران نعمت می‌کرد، بلکه از مرحله‌ی انسانیت فرو می‌افتاد. چون ویژگیِ برجسته‌ی انسان، عقل و شکرگزاری است. بی‌شکری، او را به مرتبه‌ای فروتر از حیوان میرساند؛ زیرا حیوان نیز غریزی از نعمت‌ها بهره میبرد، ولی انسان باید با آگاهی و اختیار، سپاس گوید. قرآن (سوره‌ی اعراف، آیه‌ی ۱۷۹) این گروه را «گمراه‌تر از چهارپایان» معرفی میکند. پس شکر، نه یک توصیه‌ی اخلاقی، بلکه حدفاصل انسان و حیوان است.
نکات کلیدی این بند:
۱. انسانیت در گرو شکر است.
۲. بی‌شکری، تنزّل انسان تا مرز حیوانیت.
۳. قرآن، بی‌شکران را گمراه‌تر از حیوانات معرفی میکند.
۴. شکر، عالی‌ترین نشانه‌ی عقل و کمال انسانی است.
]]>
🔹قرآن دفعاً هم شفاست؛ يعني به كسي اجازه نمي‌دهد كه به سمت كافر ميل پيدا كند، اگر هم كسي به آن سمت ميل پيدا كرد و مريض شد، راه توبه و امثال توبه را به عنوان درمان در برابر او باز مي‌كند كه رفعاً هم بشود شفا؛ چه اينكه دفعاً هم شفاست. فرمود: آنها كه قلبشان مريض است، به سمت كفّار گرايش دارند كه ﴿يُسَارِعُونَ فِيهِم﴾ نه «يسارعون إليهم»،اين معلوم مي‌شود [كه] قبلاً گرايشي در درون آنها بود و از لحاظ درون با كفّار بودند كه فعلاً در بين آنها مي‌خواهند شتاب‌زده حضور داشته باشند؛نه تازه به آن سمت شتابان بروند. اينها مرضهاي سياسي است.
تفسیر سوره بقره جلسه 29 (1364/01/13)
]]>
«خدایا! از تو ایمانی میطلبم که با قلبم آمیخته شود و یقینی که بدانم هرگز به من نمیرسد مگر آنچه برایم نوشتهای؛ و مرا در زندگی به آنچه قسمتم کردهای خشنود ساز، ای مهربانترین مهربانان.»
🔹 تحلیل دعا
۱. پیوند «یقین» و «رضا»
امام سجاد (ع) ابتدا ایمان قلبی و یقین به تقدیر الهی را طلب میکند و سپس بر پایه آن، رضایت به قسمت را درخواست مینماید. این پیوند نشان میدهد که رضایت از تقدیر، ثمره یقین به حکمت الهی است. کسی که یقین دارد هرچه به او میرسد از سوی خداست، به آن راضی میشود.
۲. معنای «رَضِّنِی»
واژه «رَضِّنِی» از ریشه «رضا» و باب تفعیل است؛ یعنی «مرا راضی گردان». این تعبیر نشان میدهد که رضایت، حالتی است که باید از خدا طلب کرد، نه صرفاً یک تصمیم شخصی. امام سجاد (ع) از خداوند میخواهد دلش را با قسمت الهی هماهنگ کند، نه اینکه خودش به تنهایی تلاش کند راضی باشد.
۳. «مِنَ الْعَیشِ بِمَا قَسَمْتَ لِی»
«عیش» به معنای زندگی و معیشت است. «قَسَمْتَ» از ریشه «قسم» به معنای تقسیم کردن و سهمیهبندی است. یعنی: «مرا در زندگی به آنچه سهم من کردهای خشنود ساز».
نکته: این دعا به معنای رها کردن تلاش نیست؛ بلکه به معنای تلاش همراه با رضایت به نتیجه است. انسان تلاش خود را میکند، اما دلش را به نتیجه نمیبندد.
۴. حدیث امام صادق (ع): رضا به قسمت، بینیازی میآورد
امام صادق (ع) در وصیت خود به امام کاظم (ع) فرمود:
«یا بُنَیَّ مَنْ رَضِی بِمَا قُسِّمَ لَهُ اسْتَغْنَی وَ مَنْ مَدَّ عَیْنَیْهِ إِلَی مَا فِی یَدِ غَیْرِهِ مَاتَ فَقِیراً»
«فرزندم! هر کس به آنچه برایش تقسیم شده راضی باشد، بینیاز میشود؛ و هر کس به آنچه در دست دیگران است چشم بدوزد، فقیر میمیرد.»
۵. حدیث: گواراترین زندگی از آنِ راضی است
امام صادق (ع) فرمود:
«إِنَّ أَهْنَأَ النَّاسِ عَیشاً مَنْ کَانَ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَهُ رَاضِیاً»
«گواراترین زندگی را کسی دارد که به آنچه خدا قسمت او کرده، خشنود باشد.»
۶. رابطه رضا با بهشت
قرآن کریم در وصف اهل بهشت میفرماید:
فَهُوَ فِی عِیشَةٍ رَاضِیَةٍ (الحاقه، آیه ۲۱)
«پس او در زندگی پسندیدهای است.»
این نشان میدهد رضایت، حالت اهل بهشت است. کسی که در دنیا به قسمت خدا راضی باشد، در دنیا نیز طعم بهشت را میچشد.
۷. نتیجه رضا: آرامش و بینیازی
امام صادق (ع) فرمود:
«إِنَّ اللَّهَ بِعَدْلِهِ وَ قِسْطِهِ جَعَلَ الرَّوْحَ وَ الرَّاحَةَ فِی الْیَقِینِ وَ الرِّضَا وَ جَعَلَ الْهَمَّ وَ الْحُزْنَ فِی الشَّکِّ وَ السَّخَطِ»
«خداوند با عدل و دادگری خود، آسایش و آرامش را در یقین و رضا قرار داد؛ و غم و اندوه را در شک و نارضایتی.»
۸. رضا، کلید قناعت
امام صادق (ع) به مردی فرمود:
«اقْنَعْ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَکَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَی مَا عِنْدَ غَیْرِکَ… فَإِنَّهُ مَنْ قَنِعَ شَبِعَ وَ مَنْ لَمْ یَقْنَعْ لَمْ یَشْبَعْ»
«به آنچه خدا برایت قسمت کرده قانع باش و به آنچه در دست دیگران است نگاه نکن… زیرا هر کس قناعت کند سیر میشود و هر کس قناعت نکند هرگز سیر نخواهد شد.»
🔹 جمعبندی
عبارت معنا پیام
رَضِّنِی مرا راضی کن رضا حالتی است که باید از خدا طلبید
مِنَ الْعَیشِ در زندگی رضا در همه امور معیشتی
بِمَا قَسَمْتَ لِی به آنچه سهم من کردهای پذیرش تقدیر الهی
یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ ای مهربانترین مهربانان رضا، جلوه رحمت خدا
]]>
«می‌خواهند نور خدا را با دهان‌هایشان خاموش کنند، در حالی که خداوند کامل‌کننده نور خود است، هرچند کافران خوش نداشته باشند.»
🔹 تحلیل آیه
۱. تشبیهی تکان‌دهنده: خاموش کردن خورشید با فوت!
علامه طباطبایی (ره) در المیزان میفرماید: «کفار، دعوت اسلام را نور ضعیفی پنداشته‌اند که می‌توانند آن را با دهان‌هایشان (بازدم) خاموش کنند، در حالی که در این پندار خود به خطا رفته‌اند؛ چون دین، نور خداست که به هیچ‌وجه خاموشی نمی‌پذیرد.»
آیتالله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه می‌نویسد: «مسلماً تفاوت تعبیر میان این آیه و آیه ۳۲ سوره توبه اشاره به نکته‌ای دارد. راغب در مفردات می‌گوید: در آیه سوره توبه اشاره به خاموش کردن بدون مقدمه است، ولی در آیه سوره صف اشاره به خاموش کردن توأم با توسل به مقدمات و اسباب است. یعنی خواه آنها بدون استفاده از مقدمات و خواه با توسل به اسباب مختلف برای خاموش کردن نور حق برخیزند، با شکست روبرو خواهند شد.»
۲. نور خدا یعنی چه؟ مصادیق نورالله
آیتالله فاضل لنکرانی در شرح این آیه می‌فرمایند: «نورالله مصادیق متعددی دارد: انبیای الهی نورالله هستند، کتب آسمانی نورالله هستند، دین اسلام نورالله است، ائمه طاهرین (ع) نورالله هستند.»
۳. روایات اهل بیت (ع): نور الله یعنی امامت
امام باقر (ع) در روایتی که در کافی شریف (ج۱، ص۱۹۵) نقل شده، فرمود: «یا أبا خالد! النور و الله الأئمة من آل محمد (ص) الی یوم القیامة»؛ «ای ابا خالد! به خدا قسم، نور همان ائمه از آل محمد (ص) تا روز قیامت هستند.»
محمد بن فضیل از امام رضا (ع) درباره این آیه سؤال کرد. حضرت فرمود: «یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا وِلَایَةَ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (ع) بِأَفْوَاهِهِمْ»؛ «می‌خواهند ولایت امیرالمؤمنین (ع) را با دهان‌هایشان خاموش کنند.» پرسیدم: «وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ» یعنی چه؟ فرمود: «مُتِمُّ الْإِمَامَةِ»؛ «یعنی امامت را کامل میکند.» سپس فرمود: «وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَایَةِ الْقَائِمِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ بِوَلَایَةِ عَلِیٍّ»؛ «خدا نور خود را به ولایت قائم (عج) کامل میکند، هرچند کافران از ولایت علی (ع) خوش نداشته باشند.»
۴. وعده قطعی خدا: «مُتِمُّ نُورِهِ»
کلمه «مُتِمُّ» از ریشه «تَمَّ» به معنای کامل کردن و به سرانجام رساندن است. خداوند وعده قطعی داده که نور خود را کامل کند؛ یعنی دین حق را بر همه ادیان غالب و پیروز گرداند.
آیتالله مکارم در تفسیر نمونه میفرماید: «این تعبیر اراده و مشیت حتمی پروردگار را برای تکمیل و پیشرفت آیین اسلام به ثبوت میرساند و مایه دلگرمی و امیدواری همه مسلمانان نسبت به آینده این آیین است، اگر مسلمانان، مسلمان واقعی باشند!»
۵. «وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ»: تأکید بر قطعیت
این عبارت سه بار در این سوره (آیات ۸، ۹ و در آیه ۸ سوره توبه) تکرار شده تا نشان دهد ناخوشایندی دشمنان هیچ تأثیری در اراده الهی ندارد. خداوند نور خود را کامل میکند، خواه کافران بخواهند، خواه نخواهند.
🔹 جمعبندی
عبارت معنا پیام
یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا می‌خواهند خاموش کنند تلاش دشمنان با فوت دهان!
نُورَ اللَّهِ نور خدا (دین، قرآن، امامت، ولایت) نور الهی خاموش‌شدنی نیست
وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ خدا کامل‌کننده نور خویش است وعده قطعی پیروزی حق
وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ هرچند کافران خوش نداشته باشند اراده الهی بر خواست دشمنان غلبه میکند
این آیه، بشارت پیروزی نهایی حق بر باطل و وعده الهی بر کامل شدن نور ولایت و امامت است.
]]>
«و به زودی پروردگارت آن قدر به تو عطا میکند که خشنود شوی.»
🔹 تحلیل آیه
۱. تأکید بر قطعیت وعده الهی
حرف «لام» در «لَسَوْفَ» و «سوف» با هم آمده تا قطعیت و تأکید وعده را برساند. یعنی این عطا حتماً واقع میشود، هرچند ممکن است به تأخیر بیفتد و تأخیر آن نیز مصلحتی دارد.
۲. معنای «فَتَرْضَىٰ»
فاء در «فَتَرْضَىٰ» برای تعقیب فوری است؛ یعنی عطا به گونه‌ای است که نفع آن عاجل است و پیامبر (ص) بلافاصله راضی میشود، نه اینکه منتظر بماند تا نفعش بعداً حاصل شود.
۳. عطای الهی چیست؟
مفسران در بیان مصداق این عطا چند وجه آورده‌اند:
· فتح در دنیا و ثواب در آخرت؛ یعنی پیروزی و گسترش دین در دنیا و پاداش اخروی.
· کمال نفس، ظهور امر، و اعلاء دین؛ آنچه خدا برای پیامبرش ذخیره کرده که کنه آن را جز خدا نمی‌داند.
· حوض کوثر و شفاعت در امت؛ که مهم‌ترین و برجسته‌ترین مصداق آن است.
۴. امیدبخش‌ترین آیه قرآن
امام باقر (ع) فرمود:
«فَكُنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ نَقُولُ إِنَّ أَرْجَى آيَةٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ ﴿وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ﴾ وَهِيَ الشَّفَاعَةُ»
«ما اهل بیت می‌گفتیم: امیدبخش‌ترین آیه در کتاب خدا، «وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ» است و آن شفاعت است.»
۵. رضایت پیامبر (ص) چیست؟
از امام باقر (ع) نقل شده که رضایت محمد (ص) آن است که هیچ‌یک از اهل بیت او وارد آتش نشود. همچنین پیامبر (ص) فرمود: «شفاعت می‌کنم برای امتم تا اینکه پروردگارم ندا میدهد: ای محمد! راضی شدی؟ می‌گویم: آری پروردگارا! راضی شدم.»
۶. حدیث قدسی: وعده خدا به پیامبر (ص)
مسلم از ابن عمرو نقل میکند: پیامبر (ص) این آیه را تلاوت کرد و دستانش را بالا برد و گفت: «اللهم أمتی أمتی» و گریه کرد. خداوند فرمود: «ای جبرئیل! برو به محمد و بگو: ما تو را در امتت راضی خواهیم کرد و تو را ناراحت نمی‌کنیم.»
۷. درس برای همه مؤمنان
این آیه فقط درباره پیامبر (ص) نیست؛ بلکه قانون کلی است: هر کس در راه خدا استقامت کند، خداوند به زودی او را از فضل خود راضی خواهد کرد. همان‌طور که خداوند پیامبرش را پس از سختی‌ها و طعنه‌ها راضی کرد، بندگان صالح خود را نیز راضی خواهد کرد.
🔹 جمعبندی
عبارت معنا پیام
وَلَسَوْفَ قطعیت و تأکید وعده عطای الهی حتماً می‌آید
يُعْطِيكَ رَبُّكَ عطای پروردگار به پیامبر عطایی بی‌شمار و نامحدود
فَتَرْضَىٰ رضایت کامل پیامبر شفاعت برای امت
أَرْجَى آيَةٍ امیدبخش‌ترین آیه امید به شفاعت و رحمت خدا
این آیه، وعده‌ای است که دل پیامبر (ص) را آرام کرد و دل مؤمنان را تا قیامت امیدوار نگه می‌دارد.
]]>
پس بر ماست که از سیره شهیدان تأسی جوییم و برای جلبِ رزقِ الهی، اسبابِ دنیوی آن را فراهم آوریم؛ که امروز کلیدِ گنجِ رزق در دستِ آمریکاست و رضای او، مقدمهٔ نزولِ برکات!
بنابراین، بر مؤمنان فرض است که برای رفعِ محاصرهٔ دریایی، تنگهٔ هرمز را بگشایند و از حقِّ غنی‌سازی خویش چشم بپوشند تا ایالات متحده، واسطهٔ فیضِ الهی و سببِ جریانِ نعمت بر این سرزمین گردد.
و اگر آن دولتِ کریمه بار دیگر عهد بشکند و به وعده‌های خویش وفا نکند، چه باک؟ مگر نفرموده است: «عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ»؟ پس اگر در این دنیا رزقی نرسید، در سرای باقی جبران خواهد شد!
بنابراین مراد از این آیه این است که: «بِدیم بِرَه!»
«بل أَحیاءٌ عِندَ رَبِّهِم یُرزَقون…
این آیه، درباره شهداست؛
اما بعضی آن را طوری تفسیر می‌کنند که:
کلید گنج رزق در دست آمریکاست!
تنگه هرمز را بگشایید، از غنی‌سازی بگذرید،
تا آمریکا واسطه فیض الهی شود!
و اگر عهد شکست؟
“عند ربهم یرزقون” — پس چه باک!
یعنی مراد آیه این است: بِدیم بِرَه!
⚠️ طنزی تلخ از بهانه‌تراشی برای عقب‌نشینی.
تفسیر طنزآمیز از «بل احیاء عند ربهم یرزقون»؛ بهانه‌ای برای تسلیم؟
]]>
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا ۗ وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ
🔸 هر کس کار نیکی کند به نفع خود و هر که بد کند بر ضرر خویش کرده است و خدا هیچ بر بندگان ستم نخواهد کرد.
سوره: فصّلت آیه ﴿۴۶﴾✨️
🔹 تحلیل آیه
۱. عمل، قائم به صاحب عمل است
علامه طباطبایی (ره) در المیزان میفرماید:
«عمل، قائم به صاحب عمل است و بیانگر حال او است. اگر عمل صالح و مفید باشد، خود او از آن سود میبرد؛ و اگر مضر و بد باشد، خودش از آن متضرر میگردد. پس این رفتار خداوند که نفع عمل صالح را به صاحبش میرساند و او را ثواب میدهد و ضرر عمل بد را نیز به صاحبش میرساند و عقابش میکند، اصلاً ظلمی نیست».
۲. معنای «فَلِنَفْسِهِ» و «فَعَلَيْهَا»
· «فَلِنَفْسِهِ»: یعنی سود عمل صالح فقط به خود انسان برمیگردد، نه به خدا. خداوند از عمل ما بینیاز است.
· «فَعَلَيْهَا»: یعنی ضرر گناه فقط بر خود انسان وارد میشود. گناه، زخمی است که انسان بر جان خود میزند.
۳. چرا «ظَلَّامٍ» و نه «ظَالِمٍ»؟
واژه «ظَلَّامٍ» صیغه مبالغه است و به معنای «بسیار ستمکار». برخی مفسران گفتهاند اینجا به معنای «ذو ظلم» (صاحب ستم) است، نه مبالغه؛ یعنی خداوند هیچ ظلمی به بندگان نمیکند. تأکید قرآن بر نفی ظلم، نشان میدهد که حساب و کتاب الهی بر اساس عدالت محض است.
۴. پیام اصلی: مسئولیت فردی
آیتالله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه ذیل این آیه مینویسند: این آیه یک قانون کلی را بیان میکند که انسان در اعمال و رفتار خود مستقل است و نباید گناه کار خود را به گردن دیگران بیندازد. ریشه حوادث تلخ و شیرین را باید در عملکرد خود جستجو کرد، نه در دیگران.
۵. ارتباط با آیات قبل: پاسخ به بهانهجویان
آیات ۴۳ تا ۴۵ به بهانههای مشرکان درباره قرآن پاسخ میداد. آیه ۴۶ در حقیقت نتیجهگیری است: اگر قرآن هدایت است و شما آن را نمیپذیرید، ضررش به خودتان برمیگردد. خداوند نه از هدایت شما سودی میبرد و نه از گمراهی شما زیانی میبیند.
۶. حدیث قدسی: بینیازی خداوند
در حدیث قدسی آمده است:
«یَا عِبَادِی! لَوْ أَنَّ أَوَّلَکُمْ وَ آخِرَکُمْ وَ إِنْسَکُمْ وَ جِنَّکُمْ کَانُوا عَلَى أَتْقَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مِنْکُمْ، مَا زَادَ ذَلِکَ فِی مُلْکِی شَیْئًا»
«ای بندگان من! اگر اولین و آخرین شما، انس و جن شما، همه بر تقواى قلب یک مرد از شما باشند، چیزى به مُلک من اضافه نمیشود».
🔹 جمعبندی
عبارت معنا پیام
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ هر کس کار شایسته کند، به سود خود اوست سود عمل صالح فقط به خود انسان میرسد
وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا هر کس بدی کند، به زیان خود اوست ضرر گناه فقط دامن خود انسان را میگیرد
وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ پروردگارت هرگز به بندگان ستم نمیکند عدالت مطلق الهی؛ نه ظلمی در پاداش، نه در کیفر
این آیه، نقشه راه مسئولیتپذیری انسان است: هر چه بکاری، همان را درو میکنی. و خداوند، فقط پاداشدهنده و کیفردهنده عدالت است، نه ستمگر.
]]>21 مهر 1343
پس از آن که کابینه اسداللَّه عَلَم، به دستور شاه، پیشنهاد آمریکا مبنی بر اعطای مصونیت قضایی به اتباع آمریکایی را به صورت یک لایحه قانونی در دولت تصویب کرد، این لایحه در نهایت در یک جلسه پر سر و صدای مجلس شورای ملی با نطق موافقین و مخالفین علی رغم رأی بالای مخالفان، به تصویب رسید.
با تصویب این قانون، مستشاران نظامی آمریکا در ایران از مصونیت ها و معافیت های قضایی بهره مند شدند. این مصوبه که به صورت قانونی، سند اسارت ملت و دولت ایران را به دست آمریکا امضا می نمود، در حقیقت، روح و جان انقلاب شاه و آمریکا بود که اینک برملا می گردید. تصویب این لایحه در مطبوعات اعلام نشد ولی پس از مدتی که از تصویب آن گذشت، حضرت امام خمینی(ره) از آن مطلع شدند.
با آگاهی امام از مفاد این مصوبه، ایشان با درایت و دوراندیشی خاص خود، در سخنرانی رسواگرانه ای، عواقب شوم این لایحه را مطرح ساخته و از دولت خواستند که آن را ملغی نماید. رهبر نهضت در این سخنرانی طوفان زا، نفوذ آمریکا را به همه اعلام خطر کردند و فرمودند: “امروز تمام گرفتاری ما از آمریکا و اسراییل است” به دنبال این سخنرانی، اعلامیه امام نیز در تیراژ بسیار زیاد و در سطح گسترده ای با شیوه ای ابتکاری در یک زمان پخش گردید.
امام در این اعلامیه، تصویب کاپیتولاسیون را اقرار به مستعمره بودن ایران نامیدند و رای ننگین مجلسین را مخالف اسلام و قرآن شمردند. این سخنرانی امام در چهارم آبان 1343 و نیز صدور اعلامیه توسط آن حضرت، به رژیم بسیارگران آمد و پس از چند روز در زمان دولت حسنعلی منصور، حضرت امام را در سیزدهم آبان 1343 به ترکیه تبعید کردند. این قانون خفت بار و ننگین سرانجام با پیروزی انقلاب اسلامی برای همیشه لغو شد.
]]>