فرهنگی

سنگ و چوب یا کتابهای اسرارآفرینش؛ پیامدهای علم بی‌عمل در قرآن و حدیث

سنگ و چوب یا کتاب‌های اسرار آفرینش؟!

🪶 از اصول مهمّ راهنمایی تخصّصی، تجویزهای رفتاری است…

اساس راهنمایی بر ارائۀ اطّلاعات به افراد برای تغییر و عمل است.

اگر مخاطبان اطّلاعات اسلامی را دریافت کنند امّا به عمل و رفتار تبدیل نشود، در حقیقت تغییری صورت نگرفته است.

↲ «ساز و کار تغییر در مخاطب، تجویز رفتاری است»

تجویز رفتاری سعی دارد دانش دریافت شده را به رفتار تبدیل کند.

۞ در منابع دینی موارد زیادی در بارۀ تقبیح عالِم بی‌عمل بیان شده است. ▿

◃ قرآن کریم حال کسانی که عمری را به فرا گرفتن علوم و اصطلاحات اختصاص داده‌ ولی از آن بهره‌ای نبرده‌اند را به الاغ بارکشی تشبیه نموده که باری از کتاب‌های نفیس را بر دوش می‌کشد ولی از کتاب، چیزی جز سنگینی آن را احساس نمی‌کند و برایش تفاوت ندارد که سنگ و چوب بر پشت دارد یا کتاب‌هایی که دقیق‌ترین اسرار آفرینش و مفیدترین برنامه‌های زندگی در آن است.(۱)

🗯 در بخشی از سفارش‌های #پیامبر_اکرم (ﷺ) به ابو ذر آمده است:

⁘ ای ابو ذر! بدترین مردم از نظر منزلت و مقام و مرتبه نزد خدا در روز قیامت، عالمى است که از علمش سودی نمی‌برد.

✧ یَا أباذَرٍّ إنَّ شَرَّ النّاسِ مَنزِلَةً عِندَ اللهِ یَومَ القیامَةِ عالِمٌ لا یُنتَفَعُ بِعِلمِهِ…(۲)

◁ یکی را گفتند: عالم بی‌عمل به چه ماند؟ گفت: به زنبور بی‌عسل.

زنبور درشت بی‌مروّت را گوی باری چو عسل نمی‌دهی، نیش مزن(۳)

۱) سورۀ جمعه، آیۀ ۵

۲) مکارم الأخلاق،‌ ص۴۶۰

۳) گلستان، باب هشتم، حکمت۷۴

📗 #عباس_پسندیده ، مربیگری روشمند، ص۱۰۸ (با تلخیص و تغییر)

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

مذاکره با آمریکا از منظر اسلام؛ چرا خیرخواهی دشمن محال است؟

#امام_علی_علیه_السلام :

⁘ نادان است آن‌كه از دشمنانش خيرخواهى طلبد.

✧ قَد جَهِلَ مَنِ استَنصَحَ أعداءَهُ.

غرر الحكم:ح۶۶۶۳

⭕️ مذاکره با آمریکا 🔽

⁜ «شرافتمندانه» نیست: ▿

هیچ انسان یا جامعه شریفی بعد از حمله نظامی یا در حین حمله نظامی، حاضر به مذاکره با دشمنی نیست که هزاران انسان بی‌گناه و بسیاری از مسؤولان ارشد نظام را ترور کرده است.

⁜ «عزتمندانه» نیست: ▿

#پیامبر_اکرم (ﷺ) :

✧ النَّصيحَةُ مِنَ العَدُوِّ مُحالٌ .

خيرخواهى از سوى دشمن، محال است.

معدن الجواهر : ص۴۹

هیچ انسان یا ملت عزیزی زیر تهدید دشمن تن به مذاکره نمی‌دهد.

⁜ «خردمندانه» نیست: ▿

#امام_علی_علیه_السلام :

✧ …فإنَّ العَدُوَّ ربَّما قارَبَ لِيَتَغَفَّلَ، فَخُذْ بِالحَزمِ، و اتَّهِمْ في ذلكَ حُسنَ الظَّنِّ .

گاه دشمن، خود را به تو نزديك مى‌كند، تا غافلگيرت سازد؛ پس دورانديش و محتاط باش و خوش بينى به دشمن را متهم كن .

نهج البلاغه : نامه۵۳

⩴ به تعبیر رهبر شهید: «در مورد آمریکا حلّ هیچ مشکلی متصوّر نیست و مذاکره با آن جز زیان مادّی و معنوی محصولی نخواهد داشت»

⁜ «هوشمندانه» نیست: ▿

✧ جِماعُ الغُرورِ في الاِستِنامَةِ إلَى العَدُوِّ .

فريب خوردن كامل، در غافل ماندن از دشمن است.

غرر الحكم : ح۴۷۷۵

⪼ هر کسی بهره‌ای از هوش سیاسی و اجتماعی داشته باشد، زندگی سیاسی خود را با موجود عهدشکن و بی‌تعهدی مثل آمریکا گره نمی‌زند. آمریکا در بزنگاه‌ها بهترین دوستان خود را نیز مثل آب دهان دور می‌اندازد.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

ارزش یک مؤمن و یک امام عادل؛ حدیثی که نظام هستی را تبیین میکند

🏷 تنها يك مؤمن و يك پيشواى دادگر!

#پیامبر_اکرم (ﷺ) :

✓ «قالَ اللّهُ تَبارَكَ وتَعالى : … لَو لَم يَكُن مِن خَلقي فِي الأَرضِ بَينَ المَشرِقِ وَالمَغرِبِ إلَا مُؤمِنٌ واحِدٌ مَعَ إمامٍ عادِلٍ، لاَستَغنَيتُ بِعِبادَتِهِما عَن جَميعِ ما خَلَقتُ في أرضي، ولَقامَت سَبعُ أرَضينَ وسَبعُ سَماواتٍ بِهِما، ولَجَعَلتُ لَهُما مِن إيمانِهِما اُنسا لا يَحتاجانِ إلى اُنسِ سِواهُما».

«خداوند ـ تبارك و تعالى ـ فرمود: «…اگر در ميان آفريدگانم، از شرق تا غرب زمين، جز يك مؤمن با يك پيشواى دادگر نبود، بى گمان با عبادت همان دو، از همه آنچه در زمينم آفريده‌ام، بى‌نياز مى‌شدم و هفت زمين و هفت آسمان، به واسطه وجود آن دو، برپا مى‌شدند و از ايمان آنها، برايشان مايه اُنس و الفتى قرار مى‌دادم كه به اُنس و الفت با غير خود، نياز نمى‌داشتند».

📚 عدّة الداعی : ص١٨٢

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

چرا اسرای کربلا در خرابهای در کنار کاخ یزید جای گرفتند؟ بررسی تاریخی و تحلیلی

❓در مقاتل آمده است؛ اسرای کربلا را در شام در خرابه‌ای جای دادند که صدای آنان به کاخ‌نشینان می‌رسید. چگونه ممکن است در اطراف کاخ یزید چنین خرابه‌ای باشد؟ زیرا در مقاتل این‌گونه گفته شده که زنان و اطفال امام حسین(ع) را در شام؛ در خرابه‌ای جای دادند، به طوری که بعد از بیدار شدن حضرت رقیه از خوابی که در آن پدر بزرگوارشان را دیده بودند؛ صدای ضجه و گریه زنان و کودکان در خرابه می‌پیچد و صدای آن به گوش یزید در کاخش می‌رسد، امام سجاد(ع) نیز خرابه را این‌گونه معرفی کرده‌اند که مکانی بود که از گرمای خورشید و سرمای زمستان در امان نبودند. سؤال من این جاست که چگونه ممکن است در اطراف کاخ یزید ظالم چنین خرابه‌ای باشد، در حالی‌که معمولاً مشاهده می‌کنیم در اطراف کاخ‌های پادشاهان، بوستان‌ها و باغ‌‌هاست؟

🔹پاسخ:

کاروان اسرای اهل بیت(ع) بعد از رسیدن به شام وارد مجلس یزید شدند و اتفاقاتی در آن‌جا رخ داد که حقانیت اهل بیت(ع) و قیام امام حسین(ع) را بیشتر نمایان کرد. بعد از وقایعی که در کاخ یزید رخ داد، به دستور او، اهل بیت را برای مدتی در شام سکنا دادند.

📚شیخ مفید این موضوع را چنین به تصویر کشیده است: «…سپس دستور داد زنان را در خانه جداگانه درآرند، و على بن الحسين(ع) نيز نزد ايشان باشد، پس خانه چسبيده به خانه يزيد را براى ايشان خالى كرده، و چند روزى آن خاندان (عصمت) در آن‌جا ماندند…».[1]

📚از متن شیخ مفید همین مقدار دانسته می‌شود که محل اسکان اهل بیت(ع) خانه‌ای در جوار قصر یزید بود، و به ویژگی‌های دیگر آن پرداخته نشد، اما قطب راوندی روایتی مفصل‌تر نقل می‌کند:

«امام صادق(ع) فرمود: وقتى امام زين العابدين(ع) را با اهل بيت پيامبر نزد يزيد آوردند، آنان را در خرابه‌اى كه ديوارهايش سست بود قرار دادند.

يكى از آنها گفت: ما را در اين خرابه قرار دادند تا بر سر ما خراب شود.

يكى از نگهبانان اين را شنيد و به زبان رومی گفت: اينها را بنگريد مى‌ترسند كه ديوار بر سر آنها خراب شود، در حالی‌که اين بهتر است از آن‌كه فردا بيرونشان آورده و يكى بعد از ديگرى گردنشان را بزنند!

امام سجاد(ع) فرمود: به اذن خدا هيچ يك از اين دو نمى‌شود. و همين طور هم شد.[2]

🔸همان‌طور که مشاهده می‌شود؛ در این روایت که در کتابی مربوط به قرن ششم است؛ عبارت «بیت خراب» که به معنای خانه خراب یا همان خرابه است؛ آمده است.

این روایت را محمد بن الحسن الصفار در کتاب 📕«بصائر الدرجات» که مربوط به قرن سوم هجری است از محمد بن علی حلبی از امام صادق(ع) آورده است، جز آن‌که در عبارت عربی آن صفت «خراب» برای «بیت» ذکر نشده،[3] اما ادامه روایت نشانگر آن است که این خانه آن قدر خراب بوده که احتمال ریزش دیوارهای آن بر سر اهل بیت وجود داشته و بر همین اساس، اگر واژگان «خرابه» برای محل سکنای اهل بیت به کار برده شود، دور از واقع نیست.

با توجه به مطالبی که گفته شد، از نظر تاریخی؛ اهل بیت(ع) در خانه‌ای خراب در کنار قصر یزید جای داده شدند.

🏚اما در مورد آنچه در پرسش آمده باید گفت؛ وجود برخی از خانه‌های این‌چنینی در کنار کاخ‌های پادشاهان – بویژه در گذشته – چندان دور از ذهن نیست؛ زیرا به دلائل متفاوت می‌توان تصور کرد که در کنار قصرها؛ مخروبه‌ها هم باشند، مثلاً کار توسعه قصرها از این‌جا آغاز می‌شد که خانه‌های مردمی که در اطراف این قصرها واقع است را به تدریج خراب کرده و متصل به قصر کنند، و ممکن است خانه مذکور یکی از این خانه‌ها بود یا آن‌که این خانه محلی بوده برای نگهداری کالاها و اسباب‌های کهنه و از این قبیل.

🔹و نیز ممکن است که این خانه‌ کاملاً چسبیده به کاخ نبوده، بلکه در همان حوالی قرار داشته و در آن زمان به دلیل عدم وجود کارخانجات و وسایل نقلیه، چون سکوت بر شهر حکم‌فرما بود، امکان شنیدن صدای ناله‌ها از مسافت‌های دورتر نیز امکان‌پذیر بود و بر این اساس، صدای اهل بیت به افراد مستقر در کاخ می‌رسید.

پی نوشت:

📘[1]. شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج2، ص 122، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

📘[2]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبد اللّٰه، الخرائج و الجرائح، ج2، ص 753، مؤسسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه، قم، چاپ اول، 1409ق.

📘[3]. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم، ج 1، ص 338، محقق و مصحح: کوچه باغی، محسن بن عباسعلی،‌ مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، قم، چاپ دوم، 1404ق.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

ندای حیات‌بخش قیام خمینی؛ از رساله‌بسندگی تا رسالت‌محوری

📌 ندای حیات‌بخش قیام خمینی!

«سلام بر امامی که ندای حیات‌بخش قیامش، پژواکی عظیم و پرطنین از بعثت نبوی را تا اعماق دوردست تاریخ امتداد بخشید و از اثر آن انقلاب اسلامی ایران پدید آمد.»

(بخشی از پیام امام سیّدمجتبی خامنه‌ای «۱۴۰۵/۰۴/۲۰»)

🌱 رستاخیز حیات و امتداد بعثت

انقلاب اسلامی یک حادثه موضعی و مقطعی در بستر تاریخ نبود؛ بلکه آغاز عصری نوین و محصول رستاخیز حیات‌بخش مکتب حضرت روح‌الله بود که تاریخ را ورق زد. عبارتی که در طلیعه‌ی این نوشتار آمد، به‌دقت گوهرِ قیام امام خمینی (ره) را نشانه رفته است: «ندای حیات‌بخش».

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ» (انفال۲۴)

۱. از رساله‌بسندگی تا رسالت‌محوری

امام راحل (ره) ما را از توقف در سطح «رساله‌بسندگی» (اکتفا به احکام فردی) به عرش «رسالت‌محوری» (اقامه توحید اجتماعی و اداره جامعه) تعالی داد. در این هندسه جدید که «حیات طیبه» نام دارد، رابطه دین‌داران با روحانیت از قالب «مرجع و مقلد» به مدار پویای «امام و امت» تغییر یافت.

۲. کارآمدی دین در سایه ولایت و جهاد

برخلاف مکاتب مادی غرب، قیام امام کارآمدی عینی دین را اثبات کرد و عزت، استقلال و آزادی را به همراه آورد. مصداق تام این حیات‌بخشی «ولایت» است که موجب بقای عدالت و روج چهاد و حرکت در کالبد امت می‌شود.

🌱 حرکت امام هم‌سنخ با کار انبیاست. طبق سنت نصرت الهی، ندای قیام خمینی کبیر زنده مانده و در جهان تکثیر شده است.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

بیماری دل منافقین؛ چرا هر روز پردۀ نفاق ضخیمتر میشود؟ (بر اساس تفسیر آیه ۱۰ سوره بقره

❌افزایش تدریجی بیماری دلِ منافقین

در قرآن به دنبال 《فِی قُلُوبِهِم مَّرَضُ》 می‌فرماید: 《فَزَادَهُمُ ٱللَّهُ مَرَضا》 در دل‌های آنها [منافقین] مرضی بود، خدا مرض آنها را افزون کرد؛ چطور خدا افزون کرد؟ مگر خدا با اینها دشمنی داشت؟ نه، در حقیقت خود آنها افزون کردند… در قرآن این تعبیر همواره هست که همه آنچه بر حسب قوانین طبیعی و انسانی انجام می‌گیرد، اینها را به خدا نسبت می‌دهند. این حرکت آنها در سمت هواها و هوس‌هایشان بود که آنها را گرفتارتر کرد؛ این مبارزه نکردن آنها با خودشان و با نفس خودشان بود که آنها را گرفتارتر کرد و مرض آنها را افزایش داد؛ اما این یک سنت طبیعی و یک سنت الهی است؛ بنابراین به خدا نسبت داده می‌شود. 《فَزَادَهُمُ ٱللَّهُ مَرَضا》؛

هر روزی که می‌گذرد، پرده نفاق اینها غلیظ‌تر می‌شود و بیچاره‌تر می‌شوند. البته این را هم عرض بکنم که در هیچ‌یک از این مراحل جوری نیست که راه بازگشت بسته باشد؛ البته مشکل‌تر می‌شود.

در گناه‌های شخصی هم همین‌جور است، در انحراف‌های فکری هم همین‌جور است، در همه مراحل انسان می‌تواند برگردد، منتها در اول کار آسان‌تر، در وسط کار مشکل‌تر، در پایان کار بسیار بسیار مشکل؛ اما در عین حال اگر اراده انسان قوی باشد ممکن است.

🚩 بیانات رهبر شهید انقلاب: تفسیر سوره بقره، صفحه ۱۳۵ و ۱۳۶

▫️سوره‌ی بقره، آیه ۱۰🌱

📘کتاب در آغوش نیل، ص ۱۱۱ و ۱۱۲

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

دعای پیامبر(ص) در جنگ بدر؛ کلید گشایش گرفتاریها (مجربترین دعا در سختیها

در روایات نقل شده است که پیامبر اکرم«صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم»در بحبوحۀ جنگ بدر، این دعا را خوانده‌اند:

«اللَّهُمَّ أَنْتَ ثِقَتِي فِي كُلِّ كَرْبٍ وَ أَنْتَ رَجَائِي فِي كُلِّ شِدَّةٍ وَ أَنْتَ لِي فِي كُلِّ أَمْرٍ نَزَلَ بِي ثِقَةٌ وَ عُدَّةٌ وَ كَمْ مِنْ كَرْبٍ يَ ضْعُفُ عَنْهُ الْفُؤَادُ وَ تَقِلُّ فِيهِ الْحِيلَةُ وَ يَخْذُلُ فِيهِ الْقَرِيبُ وَ يَشْمَتُ بِهِ الْعَدُوُّ وَ تَعْنِينِي فِيهِ الْأُمُورُ أَنْزَلْتُهُ بِكَ وَ شَكَوْتُهُ إِلَيْكَ رَاغِباً فِيهِ إِلَيْكَ عَمَّنْ سِوَاكَ فَفَرَّجْتَهُ وَ كَشَفْتَهُ عَنِّي وَ كَفَيْتَهُ فَأَنْتَ وَلِيُّ كُلِّ نِعْمَةٍ وَ صَاحِبُ كُلِّ حَاجَةٍ وَ مُنْتَهَى كُلِ‌ رَغْبَةٍ فَلَكَ‌ الْحَمْدُ كَثِيراً وَ لَكَ الْمَنُّ فَاضِلا»[1]

🔸این دعای مجرّب را بنابر روایتی از امام سجّاد«سلام‌الله‌علیه»، امام حسین«سلام‌الله‌علیه» نیز در روز عاشورا خوانده‌اند[2]؛ از زبان نورانی امام صادق«سلام‌الله‌علیه» نیز نقل شده است[3] و ریّان بن‌صلت که از راویان موثق و از محدّثان برجسته است، نقل می‌کند: این دعا را از امام رضا«سلام‌الله‌علیه» شنيدم، آن را حفظ كردم و پس از آن، در هيچ سختى و گرفتارى، نخواندم، مگر اينكه خداوند از من رفع گرفتاری فرمود و برایم فرج گشايش حاصل نمود[4].

📚1. مهج الدعوات و منهج العبادات، ص69.

2. الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج‌2، ص 96.

3. الكافی، ج‌2، ص578.

4. الأمالی(للمفيد)، ص273.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

چرا برخی کودکان نمی‌توانند از حق خود دفاع کنند؟ ریشه‌ها و راهکارها

‼️ چرا بعضی بچه‌ها نمی‌توانند از حق خود دفاع کنند؟

در پارک، مدرسه یا مهدکودک، شاید این صحنه را دیده باشید:

کودکی اسباب‌بازی‌اش را بدون اعتراض به کودک دیگری می‌دهد؛

در صف، نوبتش را از دست می‌دهد؛

یا وقتی همسالانش او را مسخره می‌کنند، فقط سکوت می‌کند.

بعضی والدین تصور می‌کنند فرزندشان «بیش از حد مؤدب» یا «آرام» است؛

اما گاهی پشت این رفتار، عزت‌نفس پایین پنهان شده است.

کودکی که عزت‌نفس سالمی دارد، می‌آموزد:

«من هم به اندازه دیگران حق دارم.»

او می‌تواند با احترام بگوید:

«الان نوبت من است.»

«دوست ندارم این کار را با من انجام بدهی.»

«لطفاً اسباب‌بازی‌ام را پس بده.»

اما کودکی که بارها احساس کرده نظرش مهم نیست، مدام با دیگران مقایسه شده یا برای ابراز خواسته‌هایش سرزنش شده است، کم‌کم یاد می‌گیرد که برای حفظ رابطه، از حق خودش بگذرد .

#روان‌شناسان این مهارت را #جرأت‌مندی (Assertiveness) می‌نامند؛

مهارتی که نه پرخاشگری است و نه انفعال. کودکان آن را بیش از هر چیز، از رفتار والدین می‌آموزند.

🫰🏻اگر می‌خواهیم فرزندمان در آینده قربانی زورگویی نشود، لازم است از کودکی به او بیاموزیم:

احترام گذاشتن به دیگران، هرگز به معنای نادیده گرفتن حقوق خود نیست.

🌱 کودکی که امروز با احترام از حق خود دفاع می‌کند، فردایی خواهد داشت که کمتر اسیر تحقیر، سوءاستفاده و روابط ناسالم می‌شود.این موضوع بر پایه پژوهش‌های روان‌شناسی رشد و آموزش مهارت جرأت‌ورزی (Assertiveness) تدوین شده است؛ مهارتی که یکی از پیش‌بینی‌کننده‌های مهم #عزت‌نفس، #سلامت_روان و کیفیت روابط اجتماعی در بزرگسالی محسوب می‌شود!

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.