فرهنگی

 نصیحت یا تحقیر؟ هشدار امام علی(ع) دربارهٔ آداب پنددادن در ملأ عام

امام على عليه السلام :«اَلنُّصْحُ بَيْنَ الْمَلَأ تَقْريعٌ» نصيحت كردن در حضور ديگران، خُرد كردن شخصيت است.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج۲۰،ص۳۴۱، ح۹۰۸)

تحلیل حدیث

این کلام امیرالمؤمنین علی(ع) بر اهمیت حفظ کرامت انسانی حتی در مواجهه با اصلاحِ خطاها تأکید دارد. حضرت با تعبیر تند «نُصْحُ بَیْنَ الْمَلَأِ تَقْرِیعٌ»، نصیحت عمومی را نه تنها بی‌اثر، بلکه آسیب‌زا می‌دانند؛ چرا که شخصیت فرد را در جمع نصیحت کنی، شخصیت وی خرد می‌شود.

این آموزه با سیره پیامبر(ص) که می‌فرمایند: «مَنْ سَتَرَ مُؤْمِنًا سَتَرَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ» هرکه عیب مؤمنی را بپوشاند، خداوند در قیامت عیبش را می‌پوشاند. همسوست. نصیحتِ مخفیانه، نه تنها از گناهان اجتماعی جلوگیری می‌کند، بلکه محبت و اعتماد را در جامعه تقویت می‌کند.