فرهنگی

📢 ۳ اسفند ۱۲۹۹؛ روزی که تاریخ ایران مسیر تازهای یافت

در سوم اسفند ۱۲۹۹، کودتایی با طراحی انگلیس و رهبری رضاخان و سیدضیاءالدین طباطبایی، تهران را تصرف کرد. هدف انگلیسی‌ها پس از جنگ جهانی اول، ایجاد حکومتی وابسته در ایران برای دستیابی آسان‌تر به منابع کشور بود.

🔹 نقش انگلیس در کودتا:

· انتخاب رضاخان (افسر قزاق) به عنوان چهره نظامی و سیدضیاءالدین (روزنامه‌نگار) به عنوان چهره سیاسی

· حمایت مالی و نظامی از طریق بانک شاهنشاهی و افسرانی مانند ژنرال آیرون‌ساید و کلنل اسمایس

· اطمینان‌بخشی به رضاخان مبنی بر بی‌واکنش بودن احمدشاه قاجار و سفیر انگلیس در تهران

🔹 نتایج کودتا:

· احمدشاه قاجار از ترس، رضاخان را فرمانده کل قوا و سیدضیاء را نخست‌وزیر کرد

· سیدضیاء با دستگیری مخالفان (از جمله آیت‌الله مدرس) قدرت را تثبیت کرد، اما کابینه‌اش تنها مقدمه‌ای برای صدراعظمی رضاخان بود

· رضاخان با حمایت انگلیس، وزیر جنگ شد و پله‌های قدرت را طی کرد

🔹 مقاومت در برابر دیکتاتوری:

آیت‌الله مدرس، از معدود چهره‌هایی بود که در مجلس با نقشه‌های رضاخان (از جمله جمهوری‌خواهی ساختگی) مقابله کرد. اما در غیاب او، رضاخان با رای ۹۲ نماینده وابسته، قدرت مطلق را به دست گرفت.

🔹 سرنوشت رضاخان:

او تا ۱۳۲۰ شمسی با حمایت انگلیس سلطنت کرد، اما در جنگ جهانی دوم به دلیل گرایش به آلمان، توسط همان حامیان خلع و تبعید شد.

📆 سالگرد این کودتا، یادآور اهمیت آگاهی تاریخی و پاسداشت استقلال ایران است.