فرهنگی

📜 فرمان «حکم می‌کنم» رضاخان؛ ساعاتی پس از کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹

در نخستین دقایق بامداد سوم اسفند ۱۲۹۹، نیروهای قزاق به فرماندهی رضاخان وارد تهران شدند و عملیات تصرف مراکز حساس را آغاز کردند. ساعاتی بعد، نخستین اعلامیه نظامی با عنوان «حکم می‌کنم» در ۹ ماده صادر شد که به وضوح چهره خشن و دیکتاتورمآبانه کودتا را نشان می‌داد:

🚫 حکم می‌کنم:

۱. تمام اهالی تهران باید ساکت و مطیع احکام نظامی باشند.

۲. حکومت نظامی برقرار است و از ساعت ۸ شب، جز نظامیان و پلیس، کسی حق عبور ندارد.

۳. مظنونان به «اختلال نظم» فوراً دستگیر و به سختی مجازات می‌شوند.

۴. تمام روزنامه‌ها تا تشکیل دولت جدید تعطیل هستند.

۵. هرگونه اجتماع در منازل و معابر ممنوع؛ اجتماع بیش از سه نفر با زور متفرق می‌شود.

۶. مشروب‌فروشی‌ها، تئاتر، سینما، کلوپ‌های قمار تعطیل و افراد مست به محکمه نظامی معرفی می‌شوند.

۷. تمام ادارات و دوائر دولتی (به جز اداره ارزاق) تا اطلاع ثانوی تعطیل هستند.

۸. متخلفان از این مواد، به اشد مجازات محکوم می‌شوند.

۹. کاظم خان به عنوان فرمانده نظامی شهر منصوب و مجری این احکام است.

📆 این فرمان، اولین گام برای استقرار دیکتاتوری نظامی‌ای بود که تا ۱۳۲۰ بر ایران سایه انداخت.