فرهنگی

حلم؛ وزنه تعادل علم در طوفانهای زندگی

در میان انبوه صفات نیکوی انسانی،دو خصلت «علم» و «حلم» جایگاه ویژهای دارند. پیامبر اکرم (ص) در حدیثی نورانی، اجتماع این دو را برترین اجتماعِ دو صفت در وجود انسان معرفی میکنند. اما حلم به چه معناست و چرا چنین جایگاهی در کنار علم دارد؟

قال رسول الله(ص):

«مَا جُمِعَشَيْءٌ إِلَى شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ حِلْمٍ إِلَى عِلْمٍ».

📚منبع: خصال شیخ صدوق، ج۱، ص۴

📖ترجمه: هیچ چیزی با چیز دیگری جمع نشده که برتر از حلم با علم باشد.

شرح حدیث از بیانات مقام معظم رهبری:

رهبر انقلاب در تبیین این حدیث می‌فرمایند:«حلم یعنی آن حالت ظرفیت و عمق روحی و اخلاقی انسان که موجب میشود تلاطم‌های مختلف روحی او را تکان ندهد… انسانِ حلیم در برابر خشم، شادی‌های افراطی، غرور مقام و حتی شعف ناشی از علم، تعادل خود را از دست نمیدهد».

آیه مرتبط با حلم:

خداوند در وصف بندگان ویژهاش می‌فرماید:

«وَعِبَادُالرَّحْمَٰنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»

📚سوره فرقان، آیه ۶۳

📖ترجمه: و بندگان خدای رحمان کسانی‌اند که روی زمین به نرمی و فروتنی راه می‌روند و چون نادانان ایشان را مخاطب سازند، به ملایمت و سلام گویند.

نتیجه‌گیری:

علم به تنهایی میتواند نور باشد،اما اگر با حلم همراه نشود، گاه به آتشی تبدیل میشود که صاحب خود را می‌سوزاند. حلم مانند وزنه‌ای است که بالِ سبک علم را مهار میکند تا پروازی هدفمند و سالم داشته باشد.