فرهنگی

تنها نسخه‌ی نجات‌بخش جوامع بشری

امیرالمؤمنین علی(ع) در کلامی کوتاه اما عمیق فرمودند: «در عدالت، اقتدا کردن به سنّت خدا و پایداری دولت‌هاست.» این جمله، یک نظریه کامل سیاسی، اجتماعی و الهی را در خود جای داده است.

🔸 عدالت؛ نه یک انتخاب، بلکه یک سنت تکوینی

خداوند جهان را بر اساس عدل آفرید. در نظام آفرینش، هر چیز در جای خود قرار گرفته است. خورشید به اندازه نور می‌دهد، زمین به اندازه باران می‌گیرد، و شب و روز به اندازه طول می‌کشند. این «سنت الله» است.

امام علی(ع) می‌فرماید: اگر می‌خواهی در مسیر خدا حرکت کنی، راهش عدالت است. عدالت یعنی «وضع کل شیء موضعه»؛ هر چیزی را در جای خود نهادن. پس:

· عدالت در حکومت → اعطای حقوق به مردم

· عدالت در قضاوت → داوری بر اساس حق

· عدالت در اقتصاد → توزیع عادلانه ثروت

· عدالت در خانواده → رعایت حقوق همسر و فرزندان

🔸 ثبات دولت‌ها در گرو عدالت است

امام(ع) با صراحت اعلام می‌کند که پایداری دولت‌ها در گرو عدالت است. این یک قانون تغییرناپذیر تاریخی است:

📌 نگاه به گذشته:

· حکومت‌هایی که بر ظلم استوار بودند، سقوط کردند (فرعون، نمرود، ستمگران تاریخ)

· حکومت‌هایی که عدالت را مبنای کار خود قرار دادند، ماندگار شدند و در تاریخ به نیکی یاد می‌شوند

📌 نگاه به صدر اسلام:

· پیامبر(ص) با عدالت، جامعه‌ای متحد ساخت

· امام علی(ع) در دوران کوتاه حکومتش، چنان عدالتی برپا کرد که تا ابد الگو شد

· انحراف از عدالت، عامل اصلی بسیاری از انشعابات و نابسامانی‌ها در تاریخ اسلام بود

🔸 عدالت؛ خواسته فطری بشر

انسان‌ها به طور طبیعی از بی‌عدالتی بیزارند و عدالت‌خواهی در فطرت آنان نهادینه شده است. هر حکومتی که به این خواسته فطری پاسخ دهد، محبوب مردم می‌شود و پایدار می‌ماند. هر حکومتی که بی‌عدالتی کند، دیر یا زود با خشم عمومی روبه‌رو خواهد شد.

🔸 عدالت در مکتب علوی؛ الگویی برای امروز

امام علی(ع) در دوران حکومت خود، عملی ترین الگوی عدالت را به نمایش گذاشت:

· خود و خانواده‌اش از بیت‌المال بیش از کم‌ترین افراد استفاده نمی‌کردند

· فرماندارانش را موظف کرده بود مانند مردم عادی زندگی کنند

· قاضی را تحت هیچ فشاری برای تغییر حکم قرار نمی‌داد

· غیرمسلمانان نیز در پناه حکومت او از امنیت و حقوق برابر برخوردار بودند

🔸 پیام امروز حدیث برای ما

در دنیای معاصر که نظام‌های سیاسی مختلف مدعی مردمسالاری و رفاه‌اند، این حدیث به ما می‌گوید:

✅ جامعه اسلامی بدون عدالت، جامعه اسلامی نیست.

✅حکومت دینی بدون عدالت، اعتبار خود را از دست می‌دهد.

✅مقاومت و پایداری یک نظام، مرهون میزان تحقق عدالت در آن است.

✅مردم تا زمانی که عدالت را در عمل ببینند، از نظام خود حمایت می‌کنند.

📌 نتیجه:

عدالت،نه یک شعار ایدئولوژیک، بلکه یک راهبرد بقا است. هر حاکم و هر دولتی که خواهان ثبات و ماندگاری است، چاره‌ای جز تمسک به عدالت ندارد. این سنت الهی است و سنت خدا تغییرپذیر نیست.