فرهنگی

✍️آيت‏ اللَّه سيد محمد حسيني همداني معروف به آقانجفي همداني از اعاظم حُكما و عرفاي معاصر، در سال 1283 ش (1322 ق) در بيت علم و تقوا در نجف اشرف به دنيا آمد. وي در كودكي به همراه پدر به همدان رفت و در 21 سالگي براي ادامه دروس، رهسپار حوزه علميه نجف شد. آيت ‏اللَّه همداني در نجف از محضر عالمان نام‏آوري همچون ميرزاي ناييني، محمد حسين غروي اصفهاني، سيد حسين بادكوبه‏اي، ميرزا علي آقا قاضي طباطبايي و ميرزا عبدالغفار مازندراني، فقه، اصول، كلام و فلسفه را فراگرفت و در اين درس‏ها با آيات عظام: سيد ابوالقاسم خويي، سيد محمدهادي ميلاني و علامه سيدمحمدحسين طباطبايي و… مباحثه مي‏كرد. 

🏆اين عالم رباني به قدري از لحاظ علمي و فقهي مورد توجه ميرزاي ناييني واقع شد كه به ايشان گواهي اجتهاد داد و آقانجفي نيز به شرف دامادي آن مرجع بزرگ نائل شد. آيت ‏اللَّه همداني پس از اخذ اجازات متعدد اجتهاد از علماي بزرگ نجف، قصد وطن نمود و پس از اقامت 22 ساله در نجف راهي همدان گرديد. از آن پس به تدريس و تأليف و ارشاد مردم پرداخت و در همدان ماندگار شد. آقا نجفي همداني پايبندي خاصي به انجام مستحبات و پرهيز از مكروهات داشت و از آوازه‏گري و شهرت و رياست، به شدت احتياط مي‏كرد. ايشان با توجه به اينكه، علاوه بر فقه و اصول، فلسفه نيز خوانده بود، انديشه استدلالي و علمي داشت و به شبهات و مشكلات فكري روز توجه مي‏نمود. از آيت‏اللَّه همداني آثار متعددي به يادگار مانده است كه انوار درخشان در تفسير قرآن در 18 جلد، درخشان پرتوي از اصول كافي در 6 جلد و معاد جسماني و روحاني از آن جمله ‏اند. 

📝سرانجام آن فقيه بزرگ در سحرگاه نهم مهر 1375 ش برابر با پانزدهم جمادي الاول 1417 ق در نودوسه سالگي بدرود حيات گفت و پس از تشييع باشكوهي در همدان و مشهد، در جوار مرقد شيخ بهايي در حرم مطهر امام رضا(ع) به خاك سپرده شد.

🔰| از قیام تا استقامت

رهبر عزیز انقلاب در پیام به سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز، با ظرافتی مبتنی بر آموزه‌های قرآن، نماز را از یک تکلیف فردی فراتر برده و آن را به مسئله‌ای برای جامعه‌سازی و تمدن‌سازی پیوند می‌زنند.

🔸ایشان می‌فرمایند:

«اقامه» نماز اوّلین ثمره و نشانهٔ حکومت صالحان است.

🔹اما به همین‌جا بسنده نمی‌کنند و برای عبور از مرحله نهضت و انقلاب اسلامی به مرحله جامعه اسلامی، دو ضلع اصلی را مطرح می‌کنند: 

نهادینه و فراگیر شدن نماز و سپس تلاش عمومی برای نیکو به‌جای آوردن آن.

👌این همان معماری «قیام، اقامه و استقامت» است؛

▫️قیام، آغاز حرکت و به میدان آمدن؛

اقامه، تبدیل حرکت‌های فردی به یک جریان جمعی و جهت‌دار؛

و استقامت، فرهنگ‌سازی، نهادینه‌سازی و فراگیر کردن آن در جامعه.

🔸این منطق را در توصیه‌های رهبر شهیدمان هم می‌توان دید. 

در روزهای فراگیری ویروس کرونا، وقتی حضور مردم از اقدامات پراکنده فردی به حرکت‌های جمعی، منسجم و جهت‌دار رسید، ایشان بر مواسات تأکید کردند؛ تا این حرکت فقط یک واکنش مقطعی به یک بحران نماند و به یک فرهنگ عمومی در جامعه تبدیل شود.

🔹شاید بتوان گفت پیام اجلاس نماز، یک الگوی مهم برای فهم بسیاری از حرکت‌های اجتماعی و جهادی به ما می‌دهد:

🌷حرکت با قیام آغاز می‌شود؛

با اقامه به جریان تبدیل می‌شود؛ 

و با استقامت به فرهنگ و سبک زندگی جامعه بدل می‌گردد. …

پدر و مادرم با ورود من به حوزه موافق نبودند. مادرم به روحانیت خوش بین نبود. تا آن روز، جریان پدر بزرگم (پدرِ مادرم) را نمی دانستم که روحانی بوده و عمّامه را کنار گذاشته است! البته دلیل آن، تنها مسائل خانوادگی بود و نه از روی قصدی خاص یا از نظر سیاسی یا چیز دیگر!

🔸 تلاش من برای راضی کردن پدر و مادرم به نتیجه نرسید و آنها تن به طلبگی من نمی دادند و من مجبور شدم نقشه ای بکشم. به آنان گفتم: در لبنان شغل چندانی وجود ندارد و اوضاع خوب نیست. اگر این جا بمانم جنبش امل مرا برای جنگ می برد! ولی اگر به نجف بروم در دبیرستان درس می خوانم و در کنار آن هم درس طلبگی می خوانم و بعد از تمام کردن دبیرستان به دانشگاه بغداد می روم و در دوره دکتری متخصص می شوم. و این شد که پدر و مادرم با رفتن من به عراق موافقت کردند.

📖 برشی از کتاب “سید عزیز"، زندگی‌نامه خودگفته‌ی شهید مقاومت سید حسن نصرالل

امام شهید:

🔹عالم دین می‌خواهد معارف اسلامی را به دست بیاورد؛ از کجا؟ از کتاب و سنّت و عقل … خب باید بداند که چه جوری به دست بیاورد؛ این همان اجتهاد است. اجتهاد یعنی #چگونگی استفاده از منابع؛ یعنی متُد استفاده‌ از منابع؛ این اجتهاد است. 

🔹این اجتهاد را اگر بخواهد انسان دارا بشود، باید #تمرین کند، باید کار کند. این درس فقهی که شما می خوانید و لو #طهارت باشد، به شما این #شیوه_استنباط را یاد می دهد … شما باید بدانید چه جوری استنباط کنید.

🔹اگر این #طریقه‌_استنباط را یاد گرفتید، آن وقت [به جز احکام]، ارزش‌های اخلاقی را هم درست از کتاب و سنت استنباط می‌کنید، برای فراگیری معارف اسلامی اجتهاد لازم است. 

🔹طلبه روشنفکر امروزی حق ندارد بگوید که «آقا، ول کن این حرف‌ها را، [این] درس ها را»؛ نه، باید درس خواند؛ بی‌مایه [فطیر است]. زمان مبارزات که ما مثلاً مکاسب می‌گفتیم، کفایه می‌گفتیم، بعضی از طلبه‌های پرشور می‌گفتند «آقا، این چیست؟»؛ من به آنها می‌گفتم اگر [این بحث‌ها را] نکنید، بعد نمی‌توانید به درد #نظام_اسلامی بخورید، نمی‌توانید به #مردم چیزی یاد بدهید؛ درس #فقه را جدی بگیرید.

(۱۳۹۸/۲/۱۸)

بخشی از پیام رهبر انقلاب اسلامی به سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز:

▪️فریضهٔ نماز، تنها یک تکلیف فردی نیست و بنا بر آموزهٔ قرآن، برپاداشتن نماز، اوّلین ثمره و نشانهٔ حکومت صالحان است که «اَلّذینَ اِنْ مَکَّنّاهُم فی الأرضِ اَقاموا الصَّلاة».

▪️بیان این آیه دقیقاً پس از آیهٔ وعدهٔ نصرت الهی در مورد یاران خداوند متعال و جهاد آن‌ها در سورهٔ مبارکهٔ حج نشان می‌دهد اقامهٔ نماز به‌عنوان تکیه‌گاه مستحکم #ذکر_خدا و امید و اعتماد به او، نقش ویژه‌ای در جهاد و فتح و ظفر در میدان‌های مبارزه خصوصاً میدان مبارزه‌ای که امروز پیش روی ملّت ایران است، دارد.

▪️امروز که شرط مُکنت و قدرت مردم عزیز ایران بیش از پیش فراهم شده است، یکایک ملّت مبعوث، مخاطب این دستور مکرّر الهی برای اقامهٔ نماز هستند که «اَقیموا الصَّلاة».

▪️علاوه بر این، همهٔ اشخاص مؤثّر در جامعه از پدران و مادران و خانواده‌ها تا معلّمان و دوستان، از اساتید و نخبگان تا چهره‌های شناخته شده و افراد مشهور، و نیز تمامی نهادها و #دستگاه‌های_فرهنگ‌ساز از جمله مساجد، نماز‌های جمعه، مدارس، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیّه، صداوسیما، فعّالان فرهنگی و اجتماعی، و بسیج مردمی خصوصاً آن‌هایی که با قشر نوجوان و جوان در ارتباط هستند، مسئولیت مضاعف در این امر دارند.

🗓 ۹/مهر/۱۴۰۵