فرهنگی

تفسیر روایت امیرالمؤمنین علی (ع) درباره زنان آخرالزمان

این روایت شریف از امام علی (ع) —که در منابع معتبر شیعی مانند «من لا یحضره الفقیه» نقل شده— یک توصیف هشداردهنده از یکی از فتنه‌های آخرالزمان است، نه یک حکم کلی درباره همه زنان در هر زمان. در تفسیر آن باید به چند نکته کلیدی توجه کرد:

۱. شرایط آخرالزمانی:

امام (ع) تصریح می‌فرمایند این پدیده در «آخر الزمان و نزدیک قیامت» رخ می‌دهد، دورانی که به عنوان «شرّ الأزمنة» (بدترین زمان‌ها) معرفی می‌شود. این نشان می‌دهد این توصیف، ناظر به یک افول عمومی اخلاقی و دینی در جامعه است، نه تنها درباره زنان.

۲. مفاهیم کلیدی روایت:

· «کاشفات عاریات»: اشاره به خودنمایی و برهنگی در پوشش و رفتار.

· «متبرجات»: اشاره به آرایش‌های افراطی و تبرج (خودنمایی) در انظار عمومی.

· «من الدین خارجات»: دوری از تعهدات دینی و حقیقت‌جویانه.

· «داخلات فی الفتن»: گرفتار شدن در فتنه‌های اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی.

· «مائلات الی الشهوات»: گرایش به کامجویی‌های افراطی و نفسانی.

· «مسرعات الی اللذات»: شتاب در رسیدن به لذت‌های زودگذر و مادی.

· «مستحلات للمحرمات»: حلال شمردن حرام‌های الهی (نسبت دادن حلالیت به گناه).

۳. تفسیر جامع‌نگر:

این روایت را باید در کنار سایر روایات درباره مردان آخرالزمان دید که از سست‌ایمانی، مادی‌گرایی، زیر پا گذاشتن حقوق مردم و بی‌توجهی به ارزش‌ها سخن می‌گویند. این توصیف، یک هشدار به کل جامعه است که چگونه فرهنگ‌های انحرافی می‌توانند انسان‌ها را از مسیر فطرت و دین دور کنند.

۴. نکته مهم:

این روایت هرگز مجوز توهین، تحقیر یا قضاوت ناعادلانه نسبت به زنان نیست. بلکه:

· هشداری برای همه (زن و مرد) است تا مراقب انحرافات اجتماعی باشند.

· تأکیدی بر نقش محوری زنان در سلامت جامعه است؛ چرا که فساد اجتماعی زمانی تشدید می‌شود که قشر مؤثر جامعه (از جمله زنان) در دام فتنه‌ها بیفتد.

· یادآور مسئولیت همگانی در مقابل این انحرافات است، نه تنها مسئولیت فردی زنان.

۵. راهکار روایی:

در مقابل این فتنه، اسلام راه نجات را در:

· تقوا و خودمراقبتی (برای همه)

· حفظ کرامت انسانی و عفاف (به عنوان ارزشی مشترک)

· تقویت بنیان خانواده

· ایفای مسئولیت توسط علما و نخبگان برای آگاهی‌بخشی صحیح می‌داند.

جمع‌بندی:

این روایت، تصویری از یک بیماری اجتماعی در آخرالزمان ترسیم می‌کند، نه حکمی درباره شخصیت زن. وظیفه ما به عنوان مسلمان، پرهیز از قضاوت شتاب‌زده، شناخت عمیق‌تر معارف دینی و تلاش برای ساختن جامعه‌ای بر اساس ارزش‌های الهی است، نه استفاده از روایات برای ایجاد شکاف یا تحقیر.

وصلی‌الله‌علی‌محمد‌وآله‌الطیبین‌الطاهرین.