مهمترین عوامل شکست یک ملت
💠 مهمترین عوامل شکست یک ملت
🔸بازخوانی علل شکست در جنگ احد
🔸#زندگی_با_آیهها(3)
🔰 قرآن کریم در آیات 152 تا 155 سوره آلعمران، تحلیلی دقیق از چرایی شکست مسلمانان در جنگ اُحد ارائه میدهد؛ این عوامل شکست، مختص جنگ احد نبوده و به عنوان یک «#قانون_اجتماعی» همین امروز نیز میتواند وجود داشته باشد.
در ادامه به این عوامل اشاره میشود:
1️⃣ سستی و سهلانگاری ارادهها (فَشِلْتُمْ)
▫️در آغاز جنگ، مسلمانان پیروز شده بودند؛ دشمن را عقب زده بودند و وعده الهی نیز محقق شده بود. اما یکی از عواملی که باعث شد پیروزی تبدیل به شکست بشود، سستی و سهلانگاری مسلمانان بود.
▫️یعنی آنجا که باید #استقامت میورزیدند و در #جنگ_ارادهها محکم میایستادند، سستی کرده و مسیر جنگ عوض شد.
▫️اساسا هر جامعهای که دچار خستگی، ناامیدی و تزلزل بشود، حتی اگر امکانات هم داشته باشد، آسیبپذیر میشود.
2️⃣ اختلاف و نزاع داخلی (تَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ)
▫️پیروزی اولیه زمانی از دست رفت که درون جبهه خودی اختلاف افتاد، آنجا که بین مسلمانان در رها کردن #تنگه_احد اختلاف افتاد، کثیری تنگه را رها کردند و اندکی نیز ماندند.
▫️دشمن بیرونی معمولاً زمانی غلبه پیدا میکند که درون جامعه شکاف و اختلاف ایجاد شده باشد.
هیچ قدرت خارجی بهاندازه اختلاف داخلی، توان تخریب ندارد.
3️⃣ نافرمانی از فرماندهی (عَصَيْتُمْ)
▫️با اینکه پیامبر(ص) صریحا دستور داده بود افرادی که در تنگه احد هستند، در هر صورت، هر اتفاقی رخ داد، نباید تنگه را رها کنند، اما آنها با نافرمانی از دستور حضرت و اتکا به تحلیل شخصی، موجبات شکست مسلمانان را فراهم کردند.
4️⃣ دلبستگی به دنیا و تغییر انگیزهها (مِنكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا)
▫️قرآن ریشه را عمیقتر میداند، اینکه علت نافرمانی، #حبّ_دنیا و تغییر انگیزه آنها بود، اینکه حالا که پیروز شدهایم چرا بقیه #غنیمت ببرند اما ما محروم بشویم؟
▫️اساسا هرگاه نیت و آرمانهای الهی جای خود را به منفعتطلبی بدهد، شکست آغاز میشود.
انگیزهها اگر آلوده شوند، حتی جمع متدین هم ضربه میخورد.
5️⃣ فرار از مسئولیت در لحظه بحران بهجای مسئولیتپذیری (إِذْ تُصْعِدُونَ)
▫️پیامبر آنها را صدا میزد که ایستادگی کنند، اما عدهای پشت به میدان در حال #فرار بودند و #مسئولیت_تاریخی خود را نشناخته و از آن شانه خالی کردند.
▫️اینکه انسان خصوصا در لحظات حساس، احساس مسئولیت کرده و با تمام سختیها نترسیده و ایستادگی کند، مسئلهای بسیار مهم و اساسی است.
6️⃣ بدگمانی به خدا و تحلیلهای جاهلی (يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ)
▫️برخی پس از شکست گفتند:
«اگر اختیار دست ما بود، کشته نمیشدیم!»
▫️بدگمانی به خدا و فرستاده خدا و طرح راهبردی او، همیشه میتواند عامل سقوط یک ملت مسلمان باشد.
7️⃣ خودمحوری و اولویت دادن به منافع شخصی (طَائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ)
▫️اینها کسانی بودند که تنها خود و جانشان برایشان مهم بود، لذا در جایی که باید جانفشانی کرده و میماندند، فرار کردند.
8️⃣ زمینههای قبلی گناه و لغزش (بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا)
▫️چه شد که شیطان توانست آنها را بفریبد؟ چون آنها #گناهانی کرده بودند که بواسطه آن گناهان، #زمینه_فریب_شیطان در آنها ایجاد شده بود.
▫️یعنی سقوط ناگهانی نیست؛ اینکه عدهای در حساسترین لحظات فرار میکنند، به خاطر لغزشهای کوچک قبلی است.
⬅️ در نهایت تذکر این نکته مهم است که در جنگ احد، این دشمن نبود که قویتر شده بود بلکه این مسلمانان بودند که به خاطر این عوامل دچار ضعف شده بودند، لذا شکستها غالبا ریشه داخلی دارند.
⬅️ این را بدانیم که این عوامل تنها برای جنگ احد نبود بلکه مسئلهای دائمی است، برای امروز هم هست، برای فردا هم هست.
اگر این عوامل در جامعهای پدید آمد، در برابر دشمن آسیبپذیر خواهد شد و در نهایت دچار فروپاشی و شکست میشود.