شادی والدین؛ کلید عمر پربرکت (تبیین حدیث امام صادق علیهالسلام)
شادی والدین؛ کلید عمر پربرکت (تبیین حدیث امام صادق علیهالسلام)
إِنْأَحْبَبْتَ أَنْ يَزِيدَ اللَّهُ فِي عُمُرِكَ فَسُرَّ أَبَوَيْكَ.
اگر دوست دارى که خداوند عمرت را زیاد کند،پدر و مادرت را شاد کن.
وسائل الشیعه،جلد ۱۸، صفحه ۳۷۲ - بحارالأنوار، جلد ۷۱، صفحه ۸۱.
تفسیر حدیث
این حدیث نورانی از امام صادق (علیه السلام) که در منابع معتبر شیعی مانند «وسائل الشیعه» و «بحارالأنوار» نقل شده است، پیوندی عمیق بین «نیکی به پدر و مادر» و «برکت عمر» را آشکار میسازد. تفسیر این کلام بر محورهای زیر استوار است:
1. رضایت والدین، رضایت خدا: در فرهنگ دینی، خشنودی پدر و مادر در گرو خشنودی خداوند قرار دارد. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «رِضَا الرَّبِّ فِي رِضَا الْوَالِدَ» (خشنودی پروردگار در خشنودی والدین است). بنابراین، شاد کردن آنان عملی است که موجبات رضایت الهی را فراهم میآورد و خداوند در برابر این عمل، نعمتهایش از جمله عمر را افزون میکند.
2. افزایش عمر به دو صورت:
· افزایش کمی: ممکن است خداوند به برکت این عمل، سالهای زندگی انسان را در دنیا طولانیتر کند.
· افزایش کیفی (برکت): حتی اگر عمر انسان طولانی نشود، برکت در زمان او قرار میگیرد؛ به گونهای که در عمر کنونیاش فرصتهای بیشتر، توفیقات بالاتر و بهرهوری بهتری خواهد داشت. این مفهوم با آیاتی که بر «برکت» تأکید دارند، هماهنگ است.
3. نیکی به والدین، عامل دفع بلا: در روایات متعدد آمده است که نیکی به پدر و مادر، بلایا را دفع میکند و موجب حفظ انسان از مرگهای ناگهانی و حوادث ناگوار میشود. این خود مصداقی از افزایش عمر است. امام صادق (ع) در حدیث دیگری فرمودند: «بِرُّ الْوَالِدَيْنِ مِنْ أَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ» (نیکی به والدین از محبوبترین کارها نزد خداست).
4. تنبه به مسئولیت سنگین فرزندی: این حدیث با بیانی لطیف (با استفاده از واژه «أَحْبَبْتَ») انسان را به انجام این عمل ترغیب میکند. گویا امام (ع) میفرمایند: اگر خواهان عمری پربرکت هستی، این راه ساده و در دسترس را پیش پاى خود ببین. این نشان میدهد که خوشحال کردن والدین، حتی با کوچکترین کارها نیز امکانپذیر است.
5. پیوند با آیات قرآن: این روایت تفسیر عملی آیات بسیاری است که بر احسان به والدین تأکید کردهاند؛ مانند آیه «وَ قَضى رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» (اسراء: ۲۳) که احسان به والدین را بلافاصله پس از توحید ذکر کرده است.
خلاصه تفسیر: این حدیث شریف، شاد کردن پدر و مادر را کلید افزایش عمر و برکت در زندگی معرفی میکند. این افزایش، میتواند هم به صورت مادی (طول عمر) و هم به صورت معنوی (برکت در وقت و توفیق) باشد. نیکی به والدین، راهی آسان و اثرگذار برای جلب رضای الهی و گشایش در زندگی است.