فرهنگی

دعای رزمندگان اسلام؛ درخواست صبر، ثبات قدم و نصرت الهی

رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ (سوره بقره، آیه ۲۵۰)

پروردگارا! بر ما صبر و شکیبایی فرو ریز، و قدم‌هایمان را استوار دار، و ما را بر گروه کافران پیروز گردان.

تفسیر (برگرفته از تفسیر نمونه و نور):

این آیه،فرازهایی از دعای پرهیزگاران و مجاهدان راه حق در برابر لشکر عظیم دشمن (طالوت و جالوت) است. آنان سه درخواست مهم از خداوند دارند: نخست، “صبر” که زیربنای تمام پیروزی‌هاست؛ صبری چنان گسترده و فراگیر که همچون باران از جانب خدا بر آنان نازل شود. دوم، “ثبات قدم” یعنی استقامت در میدان عمل و پرهیز از لغزش و فرار. آنان می‌دانند که ایمان بدون عمل و صبر بدون پایداری در میدان، نتیجه‌بخش نیست. سوم، “پیروزی بر دشمنان کافر” که هدف نهایی این جهاد و مبارزه است. این سه خواسته، نشان‌دهنده یک برنامه کامل برای پیروزی است: تقویت درون (صبر)، استواری در عمل (ثبات قدم)، و سپس کسب نتیجه مطلوب (نصرت).

تفسیر المیزان بر این نکته تأکید می‌کند که تعبیر"أَفْرِغْ” (فرو ریز) نشان‌دهنده نیاز شدید و استمرار صبر است. آنان صبر را نه به صورت مقطعی، بلکه به صورت یک جریان دائمی و فراگیر از خدا می‌خواهند. در جنگ‌های امروز زندگی، چه در برابر نفس اماره و چه در برابر دشمنان بیرونی، ما نیز به چنین صبر و استقامتی نیاز داریم. این دعا به ما می‌آموزد که نباید به توان خود مغرور شویم، بلکه باید همه چیز را از خدا بدانیم و از او بخواهیم که ما را در مسیر حق استوار بدارد. این تواضع در برابر خدا، رمز اصلی عزت و پیروزی مؤمنان است.

ثبات قدم تنها در میدان جنگ فیزیکی معنا ندارد،بلکه در جنگ نرم فرهنگی و اقتصادی نیز مصداق پیدا می‌کند. امروز دشمنان با ایجاد شبهات، ترویج فساد و فشار اقتصادی، سعی در لغزش مؤمنان دارند. دعای رزمندگان اسلام به ما یادآوری می‌کند که باید از خدا بخواهیم ما را در برابر این هجمه‌ها ثابت‌قدم بدارد. مؤمن واقعی کسی است که در برابر طوفان شبهات و وسوسه‌های شیطانی، زانو نزند و با توکل بر خدا، ایمان خود را حفظ کند. این آیه، منشور استقامت در تمام عرصه‌های زندگی است.

در پایان،این آیه نشان می‌دهد که پیروزی نهایی از آن حزب‌الله است، اما این پیروزی بدون بندگی و تضرع به درگاه الهی حاصل نمی‌شود. مؤمنان با این دعا، هم بندگی خود را ابراز می‌کنند و هم اعتماد به نفس خود را با یاد خدا گره می‌زنند. آنان یقین دارند که اگر خداوند صبر و ثبات قدمشان دهد، بر هر قدرتی پیروز خواهند شد. این درس بزرگ را باید از رزمندگان اسلام بیاموزیم و در زندگی روزمره خود جاری سازیم.