فرهنگی

موارد جزء۱۴ با دهای روز چهاردهم 

اللَّهُمَّ لا تُؤَاخِذْنِي فِيهِ بِالْعَثَرَاتِ وَ أَقِلْنِي فِيهِ مِنَ الْخَطَايَا وَ الْهَفَوَاتِ وَ لا تَجْعَلْنِي فِيهِ غَرَضا لِلْبَلايَا وَ الْآفَاتِ بِعِزَّتِكَ يَا عِزَّ الْمُسْلِمِينَ

🔷 خدایا! در این روز مرا به خاطر لغزش‌هایم مؤاخذه مفرما و از خطاها و اشتباهات دورم ساز و مرا هدف تیر بلاها و آفت‌ها قرار مده، به امید عزتت ای عزت‌بخش مسلمانان

- از دختر دار شدن ناراحت نشوید که سیره جاهلیت است. (نحل: 59)

2- هنگام تلاوت قرآن از شرّ شیطان به خدا پناه ببرید. (نحل: 98)

3- با قسم خوردن، همدیگر را فریب ندهید. مبادا با این دغل کاری، قدم استوار بنده ای بلغزد. (نحل: 94)

4- جامعه ای که کفران نعمت کند دچار ناامنی، فقر و رکود اقتصادی می شود. (نحل: 112)

5- ثروتمندان باید به زیر دستان خود و نیازمندان کمک کنند تا همه از نظر استقلال مالی با هم برابر شوند. (نحل: 71)

6- کسانی که مردم ساده لوح را گمراه می کنند هم بار سنگین گناه خود و هم گناهان آنها را به دوش می کشند. (نحل: 25)

7- مردم را با دلیل قانع کننده و نصیحت دلسوزانه، به راه خدا دعوت کرده و با آنها بحث و مناظره کنید. (نحل: 125)

8- کسانی که برای رهایی از ظلم، صبر، توکل و در نهایت مهاجرت می کنند زندگی سالم و راحتی در دنیا و آخرت روزی شان می شود. (نحل: 41و42)

9- اینگونه نباشید که به برخی آیات قرآن عمل کنید و به برخی عمل نکنید. (حجر: 91)

‌ماه رمضان، ماه ذکر است، ماه یاد است،

ماه تابیدن انوار اذکار الهی بر دلهاست؛

این را به راحتی از دست ندهیم.

هیچوقتِ سال دلها این اندازه آماده‌ی

تلقّیِ انوار هدایت الهی، برکات الهی،

رحمت الهی، نیستند؛ این خاصّیت ماهِ رمضان است.

‌

چاره چیست؟  

وقتی عصبانی می‌شیم، قرار نیست هیچ اقدامی نکنیم. بلکه باید بدونیم چه اقدامی انجام بدیم که از رفتارهای ناهنجاری مثل فریاد زدن، بی‌احترامی و برخوردهای فیزیکی اجتناب کنیم.  

✅ چند تا راهکار مهم وجود داره که خیلی مؤثره:  

۱. به‌جای سرزنش مستقیم، از بیان غیرمستقیم استفاده کنید.  

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: ” عُقوبَةُ العُقلاءِ التَّلويحُ". یعنی وقتی می‌خواهید کسی رو متنبه کنید، به‌صورت غیرمستقیم اشاره کنید.  

مثلاً به جای گفتن “چرا این کار رو کردی؟"، یک داستان تعریف کنید:  

“یه بچه‌ای بود که اینجوری رفتار می‌کرد، وای چقدر کارش بد بود!"  

 ۲. با کنایه و تعریض صحبت کنید، نه با صراحت.  

گاهی کنایه تأثیر بیشتری داره تا صراحت لهجه.  

مثلاً بگید:  

“یادمه وقتی مدرسه می‌رفتم، یه همکلاسی داشتم که این رفتار رو می‌کرد، وای چقدر زشت بود!"  

بدون اینکه مستقیماً کودک رو خطاب قرار بدید.  

۳. خود کودک رو سرزنش نکنید، بلکه رفتار بدش رو اصلاح کنید.  

✅ نگید: “تو بچه بدی هستی."  

❌ بلکه بگید: “تو خیلی بچه خوبی هستی، نمی‌دونم چرا این رفتار ازت سر زد، شاید حواست نبود!"  

حتی در تشویق هم همینه؛ رفتارش رو تشویق کنید، نه خودش رو!  

بگید: “چه حرف قشنگی!” نه “تو چقدر خوبی!"  

۴. تهدید نکنید!  

معمولاً وقتی تهدید می‌کنیم، بهش عمل نمی‌کنیم:  

🚫 “دیگه غذا بهت نمی‌دم!” ولی ۱۰ دقیقه بعد غذا رو می‌دیم!  

🚫 “می‌زنمت!” ولی نمی‌زنیم!  

بعد از چند بار، این تهدیدها عادی می‌شه و بچه یاد می‌گیره که جدی نیستن.  

🔴 امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند:  

“غضب، در ابتدا دیوانگی است و در انتها پشیمانی."  

پس کاری نکنید که خشم شما نه‌تنها نتیجه‌ای نداشته باشه، بلکه اثر معکوس بذاره. 

🔺 آیا باید نسبت به خطاهای بچه‌ها بی‌تفاوت باشیم؟  

🔹 نه! این اشتباهه.  

🔹 ولی می‌تونیم روش‌های بهتری رو برای واکنش به کارهای نادرستشون استفاده کنیم

🔹 قهر نگاهی و برخوردی (کوتاه‌مدت)  

گاهی نیازی به فریاد نیست. با چهره‌ای گرفته و ناراحت با او برخورد کنید تا بفهمه که ازش ناراحتید.  

اما قهر رو طولانی نکنید، چون به مرور بی‌اثر می‌شه.  

🔹 تحریک احساسات (با تدبیر)  

بهش بگید:  

*"من اصلاً ازت انتظار نداشتم، بچه خوبی مثل تو؟ با این استعداد و شخصیت؟!"*  

این باعث می‌شه که کودک خودش رو در موقعیت بازنگری رفتارهاش قرار بده.  

🔹 محرومیت موقتی و متناسب با سن  

اگر لازم شد، از محرومیت واقعی اما کوتاه‌مدت استفاده کنید.  

مثلاً برای مدتی تلویزیون رو خاموش کنید.  

🔸 اما نباید زیاده‌روی کنید.  

🔸 جیغ و فریادهای کودک نباید باعث بشه تسلیم بشید.  

🔹 به جای تمرکز بر خطاها، کارهای درستش رو یادآوری کنید.  

یک معلم ابتدایی داشتیم که وقتی دیکته تصحیح می‌کرد:  

❌ زیر غلط‌ها خط قرمز نمی‌کشید.  

✅ زیر درست‌ها خط سبز می‌کشید و می‌گفت:  

*"آفرین، ۱۷ تا درست نوشتی، پس می‌تونی ۳ تای دیگه رو هم درست بنویسی!" 

کدوم روش سازنده‌تره؟ تمرکز بر نکات مثبت یا سرزنش بابت خطاها؟  

💡 نکته مهم:  

صبر و بردباری به معنی نادیده گرفتن اشتباهات نیست.  

✅ بلکه یعنی برخورد درست و سنجیده، بدون عصبانیت و با شیوه‌های مؤثر.  

✨ نقش والدین در ایجاد امنیت و آرامش کودک  

بچه‌ها بیش از هر چیزی به امنیت روانی نیاز دارند.  

خیلی از رفتارهای نادرستشون به‌خاطر احساس ناامنی در خانه است.