فرهنگی

شهید آوینی:

«خاک، تمثیل فقر در پیشگاه غنی مطلق است و انسان در برابر ذات ذوالجلال جز فقر مطلق چیست؟ آنگاه که مجاهد سبیل الله، درست در گرماگرم جنگ، خاک تیمم را به نشانۀ کمال عبودیت بر چهره و دو دست می‌کشد و تکبیرة‌الاحرام می‌بندد، تو گویی آفرینش به آن نقطۀ غایی کمال خویش دست یافته و کار جهان به سرانجام رسیده است.

🔹مگر نه این که خداوند انسان را برای عبودیت خویش آفریده است؟ و تو نیز همۀ این راه را آمده‌ای تا بدین جا برسی و تصویرگر آن عظمتی باشی که در پیشِ روی توست؛ عظمت انسانی که سرِ بندگی بر خاک آستان ذوالجلال نهاده و به معدن عظمت و قدرت اتصال یافته، و این‌چنین، همهٔ قدرت‌های ظاهری را در برابر خویش به خضوع و خشوع کشانده است. فتح‌الفتوح اینجاست و پیروزی ما در جبهه‌های جنگ، جلوه‌ای کوچکتر از این فتح بزرگ درونی است.»

🔸برگرفته از کتاب «گنجینه آسمانی»

وسیله‌ای به نام عشق: چگونه امام زمان(عج) ما را به قله می‌رساند؟

ای اهل ایمان! از خداوند پروا کنید و برای نزدیکی به او، وسیله بجویید و در راهش جهاد کنید، تا رستگار شوید. (سوره مائده، آیه ۳۵)

خداوند در این آیه فرموده برای تقرب به او، وسیله بجویید. اما این وسیله چیست؟

در روایات، این وسیله، پیامبر اکرم(ص) و اهل بیتِ مطهر ایشان معرفی شده‌اند؛ و در رأس آنان در روزگار ما، حضرت ولی عصر(عج) قرار دارد.

پرسش اینجاست: چرا باید برای نزدیک شدن به خدا، به این بزرگواران توسل جست؟

از نگاهی کاربردی و بر اساس آیات، روایات و تجربه زندگی می‌توان گفت:

اطرافیان هر انسانی، تأثیری ژرف بر او دارند. به همین دلیل است که بر انتخاب دوست، همسر و همراه تأکید فراوان شده است.

حال، اگر انسان با شخصیتی والا و ملکوتی ارتباط برقرار کند، این پیوند، زمینه‌ساز رشد و تعالی او خواهد شد.

پس وقتی این ارتباط، با آقای عالم‌یان، حجت بن الحسن العسکری(عج) برقرار شود، طبیعتاً انسان نیز به مراتب بالایی از معرفت، رحمت، تقوا و همه فضایل انسانی دست می‌یابد.

شاید به همین دلیل است که می‌گویند نماز را اول وقت بخوانید؛ چرا که این نماز، به نماز حضرت بقیه‌الله(عج) ضمیمه می‌شود و مقبول درگاه حق می‌گردد.

نتیجه این است:

منظور از “وسیله” در این آیه، هر فکر، احساس، گفتار و رفتاری است که به نحوی با حضرتش پیوند بخورد. ارزش و اعتبار این اعمال، با دیگر کارها متفاوت است.

انسان عاقل کسی است که می‌کوشد همه کارهایش را با نیتی مرتبط با حضرت ولی عصر(عج) انجام دهد:

غذا می‌خورد تا توانایی خدمت در جبهه حق و یاری ظهور را داشته باشد.

کار می‌کند تا به نهضت جهانی‌اش کمک کند.

گذشت می‌کند به خزار گل روی مهدی فاطمه(س).

و بر مصائب صبر می‌کند، فقط و فقط به عشق او.

کلام آخر:

اگر در هر کاری به یاد او باشی، این ارتباط ملکوتی، تو را به قله‌های رستگاری می‌کشاند و بر آسمان‌های مقربان نشاند.

پاداشی باورنکردنی! ثواب ۱۰۰ سال روزه با یک اقدام

آیا می‌دانید عملی وجود دارد که ثوابی معادل ۱۰۰ سال روزه دارد؟ امام حسن عسکری(ع) در حدیثی پرمایه، کلید دریافت این پاداش عظیم را به ما نشان می‌دهند.

ایشان می‌فرمایند:

“اگر می‌خواهی ثواب صد سال روزه‌ی همه ایام، در نامه عملت ثبت شود، مردم را با امام زمانشان آشنا کن.”

(بحارالأنوار،ج۲، ص۸)

این فرمان، اهمیت والای معرفی و شناخت امام عصر(عج) را به روشنی نشان می‌دهد. در دوران غیبت، یکی از والاترین خدمات دینی، همین آشنا کردن دل‌ها با وجود مقدس حضرت مهدی(عج) است. این معرفی می‌تواند از راه‌های گوناگون انجام شود: گفت‌وگو، نشر معارف مهدوی، اشکال هنری، یا حتی یک جمله در صحبت‌های روزمره.

ثواب صد سال روزه، نمادی از عظمت این کار است. روزه، ریاضتی بزرگ برای خویشتن است، اما معرفی امام زمان(عج)، خدمتی است برای هدایت دیگران و پیوند جامعه با نقطه اتصال رحمت الهی. این عمل، نه تنها نامه عمل ما را نورانی می‌کند، بلکه جامعه را به سمت منجی عالم بشریت رهنمون می‌سازد.

پس بیاییم این ثواب بی‌نظیر را از دست ندهیم. در هر فرصتی، حتی با یک جمله کوتاه، چراغ امید به ظهور را در دل همگان روشن نگه داریم.

راز مناجات عاشقانه با خدا؛ وقتی بنده با معشوق خود «بهانه» می‌گیرد!

در مناجات شعبانیه، لحنی منحصربه‌فرد و عمیقاً عاطفی حاکم است؛ گویا بنده‌ای در خلوت با معبودش، نه با استدلال که با ناز و معاشقه سخن می‌گوید. در فرازی می‌خوانیم:

«إلهی إِنْ حَرَمْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْزُقُنِی وَ إِنْ خَذَلْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَنْصُرُنِی»

(خداوندا،اگر تو مرا محروم سازی، پس کیست که به من روزی دهد؟ و اگر مرا رها کنی، پس کیست که مرا یاری کند؟).

این سخن، استدلال منطقی نیست؛ بلکه بهانه‌جوییِ محبت‌آمیز است، مانند کودکی که برای جلب توجه و مهربانی مادر، بهانه می‌آورد. در حقیقت، این بیان، تجلی همان «مقام معاشقه» با خداست. تقریباً نیمی از مناجات شعبانیه سرشار از این گونه عذرخواهی‌ها و تمسک جستن‌های عاشقانه است تا انسان، خود را شایسته رحمت و آمرزش بیابد.

اما آیا این نگاه و این سخنان به معنای تغییر در ذات خداوند است؟ امام علی(ع) در نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «لَمْ یَسْبِقْ لَهُ حَالٌ حَالًا» (هیچ حالتی برای او پیش نمی‌آید که پیش از این نداشته باشد) (خطبه ۶۵). ذات خداوند مطلق و تغییرناپذیر است و تحت تأثیر هیچ عاملی قرار نمی‌گیرد. خشنودی یا غضب الهی، معلول تغییری در او نیست، بلکه این تعابیر، بر اساس زبان محاوره و درک بشری است تا رابطه قلبی بنده با معبودش را توصیف کند.

پس وقتی در دعا می‌گوییم: «اگر تو مرا رها کنی، چه کسی مرا یاری خواهد کرد؟»، در حقیقت داریم:

1. مقام نیاز و توکل خود را به نمایش می‌گذاریم.

2. در مقام عذرخواهی و استغاثه، خود را سزاوار رحمت او می‌دانیم.

3. رابطه‌ای عاشقانه و کودکانه را با منبع بی‌پایان رحمت تجربه می‌کنیم.

این مناجات به ما می‌آموزد که در پیشگاه خداوند، می‌توانیم با زبانی از جنس محبت، ناز و التماس، از عمق جان سخن بگوییم و یقین داشته باشیم که آن محبوب بی‌نیاز، ناله‌های عاشقانه ما را می‌شنود.

منابع:

· مناجات شعبانیه

· نهج‌البلاغه، خطبه ۶۵

· کتاب «شکوه نجوا»، آیت‌الله مصباح یزدی، ص۳۹

 فریاد دل شیعیان در روزگار غیبت؛ ندایی که از زبان امام علی(ع) به آسمان می‌رود

در روزگار سخت غیبت و هنگامی که سختی‌ها و دشمنی‌ها از هر سو انسان را فرا می‌گیرد، بهترین پناه، بازخوانی دعاها و مناجات‌های معصومین(ع) است. امام علی(ع) در دعایی عمیق و پرمعنا، پناهگاه دل‌های مضطرب را به تصویر می‌کشند.

ایشان در بخشی از این مناجات، با تأسی به آیه ۸۹ سوره اعراف، ابتدا از خداوند می‌خواهند: «… رَبَّنَا افتَح بَينَنا وبَينَ قَومِنا بِالحَقِّ وَأَنتَ خَيرُ الفاتِحينَ» (پروردگارا! میان ما و قوممان [که با ما دشمنی می‌کنند] به حق داوری کن و تو بهترین داوری).

سپس در ادامه، دردهای خویش و امت را به پیشگاه الهی می‌برند و می‌گویند:

«اللَّهُمَّ إنّا نَشكُو إلَيكَ:

1. غَيبَةَ نَبِيِّنا(از غیبت پیامبرمان)

2. وَقِلَّةَ عَدَدِنا(و کم‌عددی خود)

3. وَكَثَرَةَ عَدُوِّنا(و زیادی دشمنانمان)

4. وَتَظاهُرَ الأَعداءِ عَلَينا(و همدستی دشمنان علیه ما)

5. وَ وُقوعَ الفِتَنِ بِنا(و درگیر شدنمان با فتنه‌ها)…»

اما این شکایت، پایانی امیدبخش دارد. امام(ع) در اوج نیاز، راه گشایش را نشان می‌دهند و با این کلماتی که می‌تواند زمزمه هر مؤمن منتظری باشد، دعا می‌کنند:

«فَفَرِّج ذلِكَ اللَّهُمَّ بِعَدِلٍ تُظهِرُهُ وَإمامِ حَقٍّ تُعَرِّفُهُ»

(خدایا!پس این گرفتاری‌ها را به وسیله عدالتگری که ظهورش می‌دهی و امام حقی که معرفی‌اش می‌کنی، گشایش ببخش).

این دعا، درس بزرگ “امیدواری فعال” را می‌آموزد. ما نیز در زمانه‌ی خود، با انواع فتنه‌ها و دشمنی‌ها روبرو هستیم. الگوگیری از این مناجات، به ما می‌آموزد که مشکلات را به پیشگاه بی‌نیاز بازگویم، ولی نهایت امید و چشم‌داشت خود را به عدالت گسترده و حاکمیت امام حق (حضرت مهدی عج) معطوف کنیم.

منبع: الذكرى، ج۳، ص۲۹۰