استقلال و آزادی؛ نخستین نعمتِ فراموششده
در دومین قسمت از سلسله مطالب «زندگی با آیهها»، به سراغ آیات ۴۹ و ۵۰ سوره بقره میرویم تا از نگاه قرآن، ارزش «آزادی از سلطه استکبار» را دوباره کشف کنیم. آیاتی که نه یک داستان تاریخی، که یک درس همیشگی برای همه نسلهاست.
مقدمه
خداوند در سوره بقره،پس از دعوت بنیاسرائیل به یادآوری نعمتهای خود، به دو واقعه سرنوشتساز اشاره میکند: نجات از چنگال فرعون و شکافته شدن دریا. اما چرا این دو حادثه این قدر مهم هستند؟ چون اولین گام برای رسیدن به هر کمالی، «آزادی» است.
۱. استقلال؛ حیاتیترین نعمت
قرآن کریم وقتی به ماجرای انقلاب موسی(ع)و دستاوردهای آن اشاره میکند، اولین دستاورد و نعمت آن انقلاب را نجات از سلطه طاغوت میداند. یعنی نجات از تحقیر، بردگی، شکنجه و زندگی زیر سایه فرعون.
این یعنی از نگاه قرآن،هیچ نعمتی به اندازه «آزادی از سلطه دشمن» حیاتی نیست، چون ملتی که استقلال ندارد، از خودش ارادهای ندارد و نهایتاً بردهای بیش نخواهد بود، حتی اگر چند صباحی نان داشته باشد اما به هیچ وجه عزت نخواهد داشت. امروز وظیفه ماست که قدر این استقلال را بدانیم و بدانیم همه دشمنیِ دشمن، به خاطر همین استقلال ماست.
۲. یادآوری تلخها، شیرینی آزادی را مضاعف میکند
قرآن عمداًسختیهای دوران فرعون را یادآوری میکند تا انسان، ارزش آزادی را فراموش نکند. این یک اصل تربیتی است: ملتها اگر گذشته خود را فراموش کنند، قدر امروز خود را نمیدانند.
ما نیز باید مدام یک چشممان به گذشته باشد تا قدر امروز را بدانیم؛به روزگاری که هیچ اختیاری از خودمان نداشتیم و اجانب هر کار میخواستند در این مرز و بوم میکردند؛ زمانی که در جنگ جهانی، ایران اعلام بیطرفی کرد اما باز اشغال شد، منابعش غارت شد، آذوقهاش برده شد، و مردمش گرفتار آن قحطی بزرگ و نسلکشی شدند. یادآوری وضع اقتصاد مردم، وضع رفاه عمومی، وضع بهداشت و آموزش، وضع ذلت مسئولینمان نزد اجانب… این یادآوریها به ما میآموزد که آزادی و استقلال امروز به آسانی به دست نیامده و بیشتر قدر آن را خواهیم دانست.
۳. طاغوت یک شبکه است، نه یک فرد
قرآن نمیگوید:«شما را از فرعون نجات دادیم»، بلکه میگوید: «شما را از دستگاه و آلفرعون نجات دادیم». یعنی طاغوتها، بدون اطرافیانشان قدرتی ندارند. تعبیر «ملأ» در قرآن دقیقاً به همین معناست: پُرکننده چالهچولههای طاغوت، یعنی جادهصافکنهای طاغوت.
لذا ما با یک فرد مواجه نیستیم بلکه با یک«شبکه» روبرو هستیم، شبکهای از اطرافیان، رسانهها، فرماندهان، مزدوران، توجیهگران، و کسانی که سلطه را طبیعی و مشروع جلوه میدهند.
۴. دوران سخت و دوران آزادی، هر دو امتحان الهی است
نسلهای پیش از ما،در دوران سختی ایستادند، قیام کردند، هزینه دادند و ما را از یوغ استکبار بیرون آوردند. آنها در آزمون الهی موفق شدند.
اما امروز نیز نوبت امتحان ماست.امتحان حفظ نعمت آزادی و استقلال. الحمدلله ملت ایران در این ۴۷ سال در امتحانهای بزرگی سربلند بیرون آمده و انشاءالله در آزمون امروز نیز پیروز خواهد شد.
۵. طاغوت برای حفظ سلطه، هیچ خط قرمزی ندارد
طاغوتها برای حفظ سلطهى خود،به هر نوع شكنجهاى دست مىزنند. (يَسُومُونَكُمْ، يُذَبِّحُونَ) امروز نیز همین منطق را از استکبار جهانی بهوضوح مىبینیم: تهدید نظامی، تحریم اقتصادی، فشار روانی، آوردن ناوها و تجهیزات و… همه برای یک هدف است: شکستن اراده ملتها و مجبور کردن آنها به تسلیم.
ماجرای#جزیره_اپستین، آخرین شاهکار تمدن وحشی غرب در این زمینه است که نشان میدهد چگونه برای حفظ سلطه خود بر ملتها، افراد مؤثر را به آنجا مىبردهاند تا بتوانند از آنها آتو گرفته و آنها را کنترل کرده و اراده خود را تحمیل کنند.
نتیجهگیری
اما قرآن به ما مىآموزد:اگر ملتی در این #نبرد_ارادهها ایستادگی کند، خداوند همانگونه که فرعون را غرق کرد، طاغوتهاى زمان را نیز با تمام هیمنهشان، شکست خواهد داد. امروز نوبت ماست که سربلند از این آزمون بیرون بیاییم.