فرهنگی

هر چه کار سخت‌تر، کمک الهی بیشتر!

این یک اتفاق استثنایی نیست؛ یک قانون است. پیامبر (ص) این قانون را این‌گونه بیان کرده‌اند: «تَتَنَزَّلُ الْمَعُونَةُ عَلَى قَدْرِ الْمَئُونَةِ»؛ کمک الهی به اندازه سختی کار نازل می‌شود.

اگر خدا تو را در خط مقدم یک نبرد، چه جنگ نظامی، چه تربیت فرزند و چه یک پروژه علمی قرار داده و بار سنگینی بر دوشت نهاده، مطمئن باش که کمک ویژه او هم حتماً در راه است. تو تنها نیستی و هیچ باری سنگین‌تر از توان واقعی‌ات بر دوشت نیست. فقط کافی است در نقش خودت بایستی، بقیه‌اش را او می‌رساند.

از طعنه و تمسخر دیگران دل‌شکسته‌ای؟ نماز مغرب را اول وقت بخوان و بعدش سر سجاده بگو: «خدایا! برای ایستادن روی باورم، کمکم کن.» بچه‌ات لجبازی دیوانه‌ات کرده؟ به‌جای اینکه سرش داد بزنی، همان لحظه از اتاق بیرون بیا، آب سردی به صورت بزن و زیر لب بگو: «خدایا! این امانت توست، صبرش را هم تو بده.» خبر شکست پروژه، تو را به مرز ناامیدی رسانده؟ به‌جای کوبیدن مشت روی میز، صندلی‌ات را بچرخان رو به قبله، چشم‌هایت را ببند و بگو: «من تمام شدم، حالا نوبت توست.»

صبوری که کوه و دریا در برابرش سر تعظیم فرود می‌آورند

امام حسین (ع) فرمود: «فقط با نگاه توست که دست‌وپازدن این قربانی شش‌ماهه را می‌شود تاب آورد!» یوسف (ع) گفت: «فقط تو باید رحم کنی که آدمیزاد از شرّ نفس اماره‌اش نجات یابد.» مادر شهید گفت: «فقط به‌خاطر تو بود که کنار تابوت پسرم قالب تهی نکردم.»

راست می‌گفتند. قلب همه‌شان مثل قلب من بود. بیشتر از هفتاد و اندی بار در دقیقه نمی‌تپید. در هر تپش بیشتر از هشتاد و اندی میلی‌لیتر خون پمپاژ نمی‌کرد و هیچ‌کدام بزرگ‌تر از یک دستِ مشت‌شده نبود؛ ولی کوه و دریا در برابر وسعت‌شان سر تعظیم فرود می‌آورد. صبوری هدیه‌ای بود که خدا به آن‌ها داده بود.

تجلّی این صبر آسمانی را در داستان مادر شهیدان جوادنیا می‌توان دید. وقتی در دیدار با امام خمینی، عکس‌ها را زیر چادر پنهان کرد و با امام این‌گونه بی‌نظیر گفت: «چهار تا پسرم را دادم که اشکت را نبینم.» این صلابـت، از توان یک مادر داغ‌دیده فراتر بود؛ صبر او، ترجمه زنده «وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ» بود.

۵ نسخه قرآنی برای مواقعی که دلت شور می‌زند

قرآن فقط یک کتاب مقدس نیست؛ داروخانه‌ای است برای همه دردهای روحی ما. هر نام خدا و هر آیه قرآن، یک نسخه شفابخش برای رفع عوامل اضطراب است:

۱. وقتی از چیزی ترسیدی، به «حَسْبُنَا اللَّهُ وَيِعْمَ الْوَكِيلُ» پناه ببر. خداوند بعد از این آیه فرمود: «فَانقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ» (آل‌عمران/۱۷۳-۱۷۴).

۲. وقتی دچار مشکل شدی، ذکر یونسیه را بخوان: «لَّا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ» که در آیه بعدی فرمود: «فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ» (انبیاء/۸۷-۸۸).

۳. وقتی دچار مکر و حیله دیگران شدی، به «وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ» پناه ببر که خداوند می‌گوید: «فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا» (غافر/۴۴-۴۵).

۴. وقتی دنیا و زینت آن را می‌خواهی، بگو: «مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ» که خداوند بعدش فرموده: «فَعَسَىٰ رَبِّي أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّن جَنَّتِكَ» (کهف/۳۹-۴۰).

۵. کاسب هستی و فکروخیال چک و اجاره و بازار بی‌رونق، خواب را از چشمت گرفته؟ به کتاب روزی‌دهنده همه عالم برو، بگو «یا رزاق» و به «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ» پناه ببر.

غصه نخور! هنوز می‌توانی همه چیز را درست کنی

شبیه عقب کشیدن فیلم‌ها روی دور تند، هنوز می‌توانی همه چیز را به روز اولش برگردانی. هنوز می‌توانی دفتر مشق‌های خط‌خورده زندگی‌ات را ورق بزنی و غلط‌ها را یکی‌یکی درست کنی. جای آن اخم‌های درهم‌رفته، لبخند بگذاری و توی آن گلدان‌های خشک‌شده کنار پنجره، حسن‌یوسف‌های تازه بکاری.

از حر بن یزید ریاحی که با یک توبه و شهادت، گناه عظیم بستن راه بر امام حسین (ع) را پاک کرد تا «حر انقلاب»، شهید شاهرخ ضرغام، تاریخ به ما آموخته که راه جبران همیشه باز است.

بعد از آن غفلتی که چند روزی در خصوص پدر و مادرت داشتی، می‌توانی با یک تماس بی‌مقدمه برای شنیدن صدایشان، دلشان را دوباره گرم کنی. بعد از آن غیبتی که پشت‌سر دوستت کردی، می‌توانی در خلوت نماز شب برایش دعا و استغفار کنی. بعد از آن حسادت زهرآلودی که به موفقیت همکارت داشتی، می‌توانی پیش‌قدم شوی و با یک هدیه، موفقیتش را صادقانه به او تبریک بگویی. فرصت را دریاب! منتظر آن شنبه نیامدنی نباش و همین حالا، با همین بهانه‌های ساده و کوچک، گردوغبار گذشته را از روحت بتکان.

گمشده بزرگ انسان امروز؛ آرامش را کجا پیدا کنیم؟

آرامش: گمشده بزرگ انسان امروز است. از یک مادر خانه‌دار تا یک کارمند خسته در ترافیک عصرگاهی و یک مدیر پرمشغله، همه دنبال حال خوب و دلی آرام هستیم. برای پیدا کردنش هم به هر دری می‌زنیم. گاهی با پول، گاهی با سفر، گاهی با سرگرم‌کردن خودمان؛ اما این‌ها مسکن‌های موقتی هستند که مانند هدفونی برای لحظاتی صدای طوفان مشکلات را قطع می‌کنند، ولی به‌محض برداشتنش، می‌بینیم طوفان هنوز سر جای‌اش است.

پایدارترین راه برای رسیدن به آرامش چیست؟ قرآن پاسخ می‌دهد: «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد/۲۸)؛ «آگاه باشید! دل‌ها تنها با یاد خدا آرام می‌گیرند.»

یاد خدا تنها و تنها راه آرام‌کردن این جان‌های ناآرام ماست. وقتی حس ناتوانی می‌کنی، یادت باشد «وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»؛ به قدرتی تکیه کرده‌ای که همه مشکلات عالم در برابرش هیچ است. وقتی حس می‌کنی تنهایی و بی‌پناه، به یاد بیاور او همیشه با توست: «وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ». وقتی نگرانی نان و معیشت خواب را از چشمت ربوده، بخوان «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ»؛ خدایی که روزی میلیاردها موجود را می‌دهد، تو را فراموش نخواهد کرد.