فرهنگی

دیدگاه رهبر انقلاب درباره آموزش‌وپرورش: عدالت آموزشی، وظیفه‌ای حاکمیتی نه کالایی خصوصی

نظر مقام معظم رهبری :

بخش ۱: آموزش‌وپرورش، وظیفه‌ی حاکمیتی دولت

«شأن تعلیم و تربیت شأن دولتی است. هیچ نظامی نمی‌تواند این شأن را از خودش دور کند… تعلیم و تربیت کشور به عهده نظام حاکم بر این کشور است.»

📅 (بیانات در دیدار فرهنگیان – ۱۳۸۱/۲/۱۲)

💬 بخش ۲: مخالفت با خصوصی‌سازی آموزش‌وپرورش

 «این فکر وجود داشته… که ما بیاییم آموزش‌وپرورش را از دولت جدا کنیم. … برای نابود کردن کشور فکر خوبی است این!»

📅 (بیانات در دیدار معلمان – ۱۳۸۱/۲/۱۲)

🏫 بخش ۳: درباره مدارس غیردولتی

«بعضی از مدارس غیردولتی انصافاً ابتکارات جالبی دارند… از آن ابتکارات باید استفاده کرد، لکن به مجموعه مدارس غیردولتی هم باید نظارت داشت.»

📅 (بیانات در دیدار فرهنگیان – ۱۳۹۵/۲/۱۳)

🧩 بخش ۴: نقد گسترش بیش از حد مدارس غیردولتی

«اینکه ما مدارس دولتی را مدام تبدیل کنیم به غیرانتفاعی، معلوم نیست خیلی کار پخته و درستی باشد… سطح مدارس دولتی را بالا ببریم تا رغبت خانواده‌ها به این مدارس بیشتر بشود.»

📅 (بیانات در دیدار فرهنگیان – ۱۳۹۵/۲/۱۳)

🤝 بخش ۵: تأیید مشارکت مردمی، نه واگذاری

«ما در جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک اصل کلی، مردم را موظف می‌دانیم که در کار فرهنگ مملکت و آموزش‌وپرورش مشارکت جدی و حقیقی داشته باشند.»

📅 (بیانات در دیدار فرهنگیان – ۱۳۶۳/۷/۲۹)

🧭 جمع‌بندی نهایی

بر پایه‌ی سخنان صریح رهبر معظم انقلاب اسلامی، آموزش و پرورش یک امر حاکمیتی و عمومی است و نباید از دوش دولت برداشته شود.

هرچند مشارکت مردمی و وجود مدارس غیردولتی در چارچوب نظارت دولت شاید مفید باشد، اما روند فزاینده‌ی گسترش مدارس غیردولتی و کوچ مردم از مدارس دولتی به غیرانتفاعی، صراحتاً برخلاف عدالت آموزشی و به زیان مردم است.

📌 نتیجه نهایی:

افزایش بی‌رویه مدارس غیردولتی نه تنها عدالت آموزشی را تضعیف می‌کند، بلکه به طور قطعی به ضرر اقشار متوسط و ضعیف جامعه و در تضاد با رویکرد و توصیه‌ی رهبری است.

افزایش مدارس غیرانتفاعی؛ گامی به سوی تنوع آموزشی یا تهدیدی برای عدالت آموزشی؟

🧩 ۱. مفهوم عدالت آموزشی

عدالت آموزشی یعنی همه‌ی دانش‌آموزان، بدون توجه به وضعیت اقتصادی، اجتماعی یا محل زندگی‌شان، فرصت برابر برای آموزش باکیفیت داشته باشند.

وقتی مدارس غیردولتی افزایش می‌یابند، معمولاً شهریه‌محورند؛ یعنی فقط خانواده‌هایی که توان مالی دارند، می‌توانند از امکانات بهتر (کلاس‌های خلوت‌تر، معلمان مجرب‌تر، تجهیزات بیشتر) بهره‌مند شوند.

در نتیجه فاصله‌ی آموزشی بین طبقات جامعه افزایش پیدا می‌کند، نه کاهش.

💰 ۲. تأثیر اقتصادی

مدارس غیرانتفاعی در واقع بخشی از خصوصی‌سازی آموزش هستند.اگرچه ممکن است بخشی از فشار مالی از دوش دولت کم شود،

اما خانواده‌های کم‌درآمد به مدارس دولتی با منابع محدودتر محدود می‌مانند. این باعث می‌شود آموزش به‌جای «حق عمومی»، به «کالای قابل خرید» تبدیل شود — و این برخلاف عدالت اجتماعی است.

📉 ۳. تأثیر بر کیفیت مدارس دولتی

با رشد مدارس غیرانتفاعی، معمولاً بخشی از معلمان باتجربه و دانش‌آموزان قوی‌تر به سمت مدارس خصوصی می‌روند.

این امر باعث می‌شود کیفیت آموزشی در مدارس دولتی کاهش یابد و شکاف کیفی میان دو بخش بیشتر شود.

🌍 ۴. تجربه جهانی

در بسیاری از کشورها (مثل شیلی یا آمریکا) که خصوصی‌سازی آموزش افزایش یافت، نتایج پژوهش‌ها نشان دادند که نابرابری تحصیلی و طبقاتی بیشتر شد و کیفیت آموزش عمومی افت کرد.

⚖️ نتیجه نهایی

بنابراین، افزایش مدارس غیرانتفاعی در ظاهر ممکن است تنوع آموزشی ایجاد کند،

اما در عمل اگر نظارت و حمایت کافی از مدارس دولتی نباشد، باعث می‌شود:

شکاف طبقاتی بیشتر شود

فرصت برابر آموزشی از بین برود

عدالت آموزشی تضعیف گردد

✅ جمع‌بندی:

افزایش مدارس غیردولتی معمولاً به نفع اقشار مرفه است، نه مردم عادی،

و در نتیجه نه‌تنها به عدالت آموزشی کمک نمی‌کند، بلکه آن را تهدید می‌کند.

مهربانی یا دلسوزی افراطی؟ راهنمای والدین برای پرورش کودک مستقل و مسئولیت‌پذیر

💠 دلسوزی یا مهربانی؟ تفاوتی کلیدی در فرزندپروری

🍀 کودکان نیازمند مهر و محبت والدین هستند، نه دلسوزی بیش از حد.

🍀 دلسوزی افراطی می‌تواند مانع رشد و استقلال کودک شود.

🔹 مثال‌های عملی:

1. غذا خوردن:

اگر کودک شما توانایی خوردن غذا را دارد، دادن غذا به او توسط والد، دلسوزی بی‌مورد است و مانع خودکفایی او می‌شود.

2. خواست‌های گریان:

کودک باید بفهمد با گریه کردن نمی‌تواند همیشه به خواسته‌هایش برسد. توجه به خواسته‌های او وقتی با گریه مطرح می‌شود، نوعی دلسوزی مخرب است.

💡 نکته مهم:

مهربانی = حمایت همراه با رشد و استقلال کودک

دلسوزی افراطی = جلوگیری از یادگیری مسئولیت و خودکفایی

 هدف والدین، ایجاد تعادل بین محبت و تربیت مستقل است.

وقتی سکوت و رضایت، انسان را در صف مجرمان قرار می‌دهد

در پاسخ به پرسشی تاریخی و اعتقادی، امام رضا(ع) پرده از حقیقتی مهم برداشتند: چرا خداوند در زمان حضرت نوح(ع) همه مردم را غرق کرد، با اینکه در میانشان کودک و بی‌گناه هم بود؟

🔹 امام فرمودند: «در آن زمان، هیچ کودکی در میان قوم نوح نبود؛ زیرا خداوند به مدت چهل سال آنان را نازا کرد و نسلشان قطع شد. همچنین، خداوند بی‌گناهان را به عذاب خود هلاک نمی‌کند.»

اما نکته مهم‌تر اینجاست: بسیاری از قوم نوح نه به‌خاطر تکذیب مستقیم، بلکه به‌خاطر رضایت قلبی نسبت به تکذیب‌کنندگان، گرفتار عذاب شدند. این یعنی:«هر کس شاهد کاری نباشد، اما به آن راضی باشد، همانند کسی است که آن کار را انجام داده است.»

🔸 امیرالمؤمنین(ع) نیز همین قاعده را در ماجرای شتر صالح بیان می‌کنند: «فقط یک نفر شتر را کشت، اما چون دیگران راضی بودند، همه عذاب شدند.»

و این اصل، در حوزه حکومت نیز جاری است:

✅ اگر امام عادلی بر سر کار باشد، هر کس به عدالت او راضی باشد و یاری‌اش کند، ولیّ اوست.

❌ اما اگر امامی ظالم حکومت کند، هر کس به ظلم او راضی باشد و کمکش کند، شریک ظلم اوست.

این قاعده، معیار سنجش مواضع اجتماعی، سیاسی و اخلاقی ماست: رضایت قلبی، بی‌تفاوتی یا همراهی؟ هر کدام جایگاه ما را در مسیر حق یا باطل تعیین می‌کند.

بازسرایی و پاسخ‌گویی به غزل معروف حافظ شیرازی با رویکرد تطبیقی شاعران کلاسیک و معاصر و تحلیل تمجیدی فداکاری عملی سردار سلیمانی

حافظ شيرازي:

اگر آن ترک شيرازي بدست آرد دل ما را

به خال هندويش بخشم سمرقند و بخارا را

🌼🌼🌼🌼🌼

صائب تبريزي:

اگر آن ترک شيرازی بدست آرد دل ما را

به خال هندويش بخشم سر و دست و تن و پا را

هر آنکس چيز می‌بخشد زِ مال خويش می‌بخشد

نه چون حافظ که می‌بخشد سمرقند و بخارا را 

🌼🌼🌼🌼🌼

شهريار:

اگر آن ترک شيرازی بدست آرد دل ما را

به خال هندويش بخشم تمام روح و اجزا را

هر آنکس چيز می‌بخشد بسان مرد می‌بخشد

نه چون صائب که می‌بخشد سر و دست و تن و پا را

سر و دست و تن و پا را به خاک گور می‌بخشند

نه بر آن ترک شيرازی که بُرده جمله دلها را 

🌼🌼🌼🌼🌼

خانم دريايی:

اگر آن ترک شيرازی بدست آرد دل ما را

خوشا بر حال خوشبختش، بدست آورده دنيا را

نه جان و روح می‌بخشم، نه اَملاک بخارا را

مگر بنگاه املاکم؟چه معني دارد اين کارا؟

و خال هندويش ديگر، ندارد ارزشی اصلاً

که با جراحي صورت، عمل کردند خال‌ها را

نه حافظ داد املاکی، نه صائب دست و پاها را

فقط می‌خواستند اينها، بگيرند وقت ماها را 

🌼🌼🌼🌼🌼

کامران سعادتمند:

اگر آن ترک شيرازی بدست آرد دل ما را

نه او را دست و پا بخشم، نه شهری چون بخارا را

همان دل بردنش کافی که من را بی دلم کرده

نمی‌خواهم چو طوطی من، بگويم اين غزلها را

غزل از حافظ و صائب و يا دريايی بی ذوق

و يا آن شهريار ترک، که بخشد روح اجزا را

ميان دلبر و دلدار، نباشد حرفِ بخشيدن

اگر دلداده می‌باشيد، مگوييد اين سخن ها را 

🌼🌼🌼🌼🌼

عارف تهرانی:

اگر آن ترک شيرازی بدست آرد دل ما را

شعار و حرف پُر کرده، تمام ادعاها را

يکی بخشيده چون حافظ، سمرقند و بخارا را

يکی چون صائبِ تبريز، سر و دست و تن و پا را

از اين سو شهريار داده تمام روح اجزا را

از آن سو بانو دريايی گرفته حال ماها را

سعادتمند شاعر نيز فقط گفت و نداد هرگز

نه ملک و نه بخارايی، نه روح و نه تن و پا را

ولی… 😭

ولي من می‌شناسم کس، که او نه گفت و نه دم زد

بدون حرف عمل کرده، تمام ادعاها را

کسي که خانِمانش را، رها از بهر جانان کرد

بدون منتی بخشيد، سر و دست و تن و پا را

و او آهسته و آرام، براي کشور ایران 

فدا کرده به گمنامی، تمام روح و اجزا را

اگر خواهي بدانی کيست، وجودت از سجود اوست

تمامی خودش را داد، به ما بخشيده دنيا را

نه گفتش ترک شيرازی، نه گفتش خال هندويش

و او نامش “سلیمانی"، عمل کرد ادعاها را   

😭😭😭