فرهنگی

یا لَیت از دو طرف؛ امام رضا(ع) فرمود بگویید ای کاش با شهیدان بودیم و شهید می‌گوید ای کاش قومم می‌دانستند

📹 آيت الله جوادی آملی:

«هم شهيد می‌گوید «يا لَيْتَ»، هم برنامه رسمی ما اين است که هر وقت به ياد کربلا افتاديم بگوييم «يا لَيْتَ». برنامه رسمی ما همين است که امام رضا سلام‌الله‌علیه به ريان بن شبيب فرمود هر وقت به ياد سالار شهيدان افتادی بگو «يا لَيْتَ»؛ اي کاش با تو بودم! 

هم شهدا از آن طرف می‌گویند «يا لَيْتَ»، اين بخش سوره مبارکه «يس» را نگاه کنيد، پيام شهيد سوره «يس» چيست؟ 

وقتي شربت شهادت را نوشيد زنده وارد بهشت برزخی شد «قيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ» به او گفته شد وارد بهشت بشويد که اين بهشت، بهشت برزخی است، پيام شهيد سوره «يس» از بهشت برزخی اين است: «يا لَيْتَ قَوْمي‌ يَعْلَمُونَ بِما غَفَرَ لي‌ رَبِّي وَ جَعَلَني‌ مِنَ الْمُكْرَمينَ»، 

اين ای کاش از دو طرف است؛ هم امام رضا سلام‌الله‌علیه به ما مي‌فرمايد بگوييد ای کاش ما با شما بوديم، هم شهيد آن کوی می‌گوید ای کاش با ما بودید و می‌دیدید اين‌جا چه خبر است.»

خدا کار خودش را پیش می‌بَرد؛ ما باید مراقب باشیم عقب نمانیم.

«وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا: هر که بر خدا اتکاء و توکل کند، خدا او را کفایت کند؛ چه خداوند فرمانش را به انجام‌رساننده است. به راستى خدا براى هر چيزى اندازه‌اى مقرر كرده است» |طلاق ۳

امام شهید ما آیۀ توکل را درخصوص امام خمینی(ره) مصداق‌یابی و توکل را در صورت و سیرت ایشان شهود فرموده بود. در یکی از بیاناتشان دربارۀ امام چنین فرموده‌اند: «[امام خمینی] هرگز مأیوس نمی‌شد. این همه حوادث در همان سال‌های اول انقلاب رخ داد؛ این شهادت‌ها، شهادت‌های دسته‌جمعی، حوادث گوناگون، [ولی] مطلقاً در دل امام این تأثیر را نگذاشت که ایشان را مأیوس بکند… اهل توکل به معنای واقعی بود؛ وعدۀ الهی را قبول داشت و به وعدۀ خدا اطمینان داشت. وَ مَن یَتَوَکَّل عَلَی اللَهِ فَهُوَ حَسبُه؛ مصداق واقعی این جمله بود» | ۱۴۰۱/۰۳/۱۴

چرا مؤمن حسود از همه بلایا بدتر است؟  تأثیر تخریب باورپذیر در جنگ تمدنی امروز

1. «مزاحمت اجتماعی»: 

   ▫️«مزاحمت همسایه» را می‌توان فراتر از یک مزاحمت فردی، به انواع «#مزاحمات_اجتماعی» تعمیم داد؛ اینکه نمادی است از انواع فشارها و اصطکاک‌های اجتماعی، که انسان در زندگی جمعی ناگزیر با آن روبه‌رو خواهد شد.

▫️لذا مؤمن در زندگی اجتماعی خود، به نحوی تحت فشار آزارها، ناسازگاری‌ها و سختی‌هایی قرار خواهد گرفت که از این طریق، #امتحان_صبر خواهد شد، کنش او رصد شده و ظرفیت او سنجیده میشود.

▫️خصوصا امروز که در میانه یک #جنگ_تمدنی هستیم و طبیعتا چنین جنگی، آثار اقتصادی، روانی و اجتماعی خودش را دارد. لذا تحمل و صبر نسبت به سختی‌های اینچنینی و رفتارهایی که ممکن است بدین خاطر از اطرافیان خود ببینیم، خود یک امتحان بزرگ اجتماعی است.

۲. «وسوسه‌های شیطانی»: 

   ▫️انسان‌ها همواره در معرض وسوسه‌های شیطانی‌اند، چه شیطان جنّی و چه شیطان انسی. هیچ راه فراری از این درگیری درونی و فکری نیست.

▫️لذا باید مناسبات خود را با این نوع از دشمن به درستی تنظیم کرد. باید نسبت به طرح شیطان، آگاه و هوشیار بود و در مقابل آن طرحی داشت، تا فریب ایده‌های به ظاهر زیبا اما توخالی او را نخورد.

۳. «منافقِ در کمین»: 

   ▫️منافق در جامعه، همواره در حال رصد و تعقیب است؛ چشم به لغزش‌ها دارد، خطاها را برجسته کرده و ضعف‌ها را بزرگ‌نمایی می‌کند. او از هر حادثه‌ای فرصتی برای ایجاد تردید، ناامیدی و فرسایش روانی جامعه می‌سازد.

▫️کار مهم منافق در جنگ تمدنی امروز، #جنگ_روایت‌ها است؛ اینکه با روایت خود، مردم را سست کند، ناامید کند، از آینده بترساند، روحیه‌شان را تضعیف کند، روایت غرب را تثبیت کند و خلاصه هدفش #تخریب_ذهن و #اراده_مردم است.

۴. «مومن حسود»:

   ▫️اما شگفت آنکه حضرت سخت‌ترین این بلاها را «مؤمن حسود» معرفی می‌کند. چرا؟

   چون این بدتر و سخت‌تر بودن، ناظر به اصل حسادت نیست بلکه ناظر به #باورپذیری حرف و کنش او در بین مردم است یعنی محور آسیب، «#بدگوییِ_باورپذیر» است.

▫️چون مومنِ حسود، ظاهری موجه دارد، مردم او را خودی میدانند، سخنش باورپذیر است، تخریب او، اثر اجتماعی جدی دارد، لذا حسادت او نسبت به مومنی دیگر، بدترین تیرهاست.

به همین جهت، گاهی درصد تخریب چنین سخنان و کنش‌هایی، به مراتب از تخریب دشمن بیشتر است.

▫️به شدت باید مراقب خود باشیم، چرا که نفس انسانی اگر هم بخواهد دست به چنین عملیاتی علیه مومنی بزند، آن را برای خود در قالب یک «حسادت» تصویرسازی نمیکند بلکه آن را با توجیه‌ها، ظاهرسازی‌ها و #زیباسازی‌های_دلسوزانه می‌آراید.

▫️یعنی نفس جوری کنشگری کرده و خود را می‌فریبد، که اساسا خود نیز متوجه نمیشود.

لذا چه‌بسا فردی گمان کند از سر خیرخواهی سخنی می‌گوید، اما در واقع تحت تأثیر القائات و حسادت درونی، خودش را فریب داده و دست به تخریب میزند. اینجاست که باید به خدا پناه برد، از شرور شیطان و انفسمان.

۴ بلایی که هیچ مؤمنی از آن آسوده نیست + حسادت مؤمن به مؤمن، بدترین و سخت‌ترین ابتلاء

💠 «حسادت یک مومن نسبت به مومن دیگر»، بدترین و سخت‌ترین ابتلاء مومنین

⬅️ امام صادق(ع):

🔺اى سماعه، مؤمن از چهار بلا آسوده نمى‌شود:

1️⃣ همسايه‌ای که او را #اذیت‌ و آزار می‌دهد

(جَارٍ يُؤْذِيهِ)

2️⃣ شيطانی که به دنبال #گمراهی اوست

(شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ)

3️⃣ منافقی که دائما به دنبال او و در کمین اوست

(مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ)

4️⃣ مؤمنی که نسبت به او #حسد می‌ورزد

(مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ)

🔺سماعه با تعجب پرسید:

«مومنی که بر مومنی دیگر حسادت می‌ورزد؟»

حضرت در پاسخ فرمود:

«اى سماعه! #مؤمنِ_حسود از همه بدتر و سخت‌تر است.»

(يَا سَمَاعَةُ‌! أَمَا إِنَّهُ أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ)

سماعه پرسيد: چگونه‌؟

🔺حضرت فرمودند: 

«اینگونه که درباره او #بدگویی می‌کند و چون در نگاه مردم، مومن است و وجهه‌ای مثبت دارد لذا مردم نیز این سخن او را باور کرده و می‌پذیرند.»

(إِنَّهُ يَقُولُ فِيهِ الْقَوْلَ فَيُصَدَّقُ عَلَيْهِ‌)

📚الأمالي للصدوق، ص۴۹۲؛ الخصال، ج۱، ص۲۲۹.

«مهمترین عاملی که دشمن را به حمله تحریک کرد؛ خیال اختلاف میان مردم و حکومت + هدیه الهی همدلی»

🔺انفال: آیه 64 

▫️«يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ» 

▫️پيامبر! #خدا و مومنانی که پیروِ تو هستند، تو را بس است.

▫️خداوند در اینجا تاکید میکند که پیامبر و امام جامعه را به دو طریق نصرت و تأیید میکند:

1. نصرت به طریق #امور_معنوی و غیبی

2. نصرت به طریق #پشتیبانی_مردم و مومنین

▫️در ادامه خداوند طریقه نصرت بواسطه مردم را بدین صورت توضیح میدهند که خداوند میان دل‌های مومنین، #پیوند، #همدلی و مهربانی ایجاد میکند. همین الفت، اتحاد و «#انسجام_اجتماعی» که میان مردم و محبتی که بین مردم و امام جامعه شکل میگیرد، باعث پیروزی بر دشمن میشود.

▫️اگر امروز ملت ایران بر دشمن صهیونی پیروز میشود، نباید نقش برجسته «همدلی و #اتحاد_ملی» را نادیده گرفت، انسجامی که خدا آن را به ما هدیه داده و ایجاد میکند.

▫️جالب اینکه قرآن تاکید میکند، این همدلی و انسجام، گوهری است که اگر همه دارایی‌های مادی خود را هزینه میکردید، نمیتوانستید آن را ایجاد کنید، اما خداوند آن را به شما هدیه داد و همین عامل منجر به پیروزی شما شد.

▫️شاید بتوان مهمترین عاملی که رژیم صهیونی و امریکای جنایتکار را بر حمله به ایران اسلامی تحریک کرد، همین عامل دانست، اینکه تصور میکرد مردم دیگر پشتیبان حکومت دینی نیستند، اینکه میان خود مردم به شدت #اختلاف و #تفرقه افتاده است، میان مردم و حکومت شکرآب شده است. البته شواهدی هم برای خودش دست و پا کرده بود: از #انتخابات‌های_کم‌رونق گرفته تا #اعتراضات_خیابانی، از شورش1401 و 1404 تا #گرانی و #نارضایتی_اجتماعی و…

▫️اما همه دیدیم که دشمن تصور خام و غلطی داشت. مردم همه متحد شدند، یک همدلی و انسجام عجیبی شکل گرفت و این چیزی نبود جز #هدیه_الهی.

📚 رک: کتاب انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن، نوشته آیت‌الله مصباح یزدی، ص126.