فرهنگی

هشدار امام سجاد(ع) درباره همنشینی با گناهکاران و کمک به ستمگران

این حدیث نورانی از امام سجاد(ع) سه فرمان کلیدی و هشداری جدی درباره روابط اجتماعی و مسئولیت اخلاقی مؤمنان ارائه می‌دهد. امام(ع) در این کلام مختصر اما پرمغز، سه حوزه ارتباطی خطرناک را مشخص می‌کنند: همنشینی، همکاری و همجواری با گروه‌های انحرافی.

نکته اول، پرهیز از «صحبة العاصين» (همنشینی با گناهکاران) است. در نگاه اسلامی، همنشینی تأثیر عمیقی در بینش، منش و گرایش‌های فرد دارد. امام(ع) به این اصل روان‌شناختی و اخلاقی اشاره می‌کنند که مصاحبت با گناهکاران، به تدریج حساسیت انسان را به گناه کم کرده و ممکن است او را به سمت بی‌قیدی یا حتی تقلید از رفتارهای ناشایست بکشاند. این هشدار تنها به معنای دوری از ارتباط عادی نیست، بلکه تأکید بر کنترل و گزینش دقیق حلقه نزدیکان و دوستان است تا محیطی سالم برای رشد معنوی فراهم شود.

نکته دوم و سوم، یعنی «معونة الظالمين» (یاری ستمگران) و «مجاورة الفاسقين» (همسایگی با فاسقان)، سطح خطر را بالاتر می‌برند. کمک به ستمگران، حتی اگر کوچک باشد، به معنای مشارکت در ظلم و ناعدالتی است و انسان را در گناه و عواقب دنیوی و اخروی آن شریک می‌کند. همسایگی با فاسقان نیز به دلیل تأثیرات محیطی، امکان آلودگی و قرار گرفتن در معرض «فتنه» را افزایش می‌دهد. امام(ع) در پایان با تأکید بر «احذروا فتنةهم» هشدار می‌دهند که تنها دوری فیزیکی کافی نیست، بلکه باید از فتنه‌انگیزی، شبهه‌افکنی و انحراف‌آفرینی آنان نیز به شدت برحذر بود. این فرمان، یک دستور استراتژیک برای حفظ ایمان و استقلال فکری و عملی جامعه مؤمنان در برابر جریان‌های انحرافی است.