فرهنگی

قبض و بسط زندگی؛ آزمایشگاه مشیت الهی 

امام صادق علیه‌السلام میفرمایند:

🍁 ما مِنْ قَبْضٍ وَلا بَسْطٍ إلّا وَللّهِ فِیهِ مَشِیَّةٌ وَقَضاءٌ وَابْتِلاءٌ.

هیچ تنگنا و گشایشی نیست، مگر آنکه مشیت و قضا و امتحان الهی در آن نهفته است. 

📚 کافی، ج ١، ص ١۵٢، ح ٢

این حدیث چراغی است برای عبور از تاریکی‌های تردید در زندگی. امام صادق(ع) به ما می‌آموزد که هیچ اتفاقی در جهان — از کوچکترین سختی‌ها تا بزرگترین نعمت‌ها — بدون حساب و حکمت نیست. هر رویداد سه لایه دارد:

۱. مَشیَّةٌ (خواست الهی) – نشان می‌دهد همه چیز تحت اراده حکیمانه خداوند است؛ حتی اگر ما علت آن را ندانیم.

۲. قَضاءٌ (حکم قطعی) – یعنی هر چیز به اندازه و در زمان مقرّر خودش اتفاق می‌افتد.

۳. اِبْتِلاءٌ (آزمایش) – همه فراز و نشیب‌ها وسیله‌ای برای رشد، خودشناسی و سنجش ایمان ما هستند.

از نگاه شیعه، این سخن به معنای جبر نیست؛ بلکه انسان در چارچوب قضای الهی اختیار دارد و با واکنش خود به این آزمایش‌ها، سرنوشت خویش را می‌سازد. این نگرش به زندگی، دو اثر عملی دارد:

· در سختی‌ها: باعث صبوری و توکل می‌شود و یأس را می‌زداید.

· در آسانی‌ها: موجب شکرگزاری و غرورزدایی می‌گردد.

این حدیث پلی است بین توحید عملی و زندگی روزمره، و به مؤمن یادآوری می‌کند که همیشه در محضر خداست و هر حادثه‌ای درس و فرصتی برای نزدیک‌تر شدن به اوست.