فقه حضور؛ چرا راهپیمایی ۲۲ بهمن واجب شرعی است
تحلیل فقهی-اجتماعی حضور در راهپیمایی ۲۲ بهمن: از عبادت جمعی تا صیانت از نظام اسلامی
🧠 تفسیر چندسطحی فراخوان حضور
سطح اول: تکلیف شرعی در قاموس فقه سیاسی شیعه
حضور در چنین گردهمآییهایی، در نگاه فقه شیعی، مصداق بارز چند امر است:
۱. «کُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ» (صف: ۱۴)
· نصرت خداوند منحصر در جهاد مسلحانه نیست
· اظهار شعائر دینی در سطح جامعه، خود نصرت است
· حضور، بیان عملی وفاداری به آرمانهای الهی است
۲. حفظ بیضه اسلام (صیانة دین الله)
· هر عملی که عزت اسلام را حفظ کند، واجب شرعی است
· در روایات: «حِفْظُ الْإِسْلَامِ أَوْلَى مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ»
· حضور مردمی، سپر اجتماعی در برابر تهاجم فرهنگی است
سطح دوم: تحلیل روانشناختی اجتماعی حضور
بعد حضور تاثیر فردی تاثیر اجتماعی
بعد عبادی تقویت حس معنویت جمعی نمایش وحدت در عبادت
بعد سیاسی احساس مسئولیت مدنی نشاندهنده مشروعیت مردمی
بعد امنیتی ایجاد حس مشارکت در دفاع نمایش قدرت بازدارندگی نرم
بعد تربیتی آموزش تعهد عملی به نسل جدید نهادینهسازی فرهنگ مسئولیتپذیری
سطح سوم: ارتباط با مفاهیم پیشین گفتگو
· ارتباط با حدیث «طائفة منصوره»:
· این حضور، نمایش عینی همان طائفهی قیامکننده بر امر خداست
· «لا یضرها من خالفها» → دشمنان با تمام تبلیغات، نمیتوانند این حضور را بیاثر کنند
· ارتباط با روایت «مَن أمِنَ مکر الله»:
· غیبت از چنین صحنههایی، مصداق «امنیت کاذب» است
· گمان اینکه نظام اسلامی بدون حضور من هم میماند، غفلت از سنتهای الهی است
📖 استنادات روایی تکمیلی
۱. وجوب اظهار شعائر
امام صادق(ع): «مَنْ أَظْهَرَ الْإِیمَانَ بِالسُّنَّةِ وَ أَخْفَی التَّقِیَّةَ فَهُوَ شَهِیدٌ» - کسی که ایمان خود را با پیروی از سنت اظهار کند (در حالی که تقیه لازم نیست)، شهید است.
۲. اهمیت وحدت کلمه
قرآن: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا» (آل عمران: ۱۰۳)
· راهپیمایی ۲۲ بهمن، نماد عینی اعتصام به حبل الله است
· حبل الله در عصر ما، نظام ولایی است که حافظ اسلام است
۳. امر به معروف اجتماعی
امام علی(ع): «إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ لَمْ یَقِفَا دُونَ الْقَتْلِ»
· حضور، عالیترین سطح امر به معروف است
· معروف = دفاع از ارزشهای انقلاب
· منکر = تسلیم در برابر دشمن
💎 الگوی سهبعدی مشارکت مؤثر
بُعد فردی-روحی
· نیت خالص: «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّیَّاتِ»
· احساس تکلیف: بدانم که امروز جایگاه من در این صحنه است
· عبادتاندیشی: هر قدم، ثواب قدمهای بیتالله را دارد
بعد خانوادگی-تربیتی
· خانواده به مثابه کوچکترین واحد مقاومت
· آموزش عملی غیرت دینی به فرزندان
· ایجاد خاطره جمعی مبارزاتی
بعد اجتماعی-سیاسی
· تولید قدرت نرم برای نظام
· ایجاد بازدارندگی در برابر دشمن
· تقویت گفتمان مقاومت در سطح جهانی