فرمول تصمیمِ بیپشیمانی! نسخه طلایی امام جواد(ع) برای انتخابهای درست
فرمول تصمیمِ بیپشیمانی! نسخه طلایی امام جواد(ع) برای انتخابهای درست
ثَلاثٌ مَن كُنَّ فِيهِ لَمْ يَنْدَمْ:
تَرْكُ العَجَلَةِ، وَالمَشُورَةُ، وَالتَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ عِندَ العَزْمِ.
امام جواد علیهالسلام فرمودند:
سه چیز است که هر کس آنها را رعایت کند، پشیمان نمیشود:
پرهیز از شتابزدگی
مشورت کردن
و توکل بر خدا هنگام تصمیمگیری
📚 مسند الإمام الجواد، ص ۲۴۷
🔍 تفسیر حدیث بر اساس منابع معتبر شیعه اثنیعشری
۱. چرا «عجله» در صدر آفات تصمیم است؟
در روایات شیعه، عجله از سپاهیان جهل معرفی شده است.
امام علی(ع) در غررالحکم میفرمایند:
«العَجَلَةُ تُفْسِدُ الأُمور»
عجله، کارها را تباه میکند.
عجله یعنی تصمیم قبل از روشن شدن ابعاد مسئله؛
و بیشتر پشیمانیها، دقیقاً از همینجا شروع میشود.
۲. مشورت؛ اعتراف به محدودیت عقل فردی
امام جواد(ع) مشورت را بلافاصله بعد از ترک عجله میآورند.
یعنی:
🔹 وقتی عجله نکنی، فرصت شنیدن پیدا میکنی
🔹 وقتی مشورت کنی، نقاط کور تصمیم آشکار میشود
در نهجالبلاغه آمده است:
«مَنِ استَبدَّ بِرَأيهِ هَلَك»
کسی که خودرأی باشد، هلاک میشود.
۳. چرا توکل «عند العزم» است، نه قبلش؟
نکته بسیار ظریف حدیث همینجاست.
امام(ع) نمیفرمایند از اول توکل کن و تصمیم نگیر؛
میفرمایند بعد از بررسی و مشورت، هنگام عزم توکل کن.
این همان منطق شیعه است:
✔️ فکر →
✔️ مشورت →
✔️ تصمیم →
✔️ توکل
نه توکلِ تنبلانه، نه عقلِ بیاتصال به خدا.
۴. توکل، ترسِ تصمیم را میشکند
بسیاری میدانند چه باید بکنند، اما میترسند.
توکل، این ترس را میشکند؛
چون انسان میداند نتیجه در دست خداست، نه فقط در دست او.
علامه طباطبایی در المیزان مینویسد:
توکل، آرامشِ بعد از انتخاب است؛ نه جایگزین انتخاب.
۵. پیام عملی حدیث برای زندگی امروز
✔️ تصمیم عجولانه نگیر
✔️ عقلت را جمع کن، تنها نرو
✔️ وقتی انتخاب کردی، دلنگران نباش
✔️ کار را بسپار به خدا و جلو برو
پشیمانی،
اغلب از «بیفکری» است؛
نه از «بیشانسی».
✨ جمعبندی
📌 عجله نکن
📌 تنها تصمیم نگیر
📌 بعد از عزم، توکل کن
📌 اینگونه، پشیمانی حذف میشود