فرهنگی

عزت، تنها از آن خداوند است

 أَيَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا (سوره نساء، آیه ۱۳۹)

آیا آنان عزت را نزد (کافران) می‌جویند؟! در حالی که تمام عزت (و قدرت) از آنِ خداوند است.

تفسیر (برگرفته از تفسیر المیزان و نمونه):

این آیه شریفه به شدت کسانی را که برای کسب عزت و احترام به سراغ دشمنان دین می‌روند و از آنان توقع سربلندی دارند،توبیخ می‌کند. خداوند با یک استفهام انکاری، پوچی این کار را آشکار می‌سازد: چگونه ممکن است از کسانی که خود نیازمند عزت هستند، عزت طلبید؟! سپس با یک جمله قاطع و محکم، تمام عزت و قدرت را منحصر در خود می‌داند. “فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا” یعنی تمام اسباب عزت در جهان به دست خداست و هر کس خواهان عزت است، باید خود را به خداوند متصل کند، نه به قدرت‌های پوشالی دنیا.

از منظر تفسیر شیعه،عزت دو گونه است: عزت حقیقی و عزت مجازی. عزت حقیقی، همان نزدیکی به خدا و بندگی اوست که منشأ تمام افتخارات است. اما عزت مجازی، آن چیزی است که انسان با اتکا به مال، مقام، قدرت یا ارتباط با دیگران به دست می‌آورد و به شدت ناپایدار و زودگذر است. کسانی که برای کسب احترام و موقعیت اجتماعی، به کافران و مستکبران پناه می‌برند، دچار توهمی بزرگ شده‌اند، زیرا آنان هرگز نمی‌توانند عزت واقعی به کسی ببخشند. عزت واقعی تنها در گرو ایمان، تقوا و ارتباط با خدای بی‌نیاز است.

امروزه نیز شاهد هستیم که برخی افراد یا جوامع برای حل مشکلات خود یا کسب منزلت بین‌المللی،به قدرت‌های استکباری وابسته می‌شوند، غافل از اینکه این وابستگی، ذلت و خواری آنان را به دنبال دارد. قرآن کریم به ما می‌آموزد که استقلال، عزت و سربلندی یک ملت، در گرو اتکا به خداوند، نیروهای داخلی و ایمان به وعده‌های الهی است. تاریخ نیز نشان داده است که هر گاه مسلمانان به خدا توکل کرده و از غیر او بریده‌اند، بر دشمنان خود پیروز شده‌اند و عزت یافته‌اند.

در نهایت،این آیه یک درس بزرگ سیاسی و اجتماعی به ما می‌دهد: خط قرمز ما در روابط بین‌الملل و حتی روابط فردی، نباید به جایی برسد که برای کسب عزت، به دشمنان خدا و اسلام تکیه کنیم. عزت واقعی در سایه دین‌داری، استقامت و پیروی از رهبری الهی به دست می‌آید. بیاییم باور کنیم که “وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ” (عزت از آن خدا و رسول و مؤمنان است) و دست نیاز و امید را فقط به سوی او دراز کنیم.