فرهنگی

ثبات رفتاری والدین در مدیریت رفتارهای چالشی کودکان

كودكان براي رسيدن به خواسته هاشون روش هاي مختلفي را امتحان مي كنند.

-پرت كردن اشيا

-گريه كردن

-خودزني

جيغ زدن و … اين به والدين بستگي داره كه كدام رفتار را تقويت كنند.كودك از هر كدام از اين رفتارها نتيجه مي گيرد و اين رفتار راهي براي رسيدن به خواسته اش مي شود.

پس اگر از كلمه ” نه ” استفاده كرديد و با اين رفتارها مواجه شديد از موضع خود كوتاه نياييد و اگر نمي توانيد سر حرف خودتون باشين اصلا “نه” نگویید.

توجه داشته باشين كه در مواقعي كه خيلي ضرورت داره از كلمه “نه” استفاده كنيد و كودكانمان را زياد محدود نكنيم و بزاريم دنيا را تجربه كنند.

این متن به رفتارهای کودکان برای دستیابی به خواسته‌ها و نقش کلیدی واکنش والدین در شکل‌گیری الگوهای رفتاری می‌پردازد. نکات کلیدی تحلیل عبارتند از:

۱. یادگیری رفتار از طریق تقویت

- کودکان با آزمون و خطا می‌آموزند که کدام رفتارها نتیجه مطلوب (دستیابی به خواسته) را به همراه دارد.  

- مثال: اگر کودک پس از جیغ زدن، اسباب‌بازی مورد نظرش را دریافت کند، این رفتار در او تقویت می‌شود.  

- پشتوانه علمی: بر اساس نظریه شرطی‌سازی عامل اسکینر، رفتارهایی که پاداش دریافت می‌کنند، تکرار می‌شوند.

 ۲. ضرورت ثبات در استفاده از «نه»

- تناقض در واکنش‌های والدین (گفتن «نه» و سپس تسلیم شدن) باعث سردرگمی کودک و تثبیت رفتارهای منفی می‌شود.  

راهکار

  - پیش از گفتن «نه»، از توانایی خود برای پایبندی به آن اطمینان حاصل کنید.  

  - در صورت لزوم، از عبارات جایگزین مانند «الان امکانش نیست، بعداً بررسی می‌کنیم» استفاده کنید.  

۳. تعادل بین محدودیت‌ها و آزادی تجربه  

- محدودیت‌های بیش از حد، کنجکاوی و رشد طبیعی کودک را مختل می‌کند.  

- اصل راهنما: فقط در مواردی که امنیت کودک یا دیگران در خطر است (مثل دست زدن به اجاق گاز)، از «نه» قاطع استفاده کنید.  

- نکته تربیتی: امام علی(ع) می‌فرمایند: «لا تُقسِروا أولادَکُم عَلى آدابِکُم فَإِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمانٍ غَیرِ زَمانِکُم» (بحارالأنوار)؛ کودکان را به آداب خود مجبور نکنید، چرا که آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده‌اند.

 ۴. جایگزین‌سازی رفتارهای مثبت

- به جای تمرکز بر رفتارهای منفی، رفتارهای مطلوب را تشویق کنید.  

- مثال: اگر کودک برای گرفتن خوراکی به جای جیغ زدن، مودبانه درخواست کرد، با پاسخ مثبت و تحسین، این رفتار را تقویت کنید.  

تربیت کودک، هنر تعادل میان ثبات، انعطاف و همدلی است. والدین با آگاهی از اصول روانشناسی رشد و پایبندی به قوانین تربیتی می‌توانند:  

- از تبدیل رفتارهای موقت به الگوهای پایدار جلوگیری کنند.  

- فضایی امن برای تجربه و یادگیری کودک فراهم سازند.  

- رابطه مبتنی بر اعتماد و احترام متقابل را تقویت کنند.