فرهنگی

ترس از خدا (خوف الله) «خشیّت» آگاهانهای است که از شناخت عظمت پروردگار و مسئولیت انسان در برابر او سرچشمه می‌گیرد.

 قرآن کریم با تأکید بر «خشیة الله» (بقره:۲۳۴)، آن را نشانه «اولیالالباب» میداند (رعد:۲۸). این خشیت، ترسی سازنده است که در پرتو معرفت الهی، انسان را از گناه بازمیدارد و به تقرب الی‌الله سوق میدهد.

امیرالمؤمنین علی(ع) در نهج‌البلاغه، خوف از خدا را «مرکب نجات» میخوانند (حکمت ۳۷۰) و در تفسیر آیه «إیَّاکَ نَعْبُدُ» (حمد:۵)، صاحب تفسیر القمی عبادت را برآمده از ترسِ همراه با امید میداند.

 امام صادق(ع) نیز خشیت را «علم به عظمت خدا و تسلط او بر همه چیز» تعریف می‌فرماید (الکافی، ج۲، ص۶۸). از نگاه شیعه، خوف حقیقی، ترسی است که به «عمل صالح» بینجامد؛ نه آنکه انسان را از رحمت الهی ناامید سازد.

علامه مجلسی در بحارالانوار (ج۶۷، ص۳۸۰) خوف از خدا را مانع اصلی گناه و محرک توبه می‌داند. در روایتی از امام رضا(ع)، خوفِ ناشی از معرفت، سبب «پرهیز از محرمات» و «تلاش برای جبران گذشته» معرفی شده است (عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۲۹۵). از این منظر، ترس الهی نشانه ایمان و «نگهبان دل» در برابر شیطان است.

توصیه امام رضا علیه السلام به اباصلت برای آخر ماه شعبان
✔️ به کارهایی بپرداز که به تو مربوط است

✔️ اموری را که به تو مربوط نیست رها کن

✔️زیاد دعا کن

✔️فراوان استغفار کن

✔️قرآن بسیار تلاوت کن

✔️از گناهانت به درگاه خداوند توبه کن تا وقتی ماه رمضان می آید خالص برای خدا باشی

✔️ هر قرض و بدهی داری، بپرداز

✔️ هر کینه ای از مؤمنی در دلت داری بیرون بریز

✔️ و هر گناهی که به آن مبتلایی را ترک کن

✔️تقوای الهی را رعایت کن

✔️در پیدا و پنهان زندگی ات به خداوند توکل کن و [بدان که] هر که به خداوند توکل کند؛ خدا برای او کافی است…
✔️در باقی مانده ی این ماه، این جمله را فراوان بگو:
 اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکنْ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا فِی مَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِی مِنْهُ
 خدایا اگر ما را در این روزهایی که از شعبان رفت نیامرزیده ای، پس ما را در روزهای باقی مانده ی آن بیامرز.

ای پروردگار آسمان‌های رفعت و زمین‌های عزت! به پناهگاه امن تو پناه می‌برم از خشم غضبت و از فرودآمدن تیغ غضب کوبنده‌ات. الهی! اگر این خاکسارِ ناچیز، لایقِ رحمت بی‌کرانت نیستم، تو راست که با دریای جودت، گناهانم را در موجِ بخشایش غرق کنی و بر این ذره‌ی درمانده، از ابرِ کرمت بارانی از عفو فرودآری.  

خدایا! گویی تمامی وجودم، از ژرفای جان تا کناره‌های تن، در پیشگاه قدست به خاک افتاده است؛ آن‌سان که سایه‌ی امیدواری به لطفت، بر سرِ هستی‌ام گسترده است و هر آنچه سزاوارِ جلالِ توست، بر این بنده رقم زده‌ای و ناتوانی‌هایم را در پرده‌ی عفویت پنهان ساخته‌ای.  

معبودا! اگر گذشت کنی، چه کسی سزاوارتر از توست که از بلندای رحمتش، گناهکاران را آمرزش بخشد؟ و اگر مرگ، بال‌هایش را بر فراز من گشوده، ولی کردارم مرا به حریم قربت نزدیک نکرده است، این اعترافِ بی‌پیرایه را وسیله‌ی تقرب به آستانت می‌سازم. خدایا! این نفس سرکش را در بندِ نافرمانیِ خویش اسیر کردم؛ پس وای بر او اگر از جاده‌ی رضایتت به درشتی بگذرد.  

الهی! نیکی‌های بی‌پایانت، روزهای زندگیام را چون رشته‌ی مرواریدی به هم پیوست. پس مگذار این رشته در دمِ واپسین گسسته شود و فیضت را در آن لحظه‌ی سهمگین از من دریغ مدار. پروردگارا! چگونه پس از مرگ، از مهربانی‌های همیشه‌ات ناامید گردم؟ در حالی که در همه‌ی روزگار زندگانیم، جز به دستِ نوازشِ لطفت راهبری نشدم و هرگز جز به نیکویی، پرورش نیافتم.  

ــــــــــــــــــــ  

برگرفته از مضامین مناجات شعبانیه

با حفظ اصل معنا و مفهوم

 ۱. نصيحت تكرارى

۲.  تذكرِ مداوم

۳.  سرزنش

 ۴. منت گذاشتن

۵. مقايسه كردن

 ۶.جرو بحث كردن زياد

۷.برچسب منفى زدن

۸. پيش بينى منفى (نفوس بد)

۹. گله و شكايت مداوم

۱۰. متهم كردن

زندگی مشترک، مانند یک پروژهی علمیِ پویاست که موفقیت آن به همکاریِ دوسویه، شفافیت و انعطاف‌پذیری نیاز دارد. همسرداری خوب، فراتر از تقسیم مسئولیت‌ها یا عادت‌های روزمره، درباره‌ی خلق فضایی امن برای رشد فردی و جمعی است.  

۱. کلیدِ گشایشِ سوءتفاهم‌ها 

گفت‌وگو را به ابزاری برای «درک» تبدیل کنید، نه جنگ برای «پیروزی». شنیدن فعال، بیان احساسات بدون قضاوت (با استفاده از جملاتی مانند «من احساس میکنم…») و اجتناب از کلی‌گویی («همیشه همینطور رفتار می‌کنی!») تضمینکنندهی حل تعارضهاست. پژوهش‌ها نشان میدهد زوجهایی که هفته‌ای حداقل ۵ ساعت گفت‌وگوی هدفمند دارند، رضایت بیشتری تجربه میکنند.  

۲. سنگ بنای رابطه

احترام، تنها به رفتارهای رسمی محدود نمی‌شود؛ شامل پذیرش تفاوت‌ها در سبک زندگی، ارزش‌ها و حتی روش‌های مدیریت استرس (مثلاً یکی با مطالعه آرامش مییابد، دیگری با ورزش). یا یکی دوست دارد هر جمعه دعای کمیل برود و دیگری دوست دارد این زمان را با خانواده‌اش بگذراند. باید تفاوت‌ها را بپذیریم و هر بار یکی کوتاه بیاید.

۳. همکاری در نقشها: از «من» تا «ما»

در دنیای پرشتاب تحصیلات تکمیلی، تقسیم وظایف بر اساس توانمندی‌ها ضروری است. یک همکاری منعطف، مانند تنظیم برنامه‌ی مطالعه‌ی مشترک یا مشارکت در کارهای خانه، بار روانی رابطه را کاهش می‌دهد. به یاد داشته باشید: قراردادهای رابطه باید قابل بازنگری باشند!