فرهنگی

🔸 به فرزندتان تنه نزنید!🔸

آیت الله حائری شیرازی

فرض کنید شما ظرفی پر از شیر، از مغازه‌ای گرفته و می‌خواهید به منزل ببرید. چون این ظرف پُر است، بسیار آهسته و با احتیاط کامل حرکت می‌کنید، تا چیزی از شیر به زمین نریزد. اما اگر در این حال کسی آمد و به شما تنه زد، و نصف ظرف شیر به زمین ریخت، دیگر شما در هنگام حرکت، احتیاط نمی‌کنید و آهسته نمی‌روید؛ بلکه بدون هیچ هراسی، می‌توانید به سرعت حرکت کنید؛ چون دیگر ترس از ریختن شیر وجود ندارد.

دربارۀ کودکانِ خود نیز سعی کنید کودک شما خیال کند که ظرف حیثیت و حرمت او پر است و باید با احتیاط کامل رفتار کند، و تلاش کند کسی به او تنه نزند؛ امّا اگر شما آمدید و به او تنه زدید، دیگر ظرف حرمت و شخصیت او تقلیل خواهد یافت، و طبعاً دیگر نباید توقع داشته باشید که این کودک رفتارش با شما مثل سابق باشد.

پس، این نکتۀ مهم را فراموش نکنید که گاهی تغافل لازم است، به این معنا که شما از عیوب فرزندانتان آگاه باشید، اما کودک شما اطلاع نداشته باشد که شما از عیوب او آگاه هستید.

آگاه بودن شما از عیوب فرزندانتان خوب است، اما آگاه بودن او از این که شما عیوب وی را می‌دانید، خوب و به صلاح نیست.

تفاوت «اکمال» و «اتمام» از زبان شهید مطهری تفاوت «اکمال» و «اتمام» : این دو واژه در قرآن کریم آمده است:

 «…الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ ديناً…»؛ «امروز، دين شمارا كامل كردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به‌عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم». (1)

نکته ی دوم: شهید مطهری (ره) در توضیح تفاوت دو کلمه‌ی «اکمال» و «اتمام» چنین می‌گوید: اتمام درجایی گفته میشود که؛ یک ساختهای ناقص است به معنی اینکه بعضی از اجزائش هنوز ناتمام است.

مثلاً اگر یک ساختمان را بسازند، قبل از آنکه همه کارها تمام بشود که بتوان از آن استفاده کرد، مثل‌اینکه سقفش مانده باشد یا درهایش را هنوز کار نگذاشته باشند، به آن «ناتمام» میگویند؛ اما مسئله اکمال چیز دیگری است: یک شیء ممکن است پیکرهاش درست و تمام باشد اما از باب اینکه روح ندارد و آن واقعیتش و آثاری که منتظَر است بر آن مترتب بشود مترتب نمی شود می گویند کامل نیست.

مثلاً اگر بگویند کمال علم به عمل است معنایش این نیست که تا عمل نیامده است علم یک جزئش ناقص است؛ خیر، علم، علم است، علم با علم تمام می شود ولی علم با عمل کامل می شود، یعنی آن آثاری که از علم باید گرفت با عمل گرفته می شود. «انَّ کَمالَ الْعِلْمِ بِالْعَمَلِ وَ کَمالَ الْعَمَلِ بِالنِّیَّةِ وَ کَمالَ النِّیَّةِ بِالْاخْلاص: کمال علم به عمل است، کمال عمل به نیت است و کمال نیت به اخلاص است».

نیت جزء عمل نیست ولی اگر نیتی همراه عمل نباشد بی اثر است. اخلاص هم جزء نیت نیست ولی اگر اخلاص نباشد نیت اثر ندارد. الْیَوْمَ اکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ اتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی. این دستور [یعنی نصب علی علیه‌السلام به امامت] به اعتبار اینکه یک جزء از اجزاء دین و یک دستور از دستورهای دین است پس نعمت ناتمام بود، تمام شد. باز این دستور به اعتبار اینکه اگر نبود همه دستورهای دیگر ناکامل بود، کمال همه آن‌ها به این است. این است که ما می گوییم روح دین ولایت و امامت است. 

اگر انسان ولایت و امامت نداشته باشد اعمالش حکم یک پیکر بدون روح را پیدا میکند. (2)

پی‌نوشت‌ها:

1. مائده/3

2. مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج25، صص 188 و 189

بشارت و هشدار پیامبر (ص) در آستانه غدیر؛ «محبت علی (ع)» مرز میان «طوبی» و «ویل

پیامبر اکرم (ص) در این کلام کوتاه اما عمیق، مرز ایمان و نفاق را در یک جمله ترسیم می‌فرمایند:

«يَا عَلِيُّ طُوبَى لِمَنْ أَحَبَّكَ وَ صَدَّقَ بِكَ وَ وَيْلٌ لِمَنْ أَبْغَضَكَ وَ كَذَّبَ بِكَ»

(ای علی! خوشا به حال کسی که تو را دوست داشته باشد و تو را تصدیق کند و وای بر کسی که تو را دشمن دارد و تکذیبت کند.)

۱. «طوبی» و «ویل»؛ دو فرجام قطعی در منطق وحی

پیامبر (ص) در اینجا از دو واژه قرآنی استفاده می‌کنند:

· «طوبی»: که در قرآن (رعد: ۲۹) آمده: «طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ» و به معنای بهترین زندگی، سرانجام نیک و بهشت جاویدان است.

· «ویل»: که در قرآن بارها تکرار شده (مانند «وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ»)، به معنای هلاکت، عذاب سخت و دره‌ای در جهنم است.

این دو واژه نشان می‌دهند که مسئله ولایت علی (ع)، یک امر فرعی و حاشیه‌ای نیست، بلکه «ملاک اصلی سعادت و شقاوت» است. در حقیقت، بهشت و جهنم در گرو موضع‌گیری در برابر علی (ع) است.

۲. چرا «محبت» به تنهایی کافی نیست و «تصدیق» هم لازم است؟

دقت در دو قید «أحبّک» و «صدّق بک» بسیار حیاتی است:

· «أحبّک» (دوستت بدارد): محبتی که ریشه در شناخت جایگاه الهی علی (ع) دارد.

· «صدّق بک» (تصدیقت کند): یعنی نه فقط یک علاقه عاطفی صرف، بلکه قبول ولایت، امامت و پیروی عملی از آن حضرت.

در منطق شیعه، محبِ بدون تصدیق (یعنی کسی که علی (ع) را دوست دارد اما ولایت و امامتش را قبول ندارد) از دایره «طوبی» خارج است. غدیر، روز اعلام رسمی همین «تصدیق» بود. پیامبر (ص) در آن روز از امت پیمان گرفتند که علی (ع) مولای آنان است. شیعه واقعی کسی است که هم دلش مال امیرالمؤمنین (ع) است و هم در مقام عمل، مطیع فرمان اوست.

۳. نقطه مقابل: «بغض» و «تکذیب»

همان‌طور که «محبت» و «تصدیق» دو روی یک سکه‌اند، نقطه مقابلشان نیز دوگانه است:

· «ابغضک» (دشمنت دارد): دشمنی قلبی که از کینه و نفاق سرچشمه می‌گیرد.

· «کذّب بک» (تکذیبت کند): یعنی منکر جایگاه ولایی علی (ع) شود، غدیر را نادیده بگیرد و امامتش را انکار کند.

این هشدار پیامبر (ص) مخصوصاً خطاب به کسانی است که دم از اسلام می‌زنند ولی در برابر خلافت بلافصل علی (ع) موضع می‌گیرند. «ویل» اینان نتیجه طبیعی تکذیب حقیقتی است که خداوند در قرآن با آیه «الیوم اکملت لکم دینکم» (مائده: ۳) آن را مهر تأیید زد.

۴. پیوند با «عزّت مؤمنین» و «دهه امامت»

این حدیث، مفهوم «عزّ المؤمنین» (که در کلام امام رضا ع بود) را تکمیل می‌کند. عزت مؤمن، در گرو «محبت و تصدیق علی (ع)» است. کسی که علی (ع) را تصدیق کند، در مسیر حق ثابت می‌ماند و هرگز ذلیل طاغوت‌ها نمی‌شود.

همچنین این حدیث، فلسفه «دهه امامت» (فاصله قربان تا غدیر) را روشن می‌کند: در قربان، تسلیمِ محض آموختیم و در غدیر، مصداق این تسلیم را «ولایت علی (ع)» دانستیم. بدون غدیر، تسلیمِ قربان ناقص است.

پیامبر اعظم (ص) در این حدیث، تکلیف همه ما را تا قیامت روشن کرده‌اند: راه نجات، فقط و فقط از مسیر «محبت و تصدیق علی (ع)» می‌گذرد. امروز در آستانه عید غدیر، باید از خود بپرسیم: آیا محبت ما به امیرالمؤمنین (ع) صرفاً یک شعار و احساس گذراست، یا به «تصدیق» و تبعیت عملی از خط ولایت انجامیده است؟ غدیر، روزی است که باید «طوبی» را با عمل خود تضمین کنیم و از «ویل» فاصله بگیریم.

📚 منبع اصلی: عیون أخبار الرضا (ع)، شیخ صدوق (ره)، ج ۱، ص ۲۶۱.

📚 منابع تکمیلی: الأمالی (شیخ صدوق) | بحار الأنوار (علامه مجلسی)، ج ۳۹.

غدیر خم؛ برکه‌ای بین مکه و مدینه که تاریخ اسلام را رقم زد + چرا به این نام معروف شد؟

🔹نام منطقه و محلّه‌ای بین مکّه و مدینه که بر سر راه حجّاج قرار دارد و به خاطر وجود برکه‌ای که در آن آب باران جمع می‌شده است به “غدیر خمّ” شهرت یافته است. 

هرچند در تعیین دقیق مکان غدیر خمّ اختلافات اندکی وجود دارد امّا لغت دانان و مورخان عموما تصریح کرده‌اند که غدیر خمّ در میان مکّه و مدینه و در نزدیکی جحفه است.

🔹غدیر در لغت به معنای برکه، آبگیر و تالابی است که از آب باران و سیل ایجاد می شود و معمولا آب آن تا تابستان نمی‌ماند. 

خمّ نیز به هر چیز فاسدی که بدبو و متعفّن باشد گفته می‌شود و در این غدیر نیز آب گندیده و مسموم بوده که قابل استفاده مسافران نبوده و به همین دلیل غدیر‌ خمّ نامیده شده است. 

 📚پی‌نوشت‌:

ابن منظور، ذیل خمم؛ ابن اثیر، 1418، ذیل خمم؛ یاقوت حموی، ج2، ص389

〽️هرکس خدا ندارد، هيچ یاوری ندارد❗️

🟠 صلح حدیبیه رو یادتونه؟

خداوند در این آیه می‌فرماید: صلح حديبيّه براساس ناتوانى و ضعف رزمى شما نبود، بلكه به خاطر مصلحت نظام بود، شما در حديبيّه نيز اگر دست به جنگ مى‌زديد، پيروز بوديد و دشمنانتان فرار مى‌كردند.

🟡 یعنی اینکه: 

(اين پيروزى شما و ترس و شكست كفّار،) سنّت خداوند است كه از پيش جارى بوده است و هرگز براى سنّت‌هاى خداوند، تغيير و تبديلى نخواهى يافت.

تاريخ و حوادث تاريخى، قانون‌مند بوده و عواملى باعث رشد يا ركود، عزّت يا ذلّت و فقر يا غناى آن مى‌شود و 👈 سنّت خداوند، پيروزى حق بر باطل است.👉✅

 🟢 پس:

در قيامت مشخص مى‌شود كه كافران هيچ ندارند و كسى ولايت و نصرت آنها را نمى‌پذيرد، اما در مقابل مؤمنان همه چيز دارند، گرچه در دنيا چيزى نداشته‌اند.

💡پیروزی از آنِ اسلام است به شرط مجاهدت:

🌿《شکّی نداریم که پیروزی از آنِ اسلام است؛ این جبهه‌ی کفر با همه‌ی وسعت، با همه‌ی زرق‌وبرق، با همه‌ی توپ‌وتشری که میزنند، بالاخره در مقابل امّت اسلامی و جبهه‌ی اسلامیِ مبارز و مجاهد وادار به عقب‌نشینی خواهد شد. این سنّت الهی است و تردیدی در این وجود ندارد. شرطش فقط این است که ما تلاش کنیم، ما حرکت کنیم، ما راه بیفتیم، ما کار کنیم؛ اگر ما کار کردیم، این سنّت الهی است که دشمن باید عقب‌نشینی کند و عقب‌نشینی هم میکند.》

🚩(۱۳۹۵/۰۲/۲۹ بیانات در دیدار قاریان و حافظان برتر شرکت‌کننده‌ در مسابقات بین‌المللى قرآن کریم)

◽️سوره‌ی فتح، آیه ۲۲🌱

📗 تفسیر نمونه، جلد ۲۲، ص ۸۶

📘 تفسیر نور، جلد ۹، ص ۱۳۶ 

.°