فرهنگی

انواع #خطاهای_تشویقی

تشویق کردن هنر است؛ اما گاهی بدون آگاهی، دچار خطاهای تشویقی می‌شویم که نتیجهٔ عکس دارد.

🟢 ۱. تشویق کنایه‌آمیز

مثال: «چی شده انقدر غذاتو تمیز خوردی؟» / «چی میشه همیشه اینجوری تمیز غذا می‌خوردی؟»

❗ نتیجه: این نوع تشویق، باعث خاموشی رفتار درست در کودک می‌شود (چون پیام غیرمستقیم تمسخر دارد).

🟢 ۲. تشویق غیرواقعی

مثال: «اگر درست غذاتو بخوری، می‌برمت پارک»؛ اما بعد وعدهٔ پارک فراموش می‌شود.

❗ نتیجه: کودک به مرور به وعده‌ها بی‌اعتماد می‌شود و رفتار درست خاموش می‌گردد.

🟢 ۳. تشویق اغراق‌آمیز

مثال: «تو بهترین نقاش دنیایی!»

❗ مشکل: به جای ستایش تلاش کودک، شخصیتش را اغراق‌آمیز ستایش کرده‌ایم. اگر بعداً شکست بخورد، آسیب روانی سنگینی می‌بیند.

✅ راهکار درست:

به جای «بهترینی»، بگویید: «نقاشیت خیلی قشنگ شده، معلوم است خیلی تلاش کردی».

✅دعای امام زمان (عج) برای مذاکرات

🔹 این روزها که در تجمعات خیابانی مردم شرکت میکنم ، پلاکاردهایی با مضمون نفی هرگونه مذاکره و یا توهین به مردان میدان دیپلماسی به چشمم میخورد ، هرچند بعضا این افراد دلسوز ایران هستند و دغدغه نظام و انقلاب را دارند اما با ذهنیتی که بعضی از مسئولین سابق در باب مذاکرات برایشان به یادگار گذاشته اند به هرگونه مذاکره با طرف های غربی با عینک سیاه(آفتابی) نگاه میکنند.

⁉️ باید به این نکته توجه داشت که مگر غیر از این است که هرجنگی پایانی دارد و پایان هرجنگی با گفتگو و مذاکره است؟

🔹 بهتر است مشق رهبر انقلاب را مروری دوباره کنیم تا خدایی نکرده در تشخیص مسیر درست ، اشتباه نکنیم. حضرت آیت الله امام سیدمجتبی حسینی خامنه ای در بند آخر پیام خود در 20 فروردین ماه 1405 خطاب به سرور و مولایمان حضرت حجت ابن الحسن (عج) میفرمایند که :"اینک با تمام وجود به دعای خاص حضرتتان برای غلبه قاطع بر دشمن چه در صحنه مذاکرات و چه در میدان نبرد دل بسته ایم…". 

🔹بعید میدانم نگاه کسی که مذاکره را خیانت دانسته با نگاه رهبر انقلاب؛ که آن را عرصه ای برای غلبه بر دشمن دانسته و از حضرت صاحب الزمان (عج) دعای خاص برای پیروزی در این صحنه نبرد تمنا میکند، یکسان باشد. گاهی اوقات باید در مواضع خود بازنگری نموده و درخط ولی فقیه و نائب امام زمان(عج) حرکت کنیم.

🔹 به گفته ایشان :"مسلّماً فریادهای شما در میادین ، در نتیجه مذاکرات موثر است…". پس با دعا برای مردان دیپلماسی و فریاد مقاومت در میدان، پشتوانه ای برای چانه زنی بیشتر تیم مذاکره کننده باشیم و از فریادهایی که کشور را فاقد انسجام و ضعیف نشان میدهد پرهیز نماییم.

✅ اجازه دهیم کارشناسان میدان و دیپلماسی با خونسردی تصمیماتی پخته همچون محاصره دریایی یکی از دول متخاصم منطقه را اجرایی نمایند و دشمن را آهسته و پیوسته و با کمترین هزینه ممکن به زانو دربیاورند.

🔻 خداوند متعال در سوره نحل، کسانی را که در مسیر خدا هستند ولی گاهی ثبات قدم نشان نمی‌دهند، خیلی عجیب بیان می‌کند:

«وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكَاثًا»

(نحل، ۹۲)

📖 ترجمه روان:

«مثل کسی نباشید که پنبه را برای استفاده رشته و تبدیل به نخ کرده، سپس شروع می‌کند به هم زدن و دوباره پنبه کردن.»

🔸 مهم این است که چه کسانی این کار را می‌کنند؟

کسانی که در مسیر ایمان صدمه دیده‌اند.

این شخص، پشم یا پنبه را تبدیل به نخ کرده، سپس ناگهان همه را کنار می‌زند؛ یعنی زحمات و عبادات خودش و ایمانی که به دلش تابیده را خراب می‌کند.

✨ پیام اخلاقی-تربیتی آیه:

· ساختن ایمان و عمل صالح، زحمت دارد؛ مثل ریسیدن نخ از پنبه.

· خراب کردن یک‌بارهٔ آن، حماقت و ضرر محض است.

· بی‌ثباتی و بازگشت به گناه پس از هدایت، مصداق همین «نقض غزل» است.

· خداوند از مؤمنان می‌خواهد که بعد از قدرت و توانایی معنوی، سست نشوند و پشت سر خود را خراب نکنند.

⚠️ هشدار:

مراقب باشیم لحظه‌ای ناامیدی یا غفلت، حاصل ماه‌ها عبادت و خودسازی را از بین نبرد.

🤲 خدایا! ما را از نقض غزل (پنبه کردن دوباره) حفظ کن و بر ایمانمان ثبات عطا فرما.

🔻 داستانی از جنگ نهروان و امیرالمؤمنین (ع):

در جنگ نهروان، منجمی خدمت حضرت علی (ع) رسید و گفت: یا علی! به جنگ نروید.

حضرت فرمودند: چرا؟

منجم گفت: جایگاه شما در آسمان چنین است و ستاره‌هایتان احتراق پیدا می‌کنند و… در نهایت شما شکست خواهید خورد.

🔸 حضرت فرمودند:

«تا اینجا درست است، ولی بقیه‌اش را متوجه نشدی که نور آن احتراق برای من است و سوزندگی و از بین رفتن آن برای دشمن است.»

🔹 در ادامهٔ روایت، حضرت می‌فرمایند:

اگر کسی این علم نجوم را بداند، می‌تواند در میان این نیستان، تعداد نی‌هایی را که در راست و چپ او هستند محاسبه کند.

(بحارالأنوار، ج۵۵، ص۲۲۹)

🔸 این علم بسیار مفصلی است. کاری به تفصیل آن نداریم، اما باید در حد یک تأثیرگذاری جزئی در امور زمینی پذیرفته شود و جا بیفتد که اینها طبق قواعد طبیعی است.

🔹 امروزه در علم نجوم فقط روی فیزیک نجوم کار می‌شود، در حالی که نجوم منحصر به این بخش نیست و قسمت دیگری نیز دارد.

تقریباً در موضوعات مختلف، علوم دیگری هم وجود دارد؛ طبّ به یک نوع است، نجوم به نوعی دیگر. هرکدام تأثیر و تأثّر در نفوس در مراتب مختلف دارند و بیان می‌کنند که چگونه ایجاد می‌شوند.

· نجوم و علوم مشابه، تأثیر جزئی و طبیعی بر امور زمینی دارند، نه استقلال در سرنوشت‌سازی.

· مؤمن نباید از این تأثیرات بترسد، چون نورِ سختی‌ها برای اهل حق است و عذاب آن برای دشمنان.

· علم نجوم امروز بیش از حد فیزیکی شده؛ در حالی که جنبه‌های تأثیرگذاری بر نفوس نیز قابل مطالعه است.

به‌هرحال ما هستیم و یک تحیّر و گمگشتگی، که این گمگشتگی اجازه نمی‌دهد کارمان به سامان برسد.

خود آیه‌ای که در انتهای سورهٔ حشر آمده، هم به این درد اشاره دارد، هم به درمان آن:

🔸 «وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ»

(و مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند، پس خدا هم آنان را دچار خودفراموشی کرد.)

📖 حشر، ۱۹

🔹 حالا به سراغ آیهٔ دیگر برویم:

«أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»

(آگاه باشید که فقط با یاد خدا دل‌ها آرامش پیدا می‌کند.)

📖 رعد، ۲۸

وقتی «ذکر الله» رفت، نفس دچار تحیّر می‌شود.

🔸 در عالم غیب دو بخش بیشتر نیست: یا نور است یا ظلمات.

در آیه‌الکرسی دقت کنید:

«يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ» (خدا آنان را از تاریکی‌ها به سوی نور بیرون می‌برد.)

و «يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ» (آنان [مشرکان] شما را از نور به سوی تاریکی‌ها بیرون می‌برند.)

📖 بقره، ۲۵۷

وقتی آن توجه (به خدا) رفت، انسان دچار ظلمات و تحیّر می‌شود؛ خودش را گم می‌کند. تعارف ندارد.

🔹 جامعهٔ جهانی امروزی را ببینید: چه کسی است که مطمئن باشد نوعی از افسردگی، تحیّر و اضطراب در او نیست؟

درصد زیادی از مردم در این اضطراب شناور مبتلا هستند؛ فقط درصدها کم و زیاد می‌شود.

🔸 قرآن راهکارهای متعددی دارد؛ بعضی از این راهکارها زیرمجموعهٔ راهکارهای دیگرند. هر کدام از این‌ها باید «ترجمه» شود به زبان عمل، و تا کنون به‌درستی ترجمه نشده است.

مثلاً قرآن می‌فرماید:

«اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا» (خدا را بسیار یاد کنید.)

📖 احزاب، ۴۱

❓ وقتی من می‌خواهم این را اجرا کنم، یک تسبیح در دست می‌گیرم و شروع به گفتن ذکری می‌کنم.

ولی آیا این، با آن نسخهٔ قرآنی منطبق است؟ نمی‌دانم.

🔹 اصلاً نکند آن چیزی که قرآن از من خواست «ذکر الله» و توجه قلبی بود، و ذکر اصطلاحی امروزی (با تسبیح و لقلقه زبان) شاید از مصادیق «اوراد» باشد، نه خود ذکر حقیقی؟

این احتمال وجود دارد.

قرآن از ما می‌خواهد قلباً متوجه خدا باشیم، نه فقط زبانی ذکر بگوییم.

ذکر حقیقی، همان توجهی است که جلوی خودفراموشی و تحیّر را می‌گیرد.

و امروز، درد مشترک بشر، همین تحیر و اضطراب شناور است؛ و درمان آن، بازگشت به همان ذکر قلبی است.