فرهنگی

روابط عاطفی بعد از بحران چگونه تغییر می‌کنند؟ 💔🌪️🤍

بحران‌ها فقط ذهن و احساسات ما را درگیر نمی‌کنند؛

بلکه می‌توانند روی رابطه‌های عاطفی ما هم اثر بگذارند 🧠💞

بعد از یک تجربه سخت، ممکن است حس کنید رابطه‌تان با همسر، خانواده یا دوستان مثل قبل نیست 😔

این اتفاق طبیعی است؛ چون سیستم عصبی هنوز در حال سازگار شدن با شرایط جدید است 🌱🫂

🔸 تغییرات رایج در روابط بعد از بحران:

🌟 فاصله گرفتن

بعضی افراد بعد از بحران ترجیح می‌دهند کمی از دیگران فاصله بگیرند 🚶‍♀️️💭

نه به این معنی که دیگران را دوست ندارند؛

بلکه چون انرژی روانی‌شان کم شده یا نمی‌دانند چطور احساساتشان را بیان کنند 😶‍🌫️🤍

🌟 نیاز بیشتر به حمایت و وابستگی

گاهی فرد بیشتر از قبل به حضور، توجه و حمایت اطرافیان نیاز پیدا می‌کند 🫂💞

این نیاز معمولاً تلاش ذهن برای بازسازی حس امنیت است 🕊️✨

🌟 تحریک‌پذیری و زودرنجی

بعد از بحران، سیستم عصبی حساس‌تر می‌شود ⚡🧠

برای همین ممکن است واکنش‌ها شدیدتر باشند و فرد زودتر ناراحت، عصبانی یا دلخور شود 😣🔥

🌟 سوءتفاهم‌های بیشتر

وقتی هر دو طرف تحت فشار روانی هستند، احتمال سوءبرداشت از حرف‌ها و رفتارها بیشتر می‌شود 🗣️💔

گاهی یک جمله ساده، بیشتر از چیزی که باید دردناک به نظر می‌رسد.

✅ چطور از رابطه در دوران پس از بحران مراقبت کنیم؟ 🌿💛

1️⃣ درباره احساساتتان حرف بزنید

لازم نیست حرف‌های پیچیده بزنید.

گاهی یک جمله ساده کافی است:

«این روزها خیلی خسته‌ام و زود ناراحت می‌شوم.» 😔🤍

همین جمله می‌تواند جلوی خیلی از سوءتفاهم‌ها را بگیرد.

2️⃣ انتظارهای واقع‌بینانه داشته باشید

بعد از بحران، هیچ‌کس در بهترین حالت روحی خودش نیست 🌧️

کمی صبر، درک و انعطاف می‌تواند فشار رابطه را کمتر کند 🫶🌱

3️⃣ زمان‌های کوتاه اما باکیفیت کنار هم باشید

لازم نیست برنامه‌های بزرگ داشته باشید 🎞️☕

گاهی چند دقیقه گفت‌وگوی آرام، یک قدم زدن کوتاه یا فقط کنار هم بودن می‌تواند رابطه را گرم‌تر کند 💞✨

4️⃣ وقتی تنش بالا رفت، کمی فاصله بگیرید*

اگر بحث سخت شد، مکث کنید، نفس بکشید و بعد دوباره گفت‌وگو کنید 🌬️🕊️

فاصله کوتاه، گاهی به رابطه کمک می‌کند تا آسیب نبیند 🤍

یادمان باشد؛

بعد از بحران، رابطه‌ها به مراقبت، مهربانی و صبر بیشتری نیاز دارند 🫂🌷

نه قضاوت، نه فشار، فقط کمی فهمیدن و کنار هم ماندن 💛

🔆هدفِ قیامِ امام حسین(ع)

▪️دوست دارند چنین بگویند که حضرت خواست حکومت فاسد یزید را کنار بزند و خود یک حکومت، تشکیل دهد. این هدفِ قیام ابی‌عبداللَّه علیه‌السّلام بود. این حرف، نیمه‌درست است؛ نمیگویم غلط است. اگر مقصود از این حرف، این است که آن بزرگوار برای تشکیل حکومت قیام کرد؛ به این نحو که اگر ببیند نمیشود انسان به نتیجه برسد، بگوید نشد دیگر، برگردیم؛ این غلط است.

▪️ بله؛ کسی که به قصد حکومت، حرکت میکند، تا آن‌جا پیش میرود که ببیند این کار، شدنی است. تا دید احتمال شدنِ این کار، یا احتمال عقلایی وجود ندارد، وظیفه‌اش این است که برگردد. اگر هدف، تشکیل حکومت است، تا آن‌جا جایز است انسان برود که بشود رفت. آن‌جا که نشود رفت، باید برگشت. اگر آن کسی که میگوید هدف حضرت از این قیام، تشکیل حکومت حَقّه علوی است مرادش این است این درست نیست؛ برای این‌که مجموع حرکت امام، این را نشان نمیدهد.

▪️ در نقطه مقابل، گفته میشود: نه آقا، حکومت چیست؛ حضرت میدانست که نمیتواند حکومت تشکیل دهد؛ بلکه اصلاً آمد تا کشته و شهید شود❗️ این حرف هم مدّتی بر سرِزبانها خیلی شایع بود❗️ این حرف که اصلاً حضرت، قیام کرد برای این‌که شهید شود، حرف جدیدی نبوده است. گفت: چون با ماندن نمیشود کاری کرد، پس برویم با شهید شدن، کاری بکنیم❗️

⬅️ این حرف را هم، ما در اسناد و مدارک اسلامی نداریم که برو خودت را به کام کشته شدن بینداز. ما چنین چیزی نداریم. شهادتی را که ما در شرع مقدّس میشناسیم و در روایات و آیات قرآن از آن نشان میبینیم، معنایش این است که انسان به دنبال هدف مقدّسی که واجب یا بهتر است، برود و در آن راه، تن به کشتن هم بدهد. این، آن شهادتِ صحیح اسلامی است. 

▪️اما این‌که آدم، اصلاً راه بیفتد برای این‌که «من بروم کشته شوم» یا یک تعبیر شاعرانه چنینی که «خون من پای ظالم را بلغزاند و او را به زمین بزند»؛ اینها آن چیزی نیست که مربوط بدان حادثه به آن عظمت است. در این هم بخشی از حقیقت هست؛ اما هدفِ حضرت، این نیست.

🚩(بیانات رهبر شهید انقلاب در خطبه‌های نماز جمعه، ۱۳۷۴/۰۳/۱۹)

یکی از نقاط مهم تفاوت بین دو مدل #حکمرانی_علوی و #حکمرانی_اموی، در نوع نگاه آنها به #مردم و تعامل با آنها است. 

جناب #مسلم‌بن‌عقیل وقتی در کوفه دستگیر میشود، خطاب به #عبیدالله‌بن‌زیاد عبارت مهمی دارد که میفرماید:

🔻من براى اين چيزها، به اين سرزمين نيامدم؛ امّا این مدل و مشی شما بوده که: #منکر و زشتی‌ها را آشکار و #ترویج کردید، #معروف و خوبی‌ها را پنهان کرده و مانع ترویج آنها شدید. در واقع شما #کارخانه_تولید_منکر و محو معروف بودید.

(ما لِهَذَا أَتَيْتُ وَ لَكِنَّكُمْ أَظْهَرْتُمُ الْمُنْكَرَ وَ دَفَنْتُمُ الْمَعْرُوفَ)

🔻و #بدون_رضايت_مردم، خود را فرمانرواى آنها نموديد، چرا که اساسا رضایت و #انتخاب_مردم برای شما مهم نبود.

(و تَأَمَّرْتُمْ‌ عَلَى‌ النَّاسِ‌ بِغَيْرِ رِضًى مِنْهُمْ)

🔻و #مردم را به كارهايى وا داشتيد كه #امر_الهى نبود.

(و حَمَلْتُمُوهُمْ عَلَى غَيْرِ مَا أَمَرَكُمُ اللَّهُ بِهِ)

🔻در واقع مدل و مشی حکمرانی شما میان مردم، همان مدل و مشی #كسرا و #قيصر در #ایران و #روم بود.

(و عَمِلْتُمْ فِيهِمْ بِأَعْمَالِ كِسْرَى وَ قَيْصَرَ)

🔻اما ما اهل بیت نزد مردم آمده‌ایم تا ميان آنان، #امر_به_معروف و #نهى_از_منكر كنيم و آنها را به حكم كتاب و سنّت، فرا بخوانيم كه ما اهل آن هستيم.

(فأَتَيْنَاهُمْ لِنَأْمُرَ فِيهِمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ نَدْعُوَهُمْ إِلَى حُكْمِ الْكِتَابِ وَ السُّنَّةِ وَ كُنَّا أَهْلَ ذَلِك‌)

📚الفتوح، ج۵، ص۵۷؛ اللهوف، ص۵۷.  

📌پ.ن: 

▫️کمی در عبارت «تَأَمَّرْتُمْ‌ عَلَى‌ النَّاسِ‌ بِغَيْرِ رِضًى مِنْهُمْ» تامل کنید.

▫️اساسا ذهنیت و #ارتکاز_شیعه و اصحاب در ابتدا اینگونه بوده: 

«#بسط_ید و حکومت=#مشروعیت_الهی+#رضایت_مردم»

▫️اما بعدا با آمدن سلاطین و پیاده کردن مشی بنی‌امیه ها، این نگاه شیعه فراموش شد. 

البته شواهد متعددی مبنی بر این مسئله وجود دارد و اینجا صرفا به یک شاهد اکتفا شد.

🔰چگونه در برابر پرخاشگری کودکان نسبت به خودمان رفتار کنیم؟ 

🍀اگر کودکتان شما را می زند یا چنگ می گیرد، نه نصیحت کنید، نه داد بزنید ، نه تنبیه کنید، و نه شما هم کتک بزنید که ببین درد دارد.

🍀مدتی باید دست های شما آماده باشد قبل از اقدام کردن دست او را بگیرید، نه بگویید.

🍀اگر زد یا رفتاری کرد که به شما درد فیزیکی داد به مدت یک یا دو دقیقه با حالت صورتتان نشان دهید ناراحتید. 

🍀فراموش نکنید داد زدن، نصیحت کردن یا ناز کردن کودک، کارش را تبدیل به بازی و لجبازی خواهد کرد.

🍀تماس فیزیکی و در آغوش گرفتن باعث رشد مغز، رشد احساسات و رشد روابط اجتماعی در نوزاد و کودکان می شود.

امام حسین علیه‌السلام فرمودند:

«ما أَخَذَ اللَّهُ طاقَةَ أَحَدٍ إِلَّا وَضَعَ عَنْهُ طاعَتَهُ، وَلا أَخَذَ قُدْرَتَهُ إِلَّا وَضَعَ عَنْهُ كُلْفَتَهُ.»

«خداوند توان هیچ‌کس را نمی‌گیرد، مگر آنکه تکلیف مربوط به آن را از او برمی‌دارد؛ و قدرت کسی را سلب نمی‌کند، مگر آنکه مسئولیت آن را نیز از او برمی‌دارد.»

📚 تحف العقول، ص۲۴۶.

📚 حکمت‌نامه امام حسین علیه‌السلام، ج۱، ص۱۰۰.

هماهنگی حدیث با قرآن کریم

این سخن امام حسین علیه‌السلام برگرفته از یکی از اصول مهم قرآنی است. خداوند می‌فرماید:

«لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا»

«خداوند هیچ کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمی‌کند.»

(سوره بقره، آیه ۲۸۶)

و نیز می‌فرماید:

«لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا مَا آتَاهَا»

«خداوند هیچ‌کس را جز به اندازه آنچه به او داده است، مکلف نمی‌سازد.»

(سوره طلاق، آیه ۷)

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ذیل این آیات بیان می‌کند که تشریع الهی بر اساس توان واقعی انسان است و خداوند هرگز تکلیفی فراتر از قدرت بندگان مقرر نمی‌کند.

«وَضَعَ عَنْهُ طاعَتَهُ»

منظور آن است که هرگاه انسان به دلیل بیماری، ناتوانی، کهولت سن یا فقدان قدرت، قادر به انجام بخشی از وظایف نباشد، خداوند همان مقدار را از او ساقط یا تخفیف می‌دهد.

نمونه‌های فقهی این اصل عبارت‌اند از:

سقوط روزه از بیمار یا کسی که روزه برای او زیان دارد؛

تبدیل وضو به تیمم هنگام ناتوانی از استفاده از آب؛

نماز نشسته برای کسی که توان ایستادن ندارد.

جلوه‌ای از رحمت و عدالت الهی

این روایت نشان می‌دهد که احکام الهی بر پایه رحمت، عدالت و واقع‌بینی استوار است. خداوند از بندگان چیزی را نمی‌خواهد که خارج از توان آنان باشد.

در تفسیر نمونه آمده است که اصل «تناسب تکلیف و توان» از نشانه‌های آسان‌گیری و رحمت اسلام است و مانع از گرفتار شدن انسان در مشقت‌های غیرقابل تحمل می‌شود.

جمع‌بندی

امام حسین علیه‌السلام در این کلام نورانی، به یکی از اصول بنیادین شریعت اشاره می‌کنند: هر جا توانایی وجود دارد، مسئولیت نیز وجود دارد؛ و هر جا توان از بین برود، تکلیف متناسب با آن برداشته می‌شود.

این آموزه، جلوه‌ای از رحمت، عدالت و حکمت خداوند در نظام تشریع است و به انسان اطمینان می‌دهد که خداوند هرگز او را به چیزی فراتر از قدرتش مکلف نمی‌سازد.

منابع:

تحف العقول، ص۲۴۶.

حکمت‌نامه امام حسین علیه‌السلام، ج۱، ص۱۰۰.

قرآن کریم، سوره بقره، آیه ۲۸۶.

قرآن کریم، سوره طلاق، آیه ۷.

علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ذیل آیات یادشده.

آیت‌الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ذیل آیات مربوط به «لا یکلف الله نفساً إلا وسعها».