فرهنگی

۱۲ مرداد ۱۳۵۸؛ نقطه عطفی در تاریخ حقوقی ایران

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، اولین گام‌های مردم‌سالاری دینی با انتخابات تعیین نوع حکومت برداشته شد. اما بحث اصلی، تدوین قانون اساسی بود که چارچوب نظام جدید را ترسیم می‌کرد.

به دستور حضرت امام خمینی (ره)، پیش‌نویس قانون اساسی نگارش شد و پس از بررسی در شورای انقلاب و دولت موقت، در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۵۸ در روزنامه‌های پرتیراژ منتشر گردید تا نظر نخبگان و مردم جلب شود.

اما تأکید امام بر این بود که بررسی نهایی باید توسط نمایندگان منتخب مردم انجام شود. به همین دلیل، قانون انتخابات مجلس خبرگان تصویب شد و انتخابات در ۱۲ مرداد ۱۳۵۸ برگزار گردید و ۷۵ نماینده راهی این مجلس شدند.

مجلس خبرگان قانون اساسی در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ با پیام امام افتتاح شد و با مدیریت خستگی‌ناپذیر شهید بهشتی، پس از سه ماه تلاش شبانه‌روزی، سرانجام در ۲۴ آبان ۱۳۵۸ متن نهایی قانون اساسی در ۱۲ فصل، ۱۷۵ اصل، مقدمه و مؤخره تدوین شد.

و سرانجام، این میثاق ملی در ۱۲ آذر ۱۳۵۸ با رأی قاطع ملت ایران به تصویب نهایی رسید و مسیر استقلال و عدالت را هموار ساخت.

از منظر استاد مطهری، این فریضه در نگاه امام حسین(ع) فراتر از یک تذکر لسانی یا توصیه‌ی اخلاقیِ فردی است؛ بلکه یک «مسئولیت اجتماعیِ حیاتی» برای بقای اسلام است. 

📌 فراتر از یک توصیه فردی: نگاه امام حسین(ع) به این فریضه، نه یک نصیحت اخلاقی، بلکه «تعهدی اجتماعی» برای حفظ حیات دین بود.

📌 عاملِ جهت‌دهنده: در کنار «امتناع از بیعت» و «دعوت کوفیان»، این عامل به قیامِ امام معنا بخشید و مقصد نهایی آن (اصلاح امت) را ترسیم کرد.

📌 خطرِ اصلی: خطر بزرگ، فقط رواج منکرات نیست؛ بلکه «عادی شدن باطل» و «از بین رفتن حساسیت جامعه» نسبت به انحراف است.

📌 امر به معروفِ عملی:این فریضه منحصر به زبان نیست؛ گاهی «ایستادگی در برابر انحراف» بزرگ‌ترین مصداقِ امر به معروف است، حتی اگر هزینه‌اش ایثارِ جان باشد.

📌 معیار: ارزش‌ها با سلیقه یا عرفِ زمان سنجیده نمی‌شوند؛ ترازوی سنجش، «کتاب خدا و سنت پیامبر(ص)» است.

💡 جامعه بیش از قدرتِ دشمن، از «سکوتِ اهل حق» آسیب می‌بیند.

امیرالمؤمنین #امام_علی علیه‌السلام:

✍️ اِطرَحْ عَنكَ وارِداتِ الهُمومِ (الاُمورِ) بعَزائمِ الصَّبرِ و حُسنِ اليَقينِ

💠 غم و اندوه‌هايى را كه به تو مى‌رسد، با نيروى شكيبايى و يقين نيكو از خود دور كن.

📚 نهج البلاغة: الكتاب ۳۱

وقتی غم به دلت هجوم میآورد، این نسخه امیرالمؤمنین(ع) را فراموش نکن:

“غم و اندوه را با نیروی شکیبایی و یقین نیکو از خود دور کن.”

صبر، سپر مشکلات؛ یقین، نور دل.

به زودی بار دیگر آغوشِ گشوده‌ی ملّت کریم عراق و عشایر و طوائف خون‌گرم و با محبّت آن به روی زائران مشتاق زیارت اربعین و از جمله انبوهی که به نیابت از آقای شهید ایران زیارت می‌کنند، با خاطره‌ی این تشییع شکوهمند و بزرگ‌مردی که شاید سالها آرزوی تشرّف به اعتاب مقدّسه را در دل می‌پروراند، درآمیخته و شعار پر از حقیقت حُبُّ‌ الحسین یَجمَعُنا را به رخ همگان خواهد کشید و ان‌شاءالله دعای سرورمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشّریف برای امنیّت و برکت و پیشرفت ملّت عراق را در پی خواهد داشت؛ بِمَنِّهِ و کَرَمِه.

✍🏼 بخشی از پیام قدردانی رهبر معظّم انقلاب از ملت عراق به‌پاس حماسه تشییع امام مجاهد شهید | ۲۶/تیر/۱۴۰۵ 

عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ:

«إِذَا أَصَابَکَ هَمٌّ فَامْسَحْ یَدَکَ عَلَى مَوْضِعِ سُجُودِکَ ثُمَّ أَمِرَّ بِیَدِکَ عَلَى وَجْهِکَ» یَعْنِی مِنْ جَانِبِ خَدِّکَ اَلْأَیْسَرِ وَ عَلَى جَبْهَتِکَ إِلَى جَانِبِ خَدِّکَ اَلْأَیْمَنِ کَذَلِکَ وَصَفَهُ لَنَا إِبْرَاهِیمُ بْنُ عَبْدِ اَلْحَمِیدِ ثُمَّ قُلْ « بِسْمِ اَللَّهِ اَلَّذِی لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ عٰالِمُ اَلْغَیْبِ وَ اَلشَّهٰادَةِ اَلرَّحْمٰنُ اَلرَّحِیمُ اَللَّهُمَّ اِذْهَبْ عَنِّی بِالْهُمُومِ وَ اَلْحَزَنِ» ثَلاَثاً.

(تهذیب الأحکام ج2 ص112)

✳️امام صادق علیه السلام به شخصی فرموند: هرگاه غم و اندوهی به تو رسید، دست خود را بر محل سجده‌ گاه بکش؛ سپس دستت را به سمت گونه چپ ات بکش. و از پیشانی به طرف گونه راست بکش

آنگاه سه بار این ذکر را بخوان:

«بِسْمِ اللَّهِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ، اللَّهُمَّ أَذْهِبْ عَنِّی الْهَمَّ وَالْحَزَنَ».

❎نتیجه‌اینکه: تبرک جستن به مهر و موضع سجده بعد از نماز، سیره‌ی علما و بزرگان شیعه بوده و اگر مهر نماز، تربت مقدس و شفابخش حضرت ابا عبدالله‌الحسین علیه السلام باشد، خواص و فضیلت این عمل، مضاعف خواهد بود. ان شاء الله.