فرهنگی

#امام_حسین_علیه_السلام

من عَبَدَ اللَّهَ حَقَّ عِبادَتِهِ آتاهُ اللَّهُ فَوقَ أمانِيِّهِ و كِفايَتِهِ

▫️هر كه خدا را ، آن گونه كه سزاوار او است ، بندگي كند ، خداوند بيش از آرزوها و كفايتش به او عطا كند

📚 بحار الأنوار ، ج ۷۱ ، ص ۱۸۳ .

راوی می‌گوید همیشه وقتی کلمه‌ی «جنگ» و «رزمنده» را می‌شنیدم، بی‌اختیار ذهنم می‌رفت سمت خاکریزها، صدای گلوله و آسمان دودگرفته. فکر می‌کردم نبرد فقط آن‌جا اتفاق می‌افتد. اما مدتی است که فهمیده‌ام نبردهای واقعی، بسیار بی‌صدا‌تر و نزدیک‌تر از آن چیزی هستند که فکر می‌کنیم. گاهی جبهه‌ی تو، همان اتاق کوچک و میز کارت است. گاهی همان لحظه‌ای است که باید بین تسلیم شدن و ادامه دادن، یکی را انتخاب کنی.

درست همین‌جاست که یک روایت از پیامبر اکرم (ص) باز می‌شود و معادله را عوض می‌کند. حضرت می‌فرمایند:

«رزمندگان، آن‌گاه كه آهنگ نبرد كنند، خداوند براى آنان بَرات آزادى از آتش را مى‌نويسد و چون خود را براى نبرد تجهيز كنند، خداوند متعال به وجود آنان بر فرشتگان فخر مى‌فروشد.»

راستش را بخواهید، بار اول که این حدیث را خواندم، چند دقیقه به آن خیره شدم. چطور ممکن است کسی فقط به «جنگیدن فکر کند» و بهشت برایش تضمین شود؟ اما وقتی کمی دقیق‌تر شدم، فهمیدم این روایت دارد یک قانون بزرگ انسانی و الهی را برای ما بازگو می‌کند.

بگذارید این‌طور بگویم: سخت‌ترین قسمت هر نبردی، تصمیم گرفتن برای شروع آن است.

شما تا وقتی که در ذهنت شک داری، تا وقتی که به خودت می‌گویی «شاید بعداً» یا «من که نمی‌توانم»، هنوز در اسارت ترس هستی. اما همان لحظه‌ای که در دلت تصمیم می‌گیری وارد میدان شوی (همّوا بالغزو)، آن بند اسارت پاره می‌شود. خداوند برای همان اراده‌ی درونی تو، برات آزادی از آتش را می‌نویسد. چون او می‌داند بزرگ‌ترین قدم را برداشته‌ای.

اما بخش دوم حدیث، زیباتر است. می‌فرماید وقتی خودت را آماده می‌کنی (تجهّزوا لغزوهم)، آن‌وقت خداوند به وجود تو بر فرشتگان افتخار می‌کند. تصورش را بکن! خدایی که نیازی به هیچ‌کس ندارد، به خاطر اینکه تو از جای خودت بلند شده‌ای، ابزارت را برداشته‌ای و خودت را برای مقابله با سختی‌ها آماده کرده‌ای، به وجود تو افتخار می‌کند.

بیایید با خودمان صادق باشیم. ما اکثراً در همان مرحله‌ی اول شکست می‌خوریم. برای شروع یک کار جدید، برای ترک یک عادت بد، برای دفاع از حقمان، یا حتی برای یاد گرفتن یک مهارت تازه، مدام منتظر یک انگیزه‌ی آسمانی می‌مانیم. اما این روایت به ما می‌گوید که جادو در «آماده شدن» است، نه در «نتیجه».

مادرهایی که صبح زودتر بیدار می‌شوند تا برای بچه‌هایشان غذا درست کنند، دانشجویی که شبانه درس می‌خواند، کارمندی که از ترس تعدیل شدن، مهارت جدید یاد می‌گیرد، و کسی که با افسردگی دست و پنجه نرم می‌کند و فقط برای زنده ماندن، از تختخوابش بیرون می‌آید… همه‌ی این‌ها رزمنده‌های امروزند. آن‌ها تصمیم گرفته‌اند و خودشان را مجهز می‌کنند.

نکته همین‌جاست: پیامبر نگفت «رزمندگانی که پیروز شدند». نگفت «آن‌ها که بر دشمن غلبه کردند». گفت آن‌ها که تصمیم گرفتند و خودشان را آماده کردند.

خداوند پاداش را بر اساس نتیجه‌ی نهایی نمی‌دهد؛ پاداش را بر اساس نیت و تلاش تو در همین لحظه می‌دهد.

امروز می‌خواهم یک چیز کوچک را با خودم عهد کنم: از فردا صبح، دیگر منتظر نمانم که حالش را داشته باشم؛ فقط ابزار کارم را بردارم و خودم را آماده کنم. چون می‌دانم همان لحظه که من آستین‌ها را بالا می‌زنم، آسمان و زمین نظاره‌گر من هستند و نام من در دفتر آزادشدگان از آتش ثبت می‌شود.

حالا تو بگو، نبرد امروز تو کجاست؟ و آیا آماده‌ای که ابزارت را برداری؟

  #پیامبر_اکرم (ﷺ) :

✓ «رزمندگان، آن گاه كه آهنگ نبرد كنند، خداوند، برايشان بَرات آزادى از آتش را مى‌‏نويسد و چون خود را براى نبرد تجهيز كنند، خداوند متعال، به وجود آنان بر فرشتگان، فخر مى‌‏فروشد».

  ⁙ «الغُزاةُ إذا هَمّوا بِالغَزوِ كَتَبَ اللّه‏ُ لَهُم بَراءَةً مِنَ النّارِ، فَإِذا تَجَهَّزوا لِغَزوِهِم باهَى اللّه‏ُ بِهِمُ المَلائِكَةَ».

  📚 مجمع البيان: ج٢ ص٨٨٤

🌷 پيامبر اکرم (صلى‌الله‌عليه‌وآله) : 

🖌 همانا شيطان پوزه خود را بر روى دل آدميزاد نهاده است ، هرگاه او خدا را ياد كند ، شيطان پوزه اش را كنار مى كشد و هرگاه خدا را از ياد ببرد، شيطان در آن ، وسوسه مى كند. اين است وسواس خنّاس .

📒 مجمع البیان ، ج۱ ، ص۸۶۹

شیطان پوزه خود را بر دل آدمی می‌گذارد؛

هرگاه انسان خدا را یاد کند، پوزه‌اش را کنار می‌کشد؛

و هرگاه خدا را از یاد ببرد، در دل او وسوسه می‌کند.

این است وسواس خنّاس.”

پس هر بار که دلت گرفت،

اول به یاد خدا برگرد؛

که با ذکر، شیطان عقب می‌نشیند.

💠 از خدا بترس، خدا همه را از تو میترساند

🔰امام صادق(ع):

➕هركه از خدا بترسد، خداوند همه چيز را از او بترساند و هركه از خدا نترسد خداوند او را از همه چيز ترسان كند.

(مَنْ خَافَ اللَّهَ أَخَافَ اللَّهُ مِنْهُ كُلَّ شَيْ‌ءٍ وَ مَنْ لَمْ يَخَفِ اللَّهَ أَخَافَهُ اللَّهُ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ‌)

[الکافی، ج۲، ص۶۸؛ درمنابع متقدم، متعدد و با عبارات مختلف آمده است]

🔰امیرالمومنین(ع):

➕هركه از خدا بترسد، خداوند او را از هر چيزی در امان دارد و هركه از مردم ترسد، خداوند سبحان او را از همه چيز هراسان كند.

(مَن خافَ اللّٰهَ آمَنَهُ اللّٰهُ سُبحانَهُ مِن كُلِّ شَيءٍ‌، مَن خافَ النّاسَ أخافَهُ اللّٰهُ سُبحانَهُ مِن كُلِّ شَيءٍ‌)

[غررالحکم]

📌پ.ن:

▫️در تقابل‌های بزرگ، یکی از تعیین کننده‌ترین عوامل در شکل‌گیری معادلات، «#عامل_ترس» است. اینکه چه کسی، از چه چیزی می‌ترسد؟ این ترس است که کنش‌های او را تنظیم میکند، قدرت این ترس، حتی بیش از قدرت نظامی طرف مقابل است. 

▫️جنگ تنها در میدان نظامی رخ نمی‌دهد؛ بلکه در #میدان_ادراک، رسانه و روان جامعه شکل می‌گیرد. طرفی که بتواند «ترس» را به جامعه مقابل منتقل کند، حتی بدون شلیک یک گلوله نیز میتواند دست بالا را پیدا بکند. 

▫️اساسا مدل تعامل #امریکای_استکباری با دیگر کشورها، دقیقا براساس همین الگوست. با ایجاد ترس از هیمنه خود در دیگر کشورها و پذیرش این ترس توسط آن کشورها، اراده خود را پیش میبرد.

▫️حال حضرت میفرمایند: «کسی که از خدا بترسد، خدا همه چیز را از او می‌ترساند؛ و کسی که از غیر خدا بترسد، خدا او را از همه چیز می‌ترساند.»

▫️یعنی جامعه‌ای که مبنای رفتار خود را بر #ایمان، تکلیف و اعتماد به خدا بگذارد، از درون دچار ترس و هراس نمی‌شود؛ و همین #آرامش_درونی، خود به یک منبع قدرت تبدیل می‌شود. 

▫️در مقابل، جامعه‌ای که محور تصمیم‌هایش «ترس از دیگری» باشد، حتی اگر ابزارهای نظامی قدرتمند فراوانی هم داشته باشد، در نهایت اسیر اضطراب دائمی خواهد شد.

▫️اگر جامعه‌ای به جای ترس از قدرت‌های بیرونی، قدرتش علاوه بر ابزارهای نظامی، متکی به الله تعالی باشد و آن را محور رفتار خود قرار دهد، آنگاه جنگ روانی دشمن کارایی نخواهد داشت یا کارایی کمتری خواهد داشت.  

▫️بنابراین، #امنیت_پایدار فقط محصول تجهیزات و ائتلاف‌ها نیست؛ بلکه ریشه آن در روحیه و #نظام_معنایی یک جامعه است. جامعه‌ای که از درون دچار هراس باشد، حتی در اوج قدرت نیز احساس ناامنی می‌کند. 

▫️اما جامعه‌ای که تکیه‌گاه خود را فراتر از معادلات قدرت می‌بیند، کمتر دچار فرسایش روانی می‌شود و در میدان رقابت‌ها مقاوم‌تر می‌ایستد.  

▫️این همان منطقی است که در این دو روایت کوتاه بیان شده: 

نقطه شروع امنیت، نه در بیرون، بلکه در درون انسان و جامعه قرار دارد.