فرهنگی

قرآن؛ سلاح و سپر مؤمن در برابر دشمنان

در مقابله با دشمنان، قرآن سلاح و سپری قدرتمند است. کسی که با قرآن هم‌نشین شود، دشمن در برابر او قدرت مقابله را از دست می‌دهد. مجاهد قرآنی برای دشمن، پیش‌بینی‌ناپذیر می‌شود؛ زیرا هم از جهت تهاجمی و هم دفاعی، در قلعهٔ محکم الهی قرار می‌گیرد.

خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «وَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا» (اسراء/۴۵). یعنی: و هنگامی که قرآن می‌خوانی، میان تو و کسانی که به آخرت ایمان نمی‌آورند، حجابی پوشیده قرار می‌دهیم.

این حجاب مستور، همان حفاظت الهی است که مؤمن را از گزند دشمنان مصون می‌دارد. دشمنان نمی‌توانند به عمق وجود مؤمن قرآنی نفوذ کنند و نقشه‌هایشان را علیه او عملی سازند. مؤمن با تمسک به قرآن، در منطقه‌ای امن و نفوذناپذیر قرار می‌گیرد که برای دشمنان ناشناخته است.

این وعده الهی، به مؤمنان آرامش و اطمینان می‌بخشد که در سایه قرآن، از هر گزندی در امان خواهند بود.

 سفرهٔ الهی قرآن را در خانه‌هایمان بگسترانیم

در وصف پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله وارد شده است: «كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ». این حدیث شریف نشان‌دهنده اوج ارتباط و اُنس پیامبر با قرآن است. ایشان چنان با قرآن عجین شده بودند که قرآن در رفتار، گفتار و اخلاقشان تجلی یافته بود.

کسی که با قرآن هم‌سفره می‌نشیند، درمی‌یابد که صاحب این سفره، کریمانه و سخاوتمندانه حضور دارد. قرآن سفره‌ای است که خداوند برای بندگانش گسترانده و در آن، دوای هر دردی و پاسخ هر مشکلی قرار داده است. هیچ نیازی نیست مگر آنکه در این سفره الهی، درمانی برای آن وجود دارد.

پس چه نیکوست که این سفرهٔ الهی را با مجالس خانگی قرائت قرآن و دست‌کم در بین اهل خانه، هر شب گسترده کنیم. لازم نیست حتماً مجلس مفصلی برپا کنیم؛ همین که دور هم جمع شویم و چند آیه از کلام الله مجید را تلاوت کنیم و در معنای آن بیندیشیم، کافی است. این کار ساده، دل‌ها و خانه‌هایمان را سرشار از نور قرآن می‌گرداند و برکت الهی را به زندگی‌مان جاری می‌سازد.

قرآن؛ کتاب زندگی و راز آسان‌شدن مشکلات

قرآن، کتاب زندگی است که هم‌نشینی با آن، رنگ خدایی بر همهٔ لحظات و روابط انسان می‌زند. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً» (بقره/۱۳۸)؛ این رنگ الهی، همان آسان‌شدن همهٔ امور زندگی و رفع موانع است. هنگامی که انسان با قرآن مأنوس شود، زندگی او رنگ و بوی الهی می‌گیرد و برکت در تمام ابعاد زندگی او جاری می‌شود.

در مقابل، کسی که به دستورهای قرآن و هم‌نشینی با آن پشت کند، زندگی‌اش سراسر مشکلات و سختی‌ها فرامی‌گیرد. چنانکه خداوند می‌فرماید: «فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى» (لیل/۱۰). یعنی کسی که راه حق و حقیقت را نپذیرد، خداوند او را به سوی سختی و دشواری سوق می‌دهد.

برای تحقق زندگی قرآنی، باید به نکات مهمی دربارهٔ انس با قرآن کریم توجه کنیم. انس با قرآن تنها به تلاوت ظاهری خلاصه نمی‌شود، بلکه باید قرآن را به کتاب زندگی خود تبدیل کنیم و در تمام شئون زندگی از آن الهام بگیریم. وقتی قرآن در زندگی ما جاری شود، دیگر مشکلات و سختی‌ها رنگ می‌بازند و زندگی سرشار از آرامش و معنا خواهد شد.

جنگ شناختی؛ نبردی بر سر دستگاه محاسباتی ما

البته دعوا صرفاً سر انتخاب میان سخاوت و خساست نیست؛ بلکه جنگ، جنگى شناختى است. هستۀ اصلی آن هم، همان چیزى است که رهبر معظم انقلاب از آن به‌عنوان «دستگاه محاسباتى» یاد می‌کنند و هدف اصلی دشمن را از کار انداختن آن می‌دانند: «همۀ این کارهایی که شیطان انجام می‌دهد… برای این است که دستگاه محاسباتیِ انسان مؤمن را از کار بیندازد تا محاسبة غلط انجام بدهد… محاسبة غلط، یکی از بزرگ‌ترین خطرهاست… توانایی‌های انسان، تحت سرپنجۀ ارادۀ اوست، و ارادۀ انسان تحت تأثیر دستگاه محاسباتی او است: اگر دستگاه محاسباتی بد کار کرد، ارادۀ انسان تصمیمی می‌گیرد و در جهتی می‌رود که خطاست.»

شیطان از فقر می‌ترساند تا مانع انفاق شود، اما امیرالمؤمنین علیه‌السلام صدقه را عامل جلب روزی معرفی می‌کنند و می‌فرمایند: «إِذَا أَمْلَقْتُمْ فَتَاجِرُوا اللَّهَ بِالصَّدَقَةِ»؛ در این دیدگاه، صدقه و انفاق از دست‌دادن نیست، بلکه تجارتی پُرسود برای افزایش روزی است.

می‌خواهی ازدواج کنی یا بچه‌دار شوی، اما ترس از هزینه‌ها منصرفت کرده؟ بدان این همان «وعدۀ فقر» شیطان است. به «وعدۀ فضل» خدا توکل کن و اقدام کن.

ترس از گرانی باعث شده مهمانی ندهی؟ سفره‌ات را با توکل به وعدۀ خدا پهن کن.

نوجوانی و ترس از مسخره شدن، تو را به همراهی با یک کار غلط وادار می‌کند؟ این همان نقشۀ شیطان است. با یک «نه» قاطع، به وعدۀ خدا اعتماد کن.

در فضای مجازی فعال هستی و ترس از دست دادن دنبال‌کننده، باعث شده حقیقت را نگویی؟ این معامله با شیطان است. با گفتن حقیقت، به وعدۀ فضل الهی اعتماد کن.

کاسب هستی و از ترس کم شدن سود، می‌خواهی احتکار یا کم‌فروشی کنی؟ این همان امر به «فحشاء» اقتصادی است که ریشه‌اش «وعدۀ فقر» شیطان است. به وعده برکت خدا اعتماد کن.

و چه نغز سروده است سعدی شیرین‌سخن:

مخور هول ابلیس تا جان دهد/ همان کس که دندان دهد نان دهد

راز نشکستن در طوفان‌های سخت زندگی

عبور از طوفان، کار همه نیست. دشوارتر اما این است که خسته و زخمی در کوران تندبادها فریاد بزنی: «چیزی جز زیبایی ندیدم.» راستی راز آن زن چه بود که بر بلندای قتلگاه، تماشای پیکر خونین برادرانش را تاب آورد؟ که کودکان بی‌پناه را یکی‌یکی سوار شترهای بدون‌جهاز کرد؟ که در کاخ یزید پیروزمندانه بر دشمن نهیب زد: «به خدا سوگند نمی‌توانی نام ما را از یادها ببری.» راز نشکستن آن زن چه بود؟ شاید همین کلمه‌های ساده که «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ»؛ خدا برای ما کافیست و او خوب تکیه‌گاهی است. زینب کبری چنین بود. تا واپسین میدان‌ها، پا پس نکشید. تکیه‌گاه من و تو کیست؟

در زندگی، گاهی از زبان یک دوست می‌شنویم: «نمی‌شود»، «ولش کن، دردسر می‌شود»، «حریف قوی‌تر است» و گاهی از زبان رسانه‌ای جهانی می‌شنویم که این عملیات روانی، هدف بیشتری ندارد: فلج کردن اراده قبل از هر اقدامی.

بعد از جنگ احد، که مسلمانان از جنگ برگشتند، مجروح، خسته، ناموفق، و مصیبت‌دیده، عده‌ای از منافقین افتادند بین مردم و گفتند لشکر دشمن آمادۀ جنگ است، از آن‌ها بترسید! اما عجیب است، تهدیدها نه‌تنها آن‌ها را از میدان به در نکرد، بلکه خداوند می‌گوید این تهدیدها بر ایمان مؤمنان افزود و گفتند: «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ» (آل‌عمران/۱۷۳)؛ خدا برای ما کافی است و او بهترین حامی ماست.

این ذکر برای میانۀ میدان است. «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ» یعنی در معادلۀ قدرت، یک واقعیت فراتر از قدرت‌های ظاهری وجود دارد به نام «خدا»؛ یعنی اعلام بی‌نیازی از قدرت‌های پوشالی و تکیه بر قدرتی که هیچ‌گاه از بین نمی‌رود. این همان باوری بود که امام حسین‌علیه‌السلام را در ظهر عاشورا استوار نگه داشت. آری، خدای ما، همان خدای طوفان طبس است که محاسبات ابرقدرت‌ها را به هم ریخت؛ همان خدای خرمشهر که با دست‌های خالی رزمندگان، آزاد شد.

این اتکای فعال به ابرقدرت عالم، یک شرط اساسی دارد که رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید می‌کنند: «"حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ” را وقتی می‌شود گفت که ما کاری را در پستوی اتاق و داخل بستر راحت نکنیم، نه تلا‌شی بکنیم… بعد هم بگوییم “حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ"! نه، خدای متعال آدمی را که در راه او مجاهدت نمی‌کند، کفایت نمی‌کند. این کفایت مربوط به میدان جنگ است.»