شیوه حکمرانی اسلام در تربیت اجتماعی؛ دین برای همه مردم است، اما همه دین برای همه مردم نیست
💠 شیوه حکمرانی اسلام در تربیت اجتماعی
🔺#شیخ_صدوق در خصال، روایتی از امام صادق(ع) نقل میکند که بخشی از آن بین عوام مشهور است،
همان ماجرای مسلمانی که یک همسایه و رفیق #مسیحی داشت و بعد از مدتی او را مسلمان کرد
اما با #افراط خود در اینکه او را شبانه روز به عبادت بست، او نیز مجدد از اسلام به مسیحیت برگشت.
(کامل روایت)
🔺اما این روایت قبل و بعدی دارد که کمتر به آن توجه شده است. راوی از حضرت میپرسد: در میان ما برخی مردم قائل به #ولایت امیرالمومنین(ع) هستند و او را بر دیگر مردم مقدم میدارند
اما آنچنان که ما معتقد به ولایت و فضیلت شما هستیم، آنها اینگونه نیستند. آیا آنها را #دوست بداریم و از خود بدانیم؟
🔺حضرت میفرماید: اجمالا آرى. بعد حضرت میفرمایند خداوند اسلام را بر هفت بخش قرار داده: 1. #صبر 2. #راستگويى 3. #يقين 4. #راضى_بودن 5. #وفا 6. #علم 7. #حلم
🔺سپس این موارد را ميان مردم تقسيم كرده و كسى كه همه اين هفت بخش را داشته باشد، او داراى #ايمان_كامل است.
اما برخى از مردم دارای يك بخش از آنها بوده، برخی دو بخش، برخی سه بخش و…
🔺سپس حضرت تاکید میکنند: شما به كسى كه دارای يك بخش است، دو بخش را #تحميل نكنيد و از او چنین توقع زیادتری از وسعش را نداشته باشید. و به كسى كه دو بخش دارد، سه بخش را تحميل نكنيد و…
🔺بعد میفرمایند اگر شما توقع زیاد از وسع هر شخص از او داشته باشید، در اين صورت بار آنان را سنگين کرده و آنها را دچار #نفرت میسازيد
اما توصیه من به شما این است که با آنان با مهربانى رفتار كنيد و بر آنان كار را آسان بگيريد.
(فَتُثَقِّلُوهُمْ وَ تُنَفِّرُوهُمْ وَ لَكِنْ تَرَفَّقُوا بِهِمْ وَ سَهِّلُوا لَهُمُ الْمَدْخَل)
🔺اینجاست که حضرت همان ماجرای معروف را از باب مثال ذکر میکنند. حضرت در اینجا میخواهند اشاره به #مناط، ملاک و شاخصی مهم در #شیوه_حکمرانی اسلامی کنند لذا میگویند:
پس شما با آنان سخت نگيريد و بیش از وسع هر شخص بر او تحمیل نکنید.
🔺در ادامه نیز میفرمایند: آيا نمیدانى كه حكومت #بنى_اميه با #شمشير، #خشونت، جور و #اجبار کارش را پیش میبرد اما حكومت ما با #مهربانى، دلجويى، وقار، #تقيّه، #خوش_برخوردى، پرهيزگارى و كوشش اهداف خود را دنبال میکند؟
پس شما نیز مردم را به دين خود و راهى كه در آن هستيد، راغب سازيد اما با همین شیوه ای که گفته شد.
(أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ إِمَارَةَ بَنِي أُمَيَّةَ كَانَتْ بِالسَّيْفِ وَ الْعَسْفِ وَ الْجَوْرِ وَ أَنَّ إِمَارَتَنَا بِالرِّفْقِ وَ التَّأَلُّفِ وَ الْوَقَارِ وَ التَّقِيَّةِ وَ حُسْنِ الْخُلْطَةِ وَ الْوَرَعِ وَ الِاجْتِهَادِ فَرَغِّبُوا النَّاسَ فِي دِينِكُمْ وَ فِيمَا أَنْتُمْ فِيهِ)
📌پ.ن:
▫️البته که این روایت به دنبال تقریر #اسلام_رحمانی نیست بلکه همین دین که اینجا دستور به مهربانی با مردم میدهد، درجای دیگر که لازم است با خاطیان برخورد شود، آن روحیه جلالی و خشن خود را نیز ظهور میبخشد که البته همین برخورد تند نیز از سر رحمت و #نگاه_تربیتی اوست.
▫️اساسا در #تربیت_اجتماعی، تاکید اسلام بر این است که «دین برای همه مردم است اما همه دین، برای همه مردم نیست.»
این نکته خیلی #عمیق و مهم است چرا که میخواهد ما را به اختلاف #سطوح_انسان_ها در تربیت و هدایت توجه بدهد.
▫️ای کاش ما انقلابیون نیز در مواضع اجتماعی خود، همین قاعده و اصل را رعایت کرده و آن را ستون #تربیت_اجتماعی خود قرار میدادیم.