فرهنگی

انسان کامل؛ تبلور اسماء الهی در وجود حضرت مهدی(عج)

سخنان آیت الله حسن زاده آملی(ره) در باره شخصیت امام زمان ارواحنا فداه

⩮ شخصی حی و حاضر، مظهر جمیع اسماءالله، انسان کامل، سرّ قرآن، با بدن عنصری ـ همین بدنی که ما داریم، حضرت بقیه‌الله ارواحنا فداه، اکنون با همین بدن عنصری حی و حاضر است.

ایشان با بدن عنصری خود طی‌الارض دارد، طی‌الهوا دارد…

اسرار قرآن نزد اوست، سرّ پیغمبر نزد اوست، اسرار جمیع انبیا در اختیار اوست.

او خلیفه‌الله است. سرّ «إنا أنزلناه فی لیلة القدر» در نزد اوست، بلکه خود او سرّ و حقیقت «إنا أنزلناه فی لیلة القدر» است.

او انسان کامل و امام است و جهان هرگز خالی از امام نمی‌شود…

وقتی ندا کنیم، می‌شنود؛ بر دل ما آگاهی دارد؛ روح او با ارواح ما ارتباط دارد.

او همواره همچون نگین انگشتری که در دست انسان است، در پیش ما و نزد ما حاضر است…

مقایسه کردن انسان کامل با خودمان صحیح نیست؛ ظاهر او بشر است و ما نیز بشر هستیم، اما حقیقت او این‌گونه نیست.

…به ظاهر، او بشری همچون ماست، … شریک ما در جسمانیت است.

اما قرآن آورده، اسرار الهی را آورده، اولین و آخرین را جان بخشیده و به ظهور رسانده…

همان بزرگواری که اکنون ما رعیت اوییم…

همواره جهان دارای امام و خلیفه‌الله است، و این چراغ همیشه روشن است…

شرح و توضیح از منظر عرفان و حکمت شیعی:

۱. حیات و حضور جسمانی امام (عج)

· امام زمان (عج) با همین بدن مادی زنده و حاضر است.

· این حیات، طبیعی اما فوق‌طبیعی است؛ یعنی در عین داشتن بدن عنصری، از قیود مادی معمول فراتر است.

· طی‌الارض و طی‌الهوا از کرامات ایشان در همین بدن مادی است.

۲. مقام انسان کامل و خلیفه‌الله

· امام (عج) مظهر تمام اسماء و صفات الهی است.

· ایشان سرّ قرآن و حقیقت لیلة‌القدر است.

· به فرموده علامه: «خود او سرّ و حقیقت “إنا أنزلناه فی لیلة القدر” است».

۳. علم و آگاهی امام به احوال شیعیان

· امام (عج) ندای ما را می‌شنود و بر دل ما آگاهی دارد.

· روح ایشان با ارواح ما ارتباط دارد.

· این ارتباط، فراتر از محدودیت‌های مکان و زمان است.

۴. نزدیکی امام به مؤمنان

· تشبیه امام به «نگین انگشتری در دست انسان» نشان‌دهنده قرب و حضور دائمی ایشان است.

· این حضور هم ظاهری است (به عنوان حاکم عالم) و هم باطنی (به عنوان مربی نفوس).

۵. تفاوت ظاهر و باطن امام

· ظاهراً بشری مانند ماست و در جسمانیت با ما شریک است.

· اما حقیقتاً حامل اسرار الهی، جان‌بخش اولین و آخرین، و کامل‌ترین مخلوق خداوند است.

نتیجه‌گیری عرفانی

از دیدگاه عرفان شیعی:

· امام زمان (عج) حقیقت محمدیه و کلمه تامه الهی است.

· جهان هرگز از حجت خدا خالی نمی‌ماند.

· این چراغ هدایت همیشه روشن است و مؤمنان می‌توانند از نور آن بهره‌مند شوند.

این بیان عمیق، هم جنبه عقیدتی امامت را تقویت می‌کند و هم جنبه عرفانی و معنوی ارتباط با امام عصر (عج) را تبیین می‌نماید.

۳ نکته شگفت‌انگیز درباره زندگی طبیعی حضرت در دوران غیبت!

در پرتو غیبت: نگاهی به زندگی طبیعی امام عصر(عج)

غیبت امام زمان(عج) همواره پرسش‌ها و ابهاماتی را در اذهان ایجاد کرده است. در این میان، توجه به ابعاد طبیعی و انسانی زندگی آن حضرت می‌تواند تصویر روشن‌تری از این دوره ارائه دهد. در ادامه، سه نکته کلیدی با استناد به منابع روایی و تاریخی بررسی می‌شود:

۱. زندگی طبیعی در دوران غیبت

امام زمان(عج) اگرچه در پس پرده غیبت به سر می‌برند، اما همچون دیگر انسان‌ها در این دنیا زندگی طبیعی دارند. ایشان عمری طولانی اما کاملاً زمینی و ملموس داشته و دارند. هرچند مکان مشخصی برای اقامت حضرت بیان نشده و این نیز بخشی از حکمت غیبت است، اما اصل حیات ایشان به گونه‌ای است که با قوانین عالم ماده هماهنگ است.

📚 بحار الأنوار، ج‌۵۲، ص ۱۵۴

۲. امکان بیماری و نیاز به حفظ سلامتی

همان‌گونه که پیامبران و ائمه(ع) به دلیل جنبه انسانی وجودشان گاه دچار بیماری می‌شدند، امام عصر(عج) نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این موضوع نه تنها از عظمت ایشان نمی‌کاهد، بلکه نشان‌دهنده واقعی بودن زندگی حضرت در بین ما است. همان‌طور که ما برای سلامتی عزیزانمان دعا می‌کنیم، برای سلامتی آن وجود مقدس نیز باید دعا کرد.

📚 فرازهایی از تاریخ پیامبر اسلام، ص ۵۳۲

۳. دعا برای حفظ امام عصر: آموزه‌ای از امام رضا(ع)

یکی از زیباترین جلوه‌های ارتباط با امام زمان(عج)، دعا برای سلامتی و حفظ ایشان است. امام رضا(ع) در دعایی شیوا و پرمعنا به یونس بن عبدالرحمن می‌آموزند که چگونه برای حضرت دعا کنیم:

«اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِيِّكَ… وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ جَمِيعِ مَا خَلَقْتَ وَ بَرَأْتَ وَ أَنْشَأْتَ وَ صَوَّرْتَ…»

«خدایا هر بلایی را از ولی خود دور کن… و او را از شر هر آنچه آفریده‌ای و پدید آورده‌ای و ایجاد و صورت‌سازی کرده‌ای، در پناه خود نگه دار.»

این دعا نه تنها بیانگر دغدغه ائمه برای سلامتی امام زمان است، بلکه به ما می‌آموزد که چگونه با زبانی ملکوتی، عشق و مسئولیت خود را نسبت به حجت خدا ابراز کنیم.

📚 مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، ج‌۱، ص ۴۰۹

جمع‌بندی:

درک زندگی طبیعی امام زمان(عج) — با همه جلوه‌های انسانی آن — نه تنها از قداست حضرت نمی‌کاهد، بلکه ما را به ایشان نزدیک‌تر می‌کند. پذیرش این واقعیت که حضرت نیز همچون ما در این جهان زندگی می‌کنند، می‌تواند امید و انتظار را در دل‌ها زنده نگه دارد و ما را به دعا و ارتباط معنوی با آن منجی عالم تشویق کند.

پس بیاییم همان‌گونه که امامانمان آموخته‌اند، نه تنها در انتظار فرج باشیم، بلکه با دعاهای خالصانه، پشتیبان و حافظ وجود نازنین امام عصر(عج) در دوران غیبت باشیم.

آیا امام زمان(عج) همسر و فرزند دارند؟ پاسخ علمی و مستند به یک سوال مهم 🔍

🟠زندگانی شخصی حضرت امام مهدی(عج):

آیا حضرت صاحب‌الأمر (ع) همسر دارند و صاحب عائله و فرزند می‌باشند؟ اگر دارند كجا اقامت دارند و آیا آنها شناخته شده‌اند یا به‌طور ناشناس زندگی می‌كنند و كسی آنها را نمی‌شناسد؟

باید متذكّر بود كه جواب این پرسش، در هاله قدس غیبت امام (ع) قرار دارد و خفای امر امام (ع) كه یكی از نشانه‌ها و خصایص آن حضرت است، در پاسخ این سؤال نیز اثر می‌گذارد، لذا به طورتحقیق و یقین نمی‌توان به آن پاسخ داد، چون در این زمینه احادیث و روایات اطمینان‌بخشی در دست نداریم، یا اینكه به نظر حقیر نرسیده است؛ و اگر در عصر ائمّه علیهم‌السلام و در وقت صدور سایر روایات، این‌گونه پرسش‌ها مطرح شده باشد، شاید بعضی از روات احادیث، برای اینكه در جوهر مطلب دخالت نداشته‌اند، به حفظ و ضبط احادیث آن همّت نگماشته‌اند.

بعضی از روایاتی هم كه در دسترس است با چشم‌پوشی از وضع سند و متون آنها، یا از جهت اختلاف نسخه یا غرابت متن، ضعف دارند. مانند روایت شیخ‌الطائفه شیخ طوسی قدس‌سره در كتاب الغیبه از مفضّل بن عمر از حضرت امام‌صادق (ع) روایت كرده كه اگرچه این جمله آن:

«لَا یَطَّلِعُ عَلَى مَوْضِعِهِ أَحَدٌ مِنْ وُلْدِهِ وَلَا غَیْرِهِ»؛[1]

«بر مكان ایشان هیچ‌كس، حتّی فرزندی از فرزندانش اطّلاع ندارد».

كه با قطع نظر از مناقشه بعضی در آن، بر وجود فرزند برای آن حضرت دلالت دارد.

 امّا الغیبه، نعمانی این جمله را چنین روایت كرده است:

«لَا یَطَّلِعُ عَلَى مَوْضِعِهِ أَحَدٌ مِنْ وَلِیٍّ وَلَا غَیْرِهِ»؛[2]

«از مكان ایشان هیچ‌كس حتّی دوستدارانشان نیز خبر ندارند».

باوجوداین اختلاف، استناد به نقل الغیبه شیخ طوسی اطمینان‌بخش نیست؛ بلكه نقل الغیبه نعمانی از برخی جهات، مانند علوّ سند و لفظ حدیث، معتبرتر به نظر می‌رسد.

بعضی از روایات، مثل خبر كمال‌الدّین انباری و خبر زین‌الدّین مازندرانی از جهت غرابت و ضعف ظاهری كه در متن آنهاست، قابل استناد نمی‌باشند.

و بعضی دیگر، همچون فقرات برخی از «ادعیه و زیارات» نیز صراحت ندارند و قابل حمل بر عصر ظهور می‌باشند.

علاوه‌براین، با فرض قبول دلالت، متعرّض خصوصیّات و تفصیلات نبوده، فقط به‌طور اجمال، اصل متزوّج‌بودن و فرزندداشتن آن حضرت را بیان می‌كنند.

خلاصه سخن آنكه، اگرچه همسر و فرزندداشتن آن حضرت، محتمل است، امّا در بررسی اخبار و احادیث به حدیث معتبری كه موجب اطمینان باشد، و خصوصاً متضمّن تفاصیل این موضوع باشد نرسیدیم و دنبال‌كردن و تعقیب این موضوع هم لزومی ندارد.

چنان‌كه وضع جناب خضر (ع) كه به‌اتّفاق شیعه و سنی در حیات است، و بنا بر تفاسیر،[3] همان بنده‌ای است كه در سوره كهف،[4] سرگذشت حضرت موسی (ع) با سرگذشت ایشان آمده است، از این جهات نیز بر ما نامعلوم است.

همچنین وضع حضرت عیسی (ع) بااینكه زنده است، در این امور عادّی، از جهات متعدّد، نامعلوم است. بلكه وضع دجّال بنا بر قول آنان‌كه فعلاً او را زنده می‌دانند، و ابن‌صائد و ابن‌صیّاد كه مسلم در صحیح[5] و ترمذی[6] و ابوداوود[7] و ابن‌ماجه[8] هریك در سنن خود روایت نموده‌اند[9] از این جهات همه مجهول است؛ و باوجوداین، اهل‌سنّت به وجود آنها و حیات فعلی آنها معترف‌اند.

· برخی روایات ضعیف به وجود فرزند اشاره کرده‌اند اما سند معتبری ندارند

· روایت شیخ طوسی با روایت نعمانی متفاوت است

· بسیاری از ادعیه و زیارات قابل حمل بر زمان ظهور هستند

· حتی درباره شخصیت‌هایی مانند خضر و دجال هم این ابهامات وجود دارد

· پیگیری این موضوع ضرورت اعتقادی ندارد

جمع‌بندی:

اگرچه ازدواج و فرزنددار بودن امام زمان(عج) محتمل است، اما دلیل قطعی و روایت معتبری که بتوان به آن استناد کرد، در دست نیست. تمرکز اصلی باید بر وظایف منتظران و آماده‌سازی برای ظهور باشد، نه کنکاش در جزئیات زندگی شخصی حضرت که به اراده الهی پنهان نگه داشته شده است.

[1]. طوسی، الغیبه، ص162.

[2]. نعمانی، الغیبه، ص176؛ ر.ک: منتخب‌الاثر، تألیف نگارنده، ج2، ص237.

[3]. طوسی، التبیان، ج7، ص65 – 67؛ طبرسی، مجمع‌البیان، ج6، ص367؛ سیوطی، الدرالمنثور، ج4، ص229.

[4]. کهف، 65 – 82.

[5]. مسلم نیشابوری، صحیح، ج8، ص189 – 194.

[6]. ترمذی، سنن، ج3، ص351 – 353.

[7]. ابوداوود سجستانی، سنن، ج2، ص321 – 322.

[8]. ابن‌ماجه قزوینی، سنن، ج2، ص1353 – 1366.

[9]. رجوع شود به: منتخب‌الاثر، تألیف نگارنده، ج2، ص273.

📚پاسخ به ده پرسش پيرامون امامت خصائص و اوصاف حضرت مهدی(عج)،آیت الله صافی گلپایگانی(ره)،ص:۷.

پاسخ آتشین امام سجاد(ع) به یزید: “این آیه دربارهٔ ما نازل شده، نه آنچه تو می‌گویی!” 🔥

آیه لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ 

آیه ۲۳ - سوره حدید

اين بخاطر آن است كه براى آنچه از دست داده ايد تأسف نخوريد، و به آنچه به شما داده است دلبسته و شادمان نباشيد؛ و خداوند هيچ متكبّر فخرفروشى را دوست ندارد.

السّجّاد (علیه السلام)- قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام): لَمَّا أُدْخِلَ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (علیه السلام) عَلَی یَزِیدَ لَعَنَهُ اللَّهُ نَظَرَ إِلَیْهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ یَا عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) وَ ما أَصابَکُمْ مِنْ مُصِیبَهًٍْ فَبِما کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ فَقَالَعلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (علیه السلام) کَلَّا مَا هَذِهِ فِینَا نَزَلَتْ وَ إِنَّمَا نَزَلَتْ فِینَا ما أَصابَ مِنْ مُصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا فِی أَنْفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِکَ عَلَی اللهِ یَسِیرٌ لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکُمْ فَنَحْنُ الَّذِینَ لَا نَأْسَی عَلَی مَا فَاتَنَا مِنْ أَمْرِ الدُّنْیَا وَ لَا نَفْرَحُ بِمَا أُوتِینَا.

امام سجّاد (علیه السلام)- وقتی حضرت علی‌بن‌الحسین (علیه السلام) بر یزید وارد شد و یزید نظری به آن بزرگوار کرد و این آیه را خواند و گفت: «ای علی‌بن‌الحسین! این مصیبتی که دچار شما شد نتیجه رفتار خودتان بود».

امام سجّاد (علیه السلام) فرمود: «ابدا این آیه در شأن ما نازل نشده است. بلکه این آیه درباره‌ی ما نازل شده که می‌فرماید: ما أَصابَ مِنْ مُصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا فِی أَنْفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِکَ عَلَی اللهِ یَسِیرٌ لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکُمْ، ما خاندانی هستیم درباره‌ی امور فوت‌شده دنیوی تأسّف نمی‌خوریم و نسبت به مادّیات دنیوی شاد نمی‌شویم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۵، ص۵۹۸ بحارالأنوار، ج۷۸، ص۸۰/ القمی، ج۲، ص۲۷۷/ بحارالأنوار، ج۷۰، ص۳۱۵/ نورالثقلین/ البرهان

هشدار به والدین و مربیان: در برابر آزار مجازی فرزندان چه واکنشی نشان دهیم؟ 🔍💔

💢 در برابر آزار مجازی فرزندان چه کنیم؟ مسئولیت والدین و مربیان در عصر دیجیتال

🔻 یک پدر، مادر یا معلم، ضروری است فرزندان و شاگردان خود را نسبت به این مشکل فراگیر مجازی آگاه کند. همچنین در گفتگوهای صمیمانه و خصوصی به آنان اعلام شود که همیشه می‌توانند درباره مشکلاتشان در فضای مجازی با حامیان خود حرف بزنند. بچه‌ها باید از قبل برای موقعیت‌های اضطراری آمادگی داشته باشند.

🔻 حامیان باید به‌خاطر داشته باشند که در هنگام مراجعه نوجوانان به آنها و طرح مسائلی از این دست، ملامت و سرزنش آنان کمکی به حل مسئله نمی‌کند. بچه‌ها در زمان گرفتار شدن در دام قلدری مجازی، بیش از هر چیز به قوت قلب و آرامش نیاز دارند تا بتوانند به‌ دور از هیجانات لحظه‌ای، تصمیمی عاقلانه اتخاذ کنند. 

🔻 بهتر است ابتدا از آنان به‌خاطر اعتمادشان تشکر شود و اطمینان بیابند که با تمام توان و رعایت محرمانگی مشکلشان پیگیری خواهد شد. در ادامه هم باید گام به گام مراحل ذکر شده در بالا را با مشارکت حامیان طی کنند.