فرهنگی

قرآن؛ سرچشمهٔ محبت نامتناهی به خدا

نیروی عظیم محبت در وجود انسان، به سرعت او را به خدمت محبوب می‌رساند و هیچ مانعی قدرت ندارد که جلوی این حرکت را بگیرد. هر اندازه که محبوب، نامتناهی شناخته شود، سرعت حرکت نیز به سمت نامتناهی گرایش پیدا می‌کند.

امیرالمؤمنین علی‌علیه‌السلام در حدیثی نورانی می‌فرمایند: «يَا حَمَلَةَ الْقُرْآنِ تَحَبَّبُوا إِلَى اللَّهِ بِتَوْقِيرِ كِتَابِهِ يَزِدْكُمْ حُبًّا وَ يُحَبِّبْكُمْ إِلَى خَلْقِهِ» (بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۷). یعنی: ای حاملان قرآن! با بزرگداشت کتابش، با خدا دوستی کنید تا شما را بیشتر دوست بدارد و شما را محبوب خلقش گرداند.

قرآن، محبوب نامتناهی است که انسان را به محبت نامتناهی و شکستن همهٔ حدود دیگر می‌رساند. آیت‌الله بهجت (ره) می‌فرمایند: اگر محبت در دل انسان بیفتد، او را به راه می‌اندازد و سرعت او را نامتناهی می‌کند؛ لذا با محبت و خدمت به قرآن، راه ارتباط با قرآن را برای خود باز کنید.

قرآن بهترین رفیقی است که می‌شود در هر لحظه و هر مکانی در خدمتش بود و با آن حرکت کرد.

قرآن؛ سلاح و سپر مؤمن در برابر دشمنان

در مقابله با دشمنان، قرآن سلاح و سپری قدرتمند است. کسی که با قرآن هم‌نشین شود، دشمن در برابر او قدرت مقابله را از دست می‌دهد. مجاهد قرآنی برای دشمن، پیش‌بینی‌ناپذیر می‌شود؛ زیرا هم از جهت تهاجمی و هم دفاعی، در قلعهٔ محکم الهی قرار می‌گیرد.

خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «وَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا» (اسراء/۴۵). یعنی: و هنگامی که قرآن می‌خوانی، میان تو و کسانی که به آخرت ایمان نمی‌آورند، حجابی پوشیده قرار می‌دهیم.

این حجاب مستور، همان حفاظت الهی است که مؤمن را از گزند دشمنان مصون می‌دارد. دشمنان نمی‌توانند به عمق وجود مؤمن قرآنی نفوذ کنند و نقشه‌هایشان را علیه او عملی سازند. مؤمن با تمسک به قرآن، در منطقه‌ای امن و نفوذناپذیر قرار می‌گیرد که برای دشمنان ناشناخته است.

این وعده الهی، به مؤمنان آرامش و اطمینان می‌بخشد که در سایه قرآن، از هر گزندی در امان خواهند بود.

 سفرهٔ الهی قرآن را در خانه‌هایمان بگسترانیم

در وصف پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله وارد شده است: «كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ». این حدیث شریف نشان‌دهنده اوج ارتباط و اُنس پیامبر با قرآن است. ایشان چنان با قرآن عجین شده بودند که قرآن در رفتار، گفتار و اخلاقشان تجلی یافته بود.

کسی که با قرآن هم‌سفره می‌نشیند، درمی‌یابد که صاحب این سفره، کریمانه و سخاوتمندانه حضور دارد. قرآن سفره‌ای است که خداوند برای بندگانش گسترانده و در آن، دوای هر دردی و پاسخ هر مشکلی قرار داده است. هیچ نیازی نیست مگر آنکه در این سفره الهی، درمانی برای آن وجود دارد.

پس چه نیکوست که این سفرهٔ الهی را با مجالس خانگی قرائت قرآن و دست‌کم در بین اهل خانه، هر شب گسترده کنیم. لازم نیست حتماً مجلس مفصلی برپا کنیم؛ همین که دور هم جمع شویم و چند آیه از کلام الله مجید را تلاوت کنیم و در معنای آن بیندیشیم، کافی است. این کار ساده، دل‌ها و خانه‌هایمان را سرشار از نور قرآن می‌گرداند و برکت الهی را به زندگی‌مان جاری می‌سازد.

قرآن؛ کتاب زندگی و راز آسان‌شدن مشکلات

قرآن، کتاب زندگی است که هم‌نشینی با آن، رنگ خدایی بر همهٔ لحظات و روابط انسان می‌زند. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً» (بقره/۱۳۸)؛ این رنگ الهی، همان آسان‌شدن همهٔ امور زندگی و رفع موانع است. هنگامی که انسان با قرآن مأنوس شود، زندگی او رنگ و بوی الهی می‌گیرد و برکت در تمام ابعاد زندگی او جاری می‌شود.

در مقابل، کسی که به دستورهای قرآن و هم‌نشینی با آن پشت کند، زندگی‌اش سراسر مشکلات و سختی‌ها فرامی‌گیرد. چنانکه خداوند می‌فرماید: «فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى» (لیل/۱۰). یعنی کسی که راه حق و حقیقت را نپذیرد، خداوند او را به سوی سختی و دشواری سوق می‌دهد.

برای تحقق زندگی قرآنی، باید به نکات مهمی دربارهٔ انس با قرآن کریم توجه کنیم. انس با قرآن تنها به تلاوت ظاهری خلاصه نمی‌شود، بلکه باید قرآن را به کتاب زندگی خود تبدیل کنیم و در تمام شئون زندگی از آن الهام بگیریم. وقتی قرآن در زندگی ما جاری شود، دیگر مشکلات و سختی‌ها رنگ می‌بازند و زندگی سرشار از آرامش و معنا خواهد شد.

جنگ شناختی؛ نبردی بر سر دستگاه محاسباتی ما

البته دعوا صرفاً سر انتخاب میان سخاوت و خساست نیست؛ بلکه جنگ، جنگى شناختى است. هستۀ اصلی آن هم، همان چیزى است که رهبر معظم انقلاب از آن به‌عنوان «دستگاه محاسباتى» یاد می‌کنند و هدف اصلی دشمن را از کار انداختن آن می‌دانند: «همۀ این کارهایی که شیطان انجام می‌دهد… برای این است که دستگاه محاسباتیِ انسان مؤمن را از کار بیندازد تا محاسبة غلط انجام بدهد… محاسبة غلط، یکی از بزرگ‌ترین خطرهاست… توانایی‌های انسان، تحت سرپنجۀ ارادۀ اوست، و ارادۀ انسان تحت تأثیر دستگاه محاسباتی او است: اگر دستگاه محاسباتی بد کار کرد، ارادۀ انسان تصمیمی می‌گیرد و در جهتی می‌رود که خطاست.»

شیطان از فقر می‌ترساند تا مانع انفاق شود، اما امیرالمؤمنین علیه‌السلام صدقه را عامل جلب روزی معرفی می‌کنند و می‌فرمایند: «إِذَا أَمْلَقْتُمْ فَتَاجِرُوا اللَّهَ بِالصَّدَقَةِ»؛ در این دیدگاه، صدقه و انفاق از دست‌دادن نیست، بلکه تجارتی پُرسود برای افزایش روزی است.

می‌خواهی ازدواج کنی یا بچه‌دار شوی، اما ترس از هزینه‌ها منصرفت کرده؟ بدان این همان «وعدۀ فقر» شیطان است. به «وعدۀ فضل» خدا توکل کن و اقدام کن.

ترس از گرانی باعث شده مهمانی ندهی؟ سفره‌ات را با توکل به وعدۀ خدا پهن کن.

نوجوانی و ترس از مسخره شدن، تو را به همراهی با یک کار غلط وادار می‌کند؟ این همان نقشۀ شیطان است. با یک «نه» قاطع، به وعدۀ خدا اعتماد کن.

در فضای مجازی فعال هستی و ترس از دست دادن دنبال‌کننده، باعث شده حقیقت را نگویی؟ این معامله با شیطان است. با گفتن حقیقت، به وعدۀ فضل الهی اعتماد کن.

کاسب هستی و از ترس کم شدن سود، می‌خواهی احتکار یا کم‌فروشی کنی؟ این همان امر به «فحشاء» اقتصادی است که ریشه‌اش «وعدۀ فقر» شیطان است. به وعده برکت خدا اعتماد کن.

و چه نغز سروده است سعدی شیرین‌سخن:

مخور هول ابلیس تا جان دهد/ همان کس که دندان دهد نان دهد