فرهنگی

خطر نفاق؛ مسیر تبدیل بیماری دل به مرگ روح در نظام اسلامی

**خطر نفاق؛ از بیماری دل تا مرگ روح**

«فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ بِما کانُوا یَکْذِبُونَ»؛ (بقره، ۱۰)

«در دل‌هایشان بیماری است، پس خداوند بر بیماریشان افزود و به خاطر دروغ‌هایی که گفتند، برای آنان (در قیامت) عذاب دردناکی خواهد بود.»

در قرآن کریم از دو گروه غیرانقلابی یاد شده است که همواره در مسیر پیشرفت حکومت اسلامی اختلال ایجاد می‌کنند: «بیماردلان» و «منافقان». بیماردلان دچار بیماری‌های روحی متعددند و هرچند به دلیل برآورده نشدن خواسته‌های نفسانی‌شان، در برخی مواقع از اوامر ولی خدا تخطی می‌کنند؛ اما اصالتاً به دنبال براندازی نظام اسلامی نیستند. این در حالی است که منافقان کسانی هستند که دچار مرگ روحی شده و اساساً به دنبال براندازی نظام اسلامی‌اند.

بررسی ویژگی‌های بیماردلان در قرآن کریم نشان می‌دهد که آنان می‌توانند از جهت بینشی، گرایشی و کنشی و همچنین از اهداف عملیاتی، طی یک فرآیند زمانی، به جرگه منافقان درآیند و آن زمانی است که اولاً بیماری‌شان را درمان نکرده و دیگر امیدی به بهبودشان نباشد و ثانیاً پس از ناامیدی از تحقق خواسته‌های نفسانی‌شان در حکومت اسلامی، اهدافشان را نیز به سمت براندازی حکومت اسلامی سوق دهند.

خداوند متعال در برخی آیات قرآن کریم (مانند آیه پیشگفته) به این دسته از بیماردلان اشاره فرموده است، از جمله می‌فرمایند:

«وَ أَمَّا الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلی رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ کافِرُونَ»؛ (توبه، ۱۲۵)

«و اما آنان که در دل‌هایشان بیماری است، پلیدی بر پلیدی‌شان افزوده شد و در حالی که کافر بودند، مردند.»

این قاعده همان است که درباره قوم حضرت موسی (ع) نیز عملی شد:

«فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقِینَ»؛ (صف، ۵)

«هنگامی که آن‌ها از حق منحرف شدند، خداوند قلوبشان را منحرف ساخت؛ و خدا فاسقان را هدایت نمی‌کند.»

علامه طباطبایی ذیل آیه ۶۶ سوره مبارکه توبه و در توضیح تعبیر «قَدْ کَفَرْتُمْ بَعْدَ إِیمانِکُمْ» در ویژه‌نامه امام شهید می‌فرمایند: ممکن است گفت‌ه شود یکی از مراتب ایمان، اعتقاد و اذعان بسیار ضعیفی است که احتمال از بین رفتن هم دارد؛ مانند ایمان بیماردلان که خداوند متعال آنان را در شمار مؤمنان آورده است؛ و سپس ایشان را با منافقان دانسته، نه از منافقان؛ و اگر ما بتوانیم چنین مرتبه ضعیفی از ایمان را - که قابل زوال باشد - فرض کنیم، آنگاه چه مانعی دارد افرادی دارای ایمان باشند و بعد از ایمانشان به طرف کفر بروند؟

چگونه چنین فرضی ممکن نیست، در حالی که خداوند متعال در قرآن کریم به کسانی اشاره نموده که از ایمانی قوی دست برداشته و به سمت کفر گراییده‌اند؟

مانند آن کسی که خداوند در آیه «وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذِی آتَیْناهُ آیاتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطانُ فَکانَ مِنَ الْغاوِینَ وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لکِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَی الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ»؛ (اعراف، ۱۷۵ و ۱۷۶) داستانش را بیان نموده است؛ و نیز آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا ثُمَّ ازْدادُوا کُفْراً»؛ (نساء، ۱۳۷) «کسانی که ایمان آوردند، سپس کافر شدند، باز هم ایمان آوردند، و دوباره کافر شدند، سپس بر کفر خود افزودند.»

و آیات بسیار دیگر که در آن‌ها متعرض کفر بعد از ایمان شده است؛ همه این آیات، وجود چنین مرتبه‌ای از ایمان را ممکن می‌دانند؛ پس چه مانعی دارد که اعتقاد، تا زمانی که در قلب رسوخ پیدا نکرده است، از آن خارج شود؟

«قُلْ تَعْتَذِرُوا… لا یَنْفَعُکُمْ إِیمانُکُمْ إِذا کَفَرْتُمْ»؛ (توبه، ۶۶) «بگو: عذرخواهی نکنید (که بیهوده است؛ چراکه) شما پس از ایمان آوردن، کافر شدید. اگر گروهی از شما را (به خاطر توبه) مورد عفو قرار دهیم، گروه دیگری را عذاب خواهیم کرد؛ زیرا آن‌ها مجرم بودند.»

در تاریخ اسلام و انقلاب نیز کم نبوده‌اند افرادی که به دلیل ایمان و بینش سطحی خود، نتوانستند بیماری‌های روحی خود را درمان کنند و در نتیجه پس از مدتی به جرگه منافقین و معاندین با نظام اسلامی درآمدند.

راز اقتدار و امنیت؛ اثر تبعیت از ولی خدا و پرهیز از تفرقه

تبعیت از ولی خدا و پیروی از رهبری الهی، همواره ضامن بقای جوامع اسلامی و عامل اصلی نجات آن‌ها از بحران‌ها بوده است. .

دستور الهی برای اطاعت و اجتناب از نزاع

خداوند متعال در سوره مبارکه انفال، آیه ۴۶، مؤمنان را به دو اصل حیاتی فرمان می‌دهد که نقشه راه جامعه اسلامی است:

«وَ أَطِیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لاتَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِیحُکمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ»

ترجمه: «و از خدا و پیامبرش اطاعت کنید و با هم نزاع مکنید که سست می‌شوید و مهابت شما از بین می‌رود، و صبر کنید که خدا با شکیبایان است».

این آیه شریفه، مؤمنان را به دو مسئله اساسی امر می‌کند: یکی اطاعت از خدا و رسول و فصل‌الخطاب قرار دادن آن‌ها در تمام امور، و دوم، عدم تنازع و تفرقه در میان خود. سپس نتیجه عدم رعایت این دو مسئله را دو چیز شوم می‌داند: «سستی درونی» و «از بین رفتن ابهت و اقتدار بیرونی».

پیامدهای تفرقه؛ درس‌هایی از فتنه ۸۸

در برخی مقاطع تاریخ انقلاب اسلامی، به خصوص در حوادث فتنه سال ۸۸، متأسفانه به محتوای این آیه شریفه عمل نشد. عدم التزام عملی فتنه‌گران به قانون و تلاش آن‌ها برای دو قطبی کردن جامعه و ایجاد نزاع و تفرقه، موجب کاهش «استحکام» و «اقتدار» نظام اسلامی شد .

این ضعف در وحدت کلمه، دقیقاً همان چیزی بود که دشمنان منتظر آن بودند. همین امر سبب طمع دشمنان گشت، به طوری که آنان احساس کردند می‌توانند به نظام اسلامی ضربه بزنند. از آن زمان بود که فشارهای اقتصادی بر ملت ایران بیشتر شدند، با اینکه قبل از آن صحبت از مذاکره با ایران می‌کردند.

وحدت ملی؛ ثمره تبعیت از ولایت

شاید یکی از دلایل هشدارهای تهدیدآمیز و مکرر خداوند در قرآن درباره اختلاف و تفرقه در میان امت، توجه به همین مسئله باشد که تبعیت از ولایت موجب انسجام و وحدت ملی نیز می‌شود. در واقع، پیروی از ولی خدا چسبی است که اجازه نمی‌دهد بدنه جامعه از هم بپاشد و دشمن بتواند از شکاف‌ها بهره‌برداری کند.

بنابراین، برای حفظ امنیت و اقتدار کشور، رعایت دقیق دستورات این آیه و پرهیز از هرگونه اختلاف‌افکنی، ضرورتی انکارناپذیر است.

ریشه‌های دشمنی استکبار با نظام اسلامی؛ از وابستگی فکری تا استقلال‌طلبی

«وَ لَنْ تَرْضی عَنْکَ الْیهُودُ وَ لا النَّصاری حَتَّی تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ»؛ (بقره، ۱۲۰)

«هرگز یهود و نصاری از تو راضی نخواهند شد، تا از آیین آنان پیروی کنی (و به طور کامل تسلیم آن‌ها شوی).»

طبق این آیه شریفه، دشمنان نظام اسلامی تنها زمانی از مردم و مسئولان انقلابی ما راضی می‌شوند که آنان از «دین» و «ایدئولوژی» خود؛ یعنی اسلام ناب محمدی (ص) دست بردارند و کاملاً تابع و وابسته آن‌ها شوند.

توضیح آنکه، برخی گمان می‌کنند مشکل دشمن با نظام اسلامی مصداقی و جزئی است، نه ریشه‌ای و کلی. به همین دلیل فکر می‌کنند با برطرف شدن برخی بهانه‌هایی که از طرف دشمن مطرح می‌شود، دشمنی او نیز برطرف خواهد شد. در حالی که قرآن کریم به ما گوشزد کرده است که مشکل آنان با مسلمانان و نظام اسلامی، «اسلام» است که مبنای فکری و جهان‌بینی ما قرار گرفته و موجب استقلال‌خواهی و ذلت‌زدایی ملت ما شده است؛ اما آنان تنها زمانی از ما راضی خواهند شد که ما از اسلام دست بکشیم و در مبانی فکری و عملی‌مان کاملاً به آنان وابسته شویم که این وابستگی فکری، خودبه‌خود منجر به وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نیز خواهد شد.

همچنین قرآن کریم در آیات دیگر، ضمن بیان ویژگی‌های دشمنان اسلام، ضدیت و دشمنی آنان با دین خدا و حاکمیت دین بر جامعه را ویژگی مهم آنان دانسته، می‌فرماید:

«إِنَّما یَنْهاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذینَ قاتَلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَ أَخْرَجُوکُمْ مِنْ دِیارِکُمْ وَ ظاهَرُوا عَلی إِخْراجِکُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَ مَنْ یَتَوَلَّهُمْ فَأُولئِکَ هُمُ الظّالِمُونَ»؛ (ممتحنه، ۹)

«خداوند شما را فقط از دوستی با کسانی بازمی‌دارد که در امر دین با شما پیکار کرده‌اند و شما را از دیارتان بیرون رانده‌اند و بر بیرون راندنتان یکدیگر را یاری رسانده‌اند و کسانی که با آن‌ها دوستی کنند، آنانند ستمکاران!»

در ویژه‌نامه امام شهید آمده است: در این آیه نشان می‌دهد که ضدیت اصلی دشمنان، با تعبیر «یقاتلونکم فی الدین»، با دین خدا و حاکمیت اسلام بر جامعه است و هر نوع ضدیت دیگری مطرح شود، مسئله‌ای فرعی و غیراصلی و در واقع، تنها بهانه‌ای برای ضدیت با دین خداست؛ چرا که اسلام مردم را به پیشرفت توأمان مادی و معنوی دعوت می‌کند و این پیشرفت را در سایه «استقلال» طلب می‌کند و به هیچ وجه به دنبال پیشرفت ناشی از وابستگی نیست.

دینی که مردم را به «تلاش» و «جهاد» دعوت می‌کند، نه «تنبلی» و «راحت‌طلبی»، دینی که مردم را به «علم‌آموزی» و «تولید علم» فرامی‌خواند، نه «وابستگی علمی»، دینی که مردم را به «زیر بار زور و وابستگی نرفتن» دعوت می‌کند، نه «سازش»، پس دشمن حق دارد با این دین علناً و عملاً مبارزه کند.

🔴6 راه مؤثر برای مدیریت استرس و بازیابی آرامش در دوران جنگ

➖چگونه در ثواب حمله‌کنندگان به صیهونیست‌ها شریک باشیم

🔺و من كلام له عليه‌السلام لما أظفره الله بأصحاب الجمل وَ قَدْ قَالَ لَهُ بَعْضُ أَصْحَابِهِ وَدِدْتُ أَنَّ أَخِي فُلاَناً كَانَ شَاهِدَنَا لِيَرَى مَا نَصَرَكَ اَللَّهُ بِهِ عَلَى أَعْدَائِكَ فَقَالَ لَهُ عليه‌السلام أَ هَوَى أَخِيكَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ قَالَ فَقَدْ شَهِدَنَا وَ لَقَدْ شَهِدَنَا فِي عَسْكَرِنَا هَذَا أَقْوَامٌ فِي أَصْلاَبِ اَلرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ اَلنِّسَاءِ سَيَرْعَفُ بِهِمُ اَلزَّمَانُ.

🔸از سخنان امیرالمومنین علیه‌السلام است:

 «به وقتى كه در نبرد جمل پيروز شد يكى از يارانش گفت: 

«دوست داشتم برادرم در اين صحنه بود و مى‌ديد چگونه خداوند تو را بر دشمنانت يارى داد». امام به او فرمود: آيا ميل برادرت با ماست گفت: آرى فرمود: بى‌شك با ما حضور داشته بلكه اقوامى با ما در اين لشكر حضور داشتند كه هم اكنون در صلب پدران و رحم زنان هستند آنان كه زمانهاى آينده ظهورشان مى‌دهد.

📚:نهج‌البلاغه، خطبه۱۲.