فرهنگی

مهندسی تغییر: از مخالف، دوست بساز

وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ (فصلت: ۳۴) نیکی و بدی یکسان نیست. [بدی را] با بهترین شیوه دفع کن؛ [با این برخورد متین و نیک] ناگاه کسی که میان تو و او دشمنی است [چنان شود] که گویی دوستی نزدیک و صمیمی است.

امروزه در جامعه، برخی تنش‌ها بالا گرفته است و بر خلاف دستور مقام معظم رهبری، گروهی، با برخوردهایشان در فضای مجازی و واقعی، عملا خط تفرقه را دنبال می‌کنند. این در حالی است که قرآن کریم به مؤمنان دستور داده است که به گونه‌ای عمل کنید و طوری حرف بزنید که مخالفان را جذب کنید و به جبهه حق متمایل سازید تا کم کم به جبهه حق درآیند.

چگونه؟ بدی آنان را به بهترین شکل ممکن دفع کنیم. نه این که بدی آنان را با بدی پاسخ دهیم. بلکه باید بدی آنان را با خوبی پاسخ دهیم. فطرت هر انسانی در برابر خوبی تسلیم است.

مخالف را، با اخلاق نیکو و زبان نرم و استدلال و منطق لطیف با قلبی برادرانه و متواضعانه و تنها و تنها برای خدا، جذب کنیم. این آیه می‌فرماید اگر از این شیوه استفاده کنید، هر کسی که با شما دشمن باشد، به یک دوست صمیمی تبدیل می‌شود.

اگر می‌خواهیم لکه ننگ بی حجابی را از جامعه پاک کنیم، راهش همین است: گفت‌و‌گوی دلسوزانه. اگر می‌خواهیم دانشجوی عزیزی را که با دیدگاه ما مخالف است، نسبت به نظام و انقلاب و اسلام متمایل سازیم، راهش گفت‌وگوی رحیمانه است. اگر می‌خواهیم جذب حداکثری داشته باشیم با زبان خوش، مودبانه و نرم و در عین حال محکم و نوآورانه و مبتنی بر اصول. حتی با همین روش، می‌توانیم مخالفان نظام در خارج از کشور را به جبهه حق متمایل سازیم.

چرا برخی، برخلاف سبک زندگی قرآن کریم، با سخنان تیز و تند و با متن‌های بی‌ادبانه و خارج از فرهنگ اسلامی- ایرانی، هر کسی را به تیغ نقد از جبهه حق خارج می‌کنند؟ با این رویه، آیا کسی، جز خودشان باقی می‌ماند؟ بیایید همه دست در دست یکدیگر، با مهربانی و محبت و زبان عاطفی، بر اساس همین روش قرآنی، جذب حداکثری داشته باشیم.

تنها کسانی که همیشه آنلاین‌اند، پدر و مادرت هستند

… وَ صَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا … (لقمان:۱۵) … و در دنیا با آن دو نفر به شیوه ای پسندیده معاشرت کن

… . این آیه درباره پدر و مادر است. خداوند در وسط آیه تذکر می‌دهد که ای فرزندان با پدر و مادر خود در دنیا به صورتی معاشرت کنید که اغلب جامعه آن را پسندیده می‌دانند.

امروزه، هم جوانان به خاطر وقت گذاشتن در فضای مجازی و بازی‌های رایانه‌ای و درس و بحث و تحصیل و ورزش و کار و غیره، کمتر برای والدین وقت می‌گذارند و هم والدین به خاطر تأمین هزینه‌ها مجبورند در بیرون از خانه بیشتر وقت بگذارند. نتیجه این سبک زندگی، افزایش فاصله میان جوانان و والدین شده است که یکی از نتایج آن، کاهش هویت آنان در ابعاد گوناگون است.

قرآن کریم، پیوسته بر این نکته تأکید کرده است که کانون خانواده به ویژه ارتباط میان والدین و فرزندان باید همیشه گرم، صمیمی، فعال، رشددهنده و بر پایه ایمان باشد. این ارتباط عقلی- عاطفی منجر به تقویت هویت خانوادگی، دینی، ملی و انقلابی می‌شود. به دیگر سخن، والدین با رفتار و گفتار خود، هویت را به نسل بعدی منتقل می‌کنند و این مستلزم حضور فرزندان در نزد والدین و گفت و گوهای پیوسته میان آنان است.

قرآن کریم می‌گوید با والدینت، معاشرت پایدار داشته باشد. نه این که سرت همیشه توی گوشی باشد. نه این که به پیامک زدن به والدین بسنده کنی. نه این که معاشرتت را به شبکه‌های اجتماعی محدود کنی. نه این که فقط با تلفن یا تصویری با آنها ارتباط داشته باشی. بلکه قرآن از مصاحبت یعنی در محضر آنان و درکنار آنان بودن سخن به میان آورده است. مصاحبت یعنی این که کاری کنی که والدینت احساس کنند در زندگی تو نقش و جایگاه دارند.

سعی کن در امور گوناگون از آنان مشورت و نظرخواهی کنی. آنان را در امور زندگیت مشارکت بدهی. این طرز رفتار، صمیمیت میان شما و والدینت را افزایش می‌دهد و زمینه را برای دعا والدینت برای عاقبت به خیری تو فراهم می‌کند.

پایان قطعی ظالمان؛ دیروزود دارد اما سوخت‌وسوز ندارد

امروز اگر دشمنان بشر در زمین جولان می‌دهند و از هیچ جنایتی فروگذار نمی‌کنند، باید بدانیم و بدانند که این فرصت، محدود و مهلتشان رو به پایان است. سرانجام قطعی و حتمی آنان، چیزی جز نابودی نیست. قرآن کریم این حقیقت را با صراحت بیان می‌کند:«وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۚ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا»

📖سوره اسراء، آیه ۸۱

و بگو: حق آمد و باطل نابود شد؛ یقیناً باطل نابودشدنی است.

این آیه، چه قدرتی به آن جوان مبارز در غزه، آن رزمندۀ حزب‌الله در لبنان و آن مجاهد انصارالله در یمن می‌بخشد! تا در اوج مظلومیت، در برابر ظالمی تا بن‌دندان مسلح بایستد و خود را شریکی فعال در تحقق این طرح الهی بداند. از سوی دیگر، همین آیه، چه ترس و رعبی در دل دشمنان بشر همچون رژیم صهیونیستی می‌اندازد که به‌یقین دریافته‌اند دوران سلطه و قلدری‌شان پایان‌پذیر است. دیروزود دارد، اما سوخت‌وسوز ندارد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی با تأکید بر همین وعده الهی فرمودند:

«امید و نگاه بنده نسبت به آیندۀ این کشور خیلی روشن است. بنده می‌دانم که خدای متعال اراده فرموده است که این ملّت را به متعالی‌ترین درجات برساند و بدانید که ان‌شاءالله ملّت ایران به برکت اسلام، به برکت نظام اسلامی، بدون تردید به عالی‌ترین درجاتِ یک ملّت در حدّ واندازۀ ملّت ایران خواهد رسید و بدانید که توطئۀ دشمن، خرابکاری دشمن، حملۀ دشمن، ضربۀ دشمن هیچ اثری نخواهد داشت و به معنای واقعیِ کلمه، دشمن هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.»

سیل از قطره شروع می‌شود؛ تو هم قطره‌ای اما مؤثر

شاید امروز با یک کلیپ کوتاه، یک متن کوتاه، تو سخنرانی‌هایت در برابر امپراطوری دروغ ایستاده‌ای؛ اما همین قطره‌هاست که سیل می‌شود و بالاخره میراث فرهنگی زمین را پاک خواهد کرد. خداوند در قرآن به این حقیقت اشاره می‌کند که کارهای کوچک مؤمنان، در نهایت به پیروزی بزرگ منجر می‌شود:

«إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ»

📖سوره حج، آیه ۳۸

خداوند از کسانی که ایمان آورده‌اند دفاع می‌کند؛ همانا خدا هیچ خیانتکار ناسپاسی را دوست ندارد.

حل‌کردن مشکل آب یک کوچه یا ایجاد یک صندوق قرض‌الحسنة کوچک، رزمایش تو برای مدیریت تمام منابع زمین در آینده است. از فساد و مدیران نالایق خسته شده‌ای؟ تو کار خودت را به بهترین و پاک‌ترین شکل انجام بده و با فساد مبارزه کن. تو درحال اثبات شایستگی‌ات برای مدیریت فردا هستی.

در بازار، رقیبت با کم‌فروشی و دروغ سود می‌کند و تو در فشار هستی؟ وزنه را دقیق بکش و جنس خوب به دست مشتری بده. خداوند در قرآن به این نوع رفتارها چنین پاداش می‌دهد:

«وَوَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ * الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ * وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ»

📖سوره مطففین، آیات ۱-۳

وای بر کم‌فروشان! همانان که وقتی از مردم پیمانه می‌گیرند، تمام می‌گیرند و چون برای آنان پیمانه یا وزن می‌کنند، کم می‌گذارند.

هر معامله درست تو، یک سهم از بازار آیندۀ صالحان است. قطره قطره جمع گردد، وانگهی دریا شود.

از تهدید تا فشار رسانه‌ای؛ تو پیروزی

به‌عنوان یک، پلیس، قاضی، برای دستگیری یا صدور یک رأی عادلانه، تو و خانواده‌ات را تهدید کرده‌اند؟ شب، وقتی فشارها به اوج می‌رسد، برو سر سجاده و از خدای عادل قادر کمک بخواه. قرآن کریم به کسانی که در راه حق و عدالت قدم برمی‌دارند، چنین نوید می‌دهد:

«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوا وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ»

📖سوره نحل، آیه ۱۲۸

همانا خدا با کسانی است که تقوا پیشه کرده‌اند و کسانی که نیکوکارند.

به‌عنوان یک مبلغ یا فعال رسانه‌ای، به‌خاطر افشای یک حقیقت، تمام ارتش سایری دشمن روی سرت خراب شده تا تو را ساکت کنند؟ نترس! زیرا خداوند به پیامبرش دستور داد که در برابر تمام این تهدیدها تنها یک جمله بگوید:

«وَرُدُّواْ إِلَى اللَّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ ۚ أَلاَ لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ»

📖سوره انعام، آیه ۶۲

و همگی به سوی خدا، که مولا و صاحب‌اختیار حقیقی آنان است، بازگردانده می‌شوند. بدانید که حکم تنها از آن اوست و او سریع‌ترین حسابرسان است.