از شمشیر تا انقلاب: تحول در شکلگیری حکومت در ایران
از شمشیر تا انقلاب: تحول در شکلگیری حکومت در ایران
در تاریخ ایران سلسلههای پادشاهی چگونه تأسیس میشدند و شاهان چگونه به قدرت میرسیدند؟
یک روش و سنت وجود داشت، از شاه اسماعیل صفوی تا نادرافشار و آغامحمد خان قاجار با توان نظامی و شکست سایر ایلات و طوائف به قدرت میرسیدند.
شاهان مؤسس معمولاً افراد رزمی و جنگجویان شجاعی بودند.
فقط یک حکومت در تاریخ ایران با انقلاب سر کار آمد و آن هم در سال ۱۳۵۷ بود؛ انقلاب، زور نظامی نیست؛ انقلاب کار ارتش نیست؛ انقلاب کار نیروی خارجی نیست؛ انقلاب کار مردم است.
انقلاب از بدنه و قدرت اجتماعی میجوشد. انقلابهای مردمی وابسته به نیروی خارجی نیستند!
تنها این رضا پهلوی و سلطنتطلبان هستند که نام و تعریف مفهوم “انقلاب” را تغییر داده اند.
یعنی آویزان ترامپ و نتانیاهو شدند تا آنان را به کرسی پادشاهی برسانند؛ همان هم محقق نشد.
یعنی رضا پهلوی نه مقید به سنت شاهان تاریخ ایران بود که با شجاعت و جنگاوری خودش حکومتی تأسیس کند و نه توان اجماع مردمی برای انقلاب داشت.
حقیقتا گونهی نادری بود.
مثل پدربزرگش که با کودتا انگلیسی به قدرت دست یافت!روش سنتی: در تاریخ ایران، سلسلههای پادشاهی معمولاً از طریق قدرت نظامی و شکست سایر ایلات و طوائف تأسیس میشدند. شاهان مؤسس، اغلب جنگجویان شجاع و دارای توان رزمی بالا بودند.
انقلاب اسلامی: انقلاب سال ۱۳۵۷ یک استثنا در این روند بود. این انقلاب بر پایه قدرت اجتماعی و مردمی شکل گرفت و وابسته به زور نظامی یا نیروی خارجی نبود.
تغییر مفهوم انقلاب: رضا پهلوی و سلطنتطلبان تلاش کردند مفهوم “انقلاب” را تغییر دهند و با اتکا به حمایت خارجی به قدرت برسند، اما موفق نشدند.
عدم تطابق با سنت: رضا پهلوی نه توانایی جنگاوری و تأسیس حکومت بر مبنای سنتهای تاریخی را داشت و نه توانایی جلب اجماع مردمی برای انقلاب.